Το κυνήγι του υδρογόνου

Ευρώπη και Αμερική στρέφουν την προσοχή τους στο υδρογόνο για να καλύψουν
τις ενεργειακές τους ανάγκες, να προστατεύσουν το περιβάλλον και να αποφύγουν
νέους πολέμους για το πετρέλαιο.

Τα πρώτα βήματα έχουν γίνει. Σε εκθέσεις αυτοκινήτων μπορεί ήδη να δει κανείς πειραματικά αυτοκίνητα που κινούνται με υδρογόνο

Η ημέρα που τα ορυκτά καύσιμα θα πάψουν να κινούν τον πλανήτη είναι μακριά. Οι
προσπάθειες όμως έχουν ξεκινήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες
Πολιτείες για την παραγωγή καθαρής ενέργειας από υδρογόνο.

Οι δυσκολίες είναι αρκετές. Παρόλο που το υδρογόνο είναι το πιο συνηθισμένο
στοιχείο στο σύμπαν, πρέπει να αποσπαστεί από άλλες ενώσεις, όπως ο άνθρακας,
στη μορφή που έχει στους υδρογονάνθρακες ή από το οξυγόνο, όπως βρίσκεται στο
νερό. Για να γίνει αυτό, απαιτείται ενέργεια. Και είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο
που συναντούν οι θιασώτες των καθαρών καυσίμων.

Οι πολιτικοί. Όμως, η λύση του υδρογόνου είναι δελεαστική όχι μόνο για
τους επιστήμονες αλλά και για τους πολιτικούς. Πρώτη η Ευρωπαϊκή Ένωση έσπευσε
να υιοθετήσει ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα για το υδρογόνο, αξίας 2,1 δισ.
ευρώ, με τον Ρομάνο Πρόντι να δηλώνει ότι θέλει να τον θυμούνται ως τον
πρόεδρο που προχώρησε την παραγωγή ενέργειας από υδρογόνο. Στη συνέχεια,
ανακοίνωσε κι ο Τζορτζ Μπους ένα φθηνότερο πρόγραμμα, αξίας 1,3 δισ. ευρώ, ο
οποίος τόνισε τη σημασία του σε ομιλίες προς τις βιομηχανίες πετρελαίου και
αυτοκινήτου. Ο Αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα του υποστηρίζουν ότι οι κυψέλες
καυσίμων υδρογόνου θα εξαλείψουν για τα καλά τις μηχανές εσωτερικής καύσης. Οι
δημοκρατικοί ακολούθησαν κι αυτοί με άλλο, δικό τους πρόγραμμα. Οι κυψέλες
καυσίμων λειτουργούν περίπου όπως οι μπαταρίες, μετατρέποντας τη χημική
ενέργεια σε ηλεκτρισμό και θερμότητα. Όλες οι κυψέλες καυσίμων συνδυάζουν
υδρογόνο και οξυγόνο για την παραγωγή ενέργειας. Μπορούν να λειτουργήσουν τα
πάντα, από ένα κινητό τηλέφωνο μέχρι ένα συγκρότημα γραφείων. Και το
σπουδαιότερο, το κάνουν εκπέμποντας απλά υδρατμούς και όχι ουσίες βλαβερές για
το περιβάλλον.

Κυψέλες καυσίμων. Οι σχεδιαστές αυτοκινήτων πειραματίζονται όλο και συχνότερα με την τεχνολογία τους για να δημιουργήσουν τα αυτοκίνητα του μέλλοντος

Ιδανικά όλα αυτά, αλλά πρώτα πρέπει να βρεθεί η πηγή υδρογόνου. Προς το παρόν
δοκιμάζονται δύο τρόποι: από ανανεώσιμες πηγές και από ορυκτά καύσιμα. Αν
χρησιμοποιηθεί ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές για τη διάσπαση νερού σε
υδρογόνο και οξυγόνο με τη μέθοδο της ηλεκτρόλυσης, τότε η ενέργεια που
παράγεται από μία κυψέλη καυσίμων είναι πραγματικά καθαρή. Αν όμως
χρησιμοποιηθεί ενέργεια από υδρογονάνθρακες, όπως το πετρέλαιο ή το κάρβουνο,
θα δημιουργηθούν βλαβερές εκπομπές. Ακόμα κι έτσι όμως, υπάρχουν μέθοδοι που
δοκιμάζονται πειραματικά, οι οποίες εξασφαλίζουν πολύ καθαρότερη ενέργεια από
υδρογόνο, το οποίο παράγεται από ορυκτά καύσιμα.

Διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Ευρώπη και η Αμερική προσεγγίζουν
διαφορετικά την παραγωγή υδρογόνου. Η πρώτη στρέφεται στις ανανεώσιμες πηγές
και η δεύτερη στα ορυκτά καύσιμα. Η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι
ακόμα πολύ δαπανηρή, όμως οι Ευρωπαίοι την προτιμούν για το καλό του
περιβάλλοντος, εξηγεί στον «Economist» ο Αλεσάντρο Όβι, σύμβουλος του Πρόντι.
Το κίνητρο της Ε.Ε. είναι η υποχρέωση που έχει αναλάβει να μειώσει τα
θερμοκηπικά αέρια κατά το Πρωτόκολλο του Κιότο. Επίσης, έχει θέσει στόχο να
αυξήσει κατά 22% την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέχρι το 2010.
Αυτό σημαίνει διπλασιασμό του σημερινού ποσοστού. Μελλοντικά, το υδρογόνο θα
μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στη μείωση του κόστους των ανανεώσιμων πηγών
και στη στρατηγική της Ε.Ε. για καθαρή ενέργεια.

Οι Αμερικανοί, από την άλλη, βασίζουν το σχέδιό τους στα ορυκτά καύσιμα για να
μειώσουν, λέει ο Μπους, την εξάρτησή τους σε ενέργεια από τις χώρες της Μέσης
Ανατολής. Η Αμερική έχει άφθονο κάρβουνο για να παράγει υδρογόνο, ενώ θα
μπορούσε παράλληλα να χρησιμοποιήσει βιομάζα στις κεντρικές πολιτείες, και
ανανεώσιμες πηγές στη Δυτική Ακτή. Το ίδιο σχέδιο αρέσει και στην Κίνα. Κι αν
το υιοθετήσει η πετρελαιοβιομηχανία, τα βενζινάδικα κάποια μέρα θα πωλούν
υδρογόνο.

Το ανθρώπινο σώμα στη μάχη της ενέργειας

Οι επιστήμονες σκέφτηκαν να μετατρέψουν το ανθρώπινο σώμα σε εργοστάσιο
παραγωγής ενέργειας, εγκαθιστώντας ένα είδος κυψέλης βιοκαυσίμων που
λειτουργεί με τα υγρά του σώματος. Η συσκευή αυτή θα μπορούσε να
χρησιμοποιηθεί για τη λειτουργία μικροσκοπικών ιατρικών αισθητήρων, που
εμφυτεύονται κάτω από το δέρμα. Τα καύσιμα που την κινούν είναι η γλυκόζη και
το οξυγόνο, που βρίσκονται στο αίμα και τους ιστούς. Αποτελείται από δύο ίνες
άνθρακα, με διάμετρο επτά μικρόνια η μία, οι οποίες λειτουργούν ως ηλεκτρόδια.

Επιμέλεια: Εύη Ελευθεριάδου – Στέφανος Κρίκκης