Η παγκόσμια περιπέτεια της φορολογικής δήλωσης

Η ώρα της Εφορίας έφθασε για τους Έλληνες, όπως έφθασε και για εκατομμύρια
άλλους φορολογουμένους σε όλον τον κόσμο. Η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» επιχειρεί ένα…
οδοιπορικό σε διάφορα μέρη του κόσμου (Δανία, Βρετανία, Ηνωμένες Πολιτείες,
Γερμανία), αναλύοντας τις διαδικασίες που ακολουθούνται για τη βεβαίωση και
πληρωμή του φόρου εισοδήματος.

Στις περισσότερες χώρες, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας, οι φορολογούμενοι
είναι υποχρεωμένοι να συμπληρώσουν στην αρχή κάθε χρόνου μια ειδική φόρμα, τη
δήλωση για τα εισοδήματα που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης
χρονιάς. Ωστόσο, το σύστημα συλλογής του φόρου εισοδήματος διαφέρει σε κάθε
χώρα, τόσο όσον αφορά τον υπολογισμό του φόρου όσο και τις επιμέρους
διαδικασίες. Πάντως, αν και στις περισσότερες χώρες η συμπλήρωση της
φορολογικής δήλωσης είναι μια πολύπλοκη διαδικασία, δεν συναντάμε τον γρίφο
των τεκμηρίων διαβίωσης, ενώ και οι αποδείξεις δαπανών και εισοδημάτων δεν
αποστέλλονται και διατηρούνται στο αρχείο του φορολογουμένου για πιθανό
έλεγχο. Έτη φωτός μπροστά, σε σχέση με την Ελλάδα αλλά και με άλλες χώρες,
στον τρόπο άμεσης φορολόγησης, βρίσκεται η Δανία.

Στη Δανία

Τους πρώτους μήνες κάθε χρόνου, ενώ οι φορολογούμενοι σε όλον τον κόσμο
λαμβάνουν τον φάκελο με τη φορολογική δήλωση που πρέπει να συμπληρώσουν, οι
Δανοί λαμβάνουν κατευθείαν το εκκαθαριστικό και το μόνο που πρέπει να κάνουν
είναι να ελέγξουν αν οι αριθμοί που αναγράφει είναι σωστοί. Στην περίπτωση που
το εκκαθαριστικό τους είναι πιστωτικό, ο λογαριασμός τους πιστώνεται
κατευθείαν με το ποσό του φόρου που επιστρέφεται, ενώ αν είναι χρεωστικό
μπορούν να «μπουν» στην ιντερνετική υπηρεσία της Διεύθυνσης Φόρων και
Τελωνείων και να μεταφέρουν το ποσό του φόρου από τον τραπεζικό τους
λογαριασμό.

Η συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης γίνεται από την ίδια την Εφορία. Πώς
γίνεται αυτό; Όλες οι επιχειρήσεις, εργοδότες, τράπεζες, υπηρεσίες και
επαγγελματίες αποστέλλουν με ηλεκτρονικό τρόπο στη Διεύθυνση Φόρων και
Τελωνείων τα στοιχεία που αφορούν παρακράτηση φόρου, εισοδήματα από
απασχόληση, καταθέσεις, υπεραξίες κινητών αξιών, καθώς και στοιχεία που
αφορούν δαπάνες των φορολογουμένων. Όλα αυτά τα στοιχεία επεξεργάζονται
ηλεκτρονικά από τη Διεύθυνση και μεταφέρονται στο αρχείο του φορολογουμένου
τον οποίο αφορούν. Με αυτά τα στοιχεία γίνεται αυτόματα η συμπλήρωση της
φορολογικής δήλωσης κάθε φορολογουμένου και η εκκαθάρισή της. Το εκκαθαριστικό
αποστέλλεται αυτόματα στον φορολογούμενο.

Με αυτό το σύστημα, περίπου δύο στις τρεις φορολογικές δηλώσεις είναι σωστές.
Αν ο φορολογούμενους διαπιστώσει διαφορές, τις διορθώνει και επιστρέφει το
εκκαθαριστικό – ταχυδρομικώς ή μέσω Ίντερνετ – στην Εφορία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες

Η φορολογική δήλωση που υποβάλλουν οι φορολογούμενοι στις Ηνωμένες Πολιτείες
είναι έκτασης δύο σελίδων και αποτελεί, ουσιαστικά, ένα ερωτηματολόγιο. Ο
φορολογούμενος απαντά στις ερωτήσεις, είτε με λέξεις είτε με αριθμούς, όταν
πρόκειται για τα εισοδήματά του και τις δαπάνες του. Βήμα βήμα, η ίδια η
φορολογική δήλωση τον κατευθύνει, προκειμένου στο τέλος να υπολογίσει ό ίδιος
τον φόρο που του αναλογεί, για πληρωμή ή για επιστροφή.

Εκτός, όμως, από το δισέλιδο βασικό έντυπο της φορολογικής δήλωσης, οι
Αμερικανοί φορολογούμενοι, ανάλογα με την πηγή των εισοδημάτων τους, θα πρέπει
να συμπληρώσουν και διάφορα συνοδευτικά έντυπα. Για παράδειγμα, οι μισθωτοί θα
πρέπει να συμπληρώσουν και να συνυποβάλλουν μια φόρμα που περιλαμβάνει τα
στοιχεία του εργοδότη τους, τις αμοιβές τους, τους φόρους που τους
παρακρατήθηκαν και πολλά άλλα στοιχεία.

Οι φορολογούμενοι λαμβάνουν τις σχετικές φόρμες μέσω ταχυδρομείου και μπορούν
να τις αποστείλουν μέσω ταχυδρομείου ή μέσω του Ίντερνετ. Σημειώνεται ότι δεν
υπάρχει η δυνατότητα να παραδώσει ο ίδιος ο φορολογούμενος τη δήλωσή του στην
Εφορία. Επίσης, όλα τα δικαιολογητικά, όπως αποδείξεις δαπανών, δεν
αποστέλλονται στην αμερικανική φορολογική υπηρεσία (Internal Revenue Service),
αλλά φυλάσσονται, προκειμένου να επιδειχθούν σε πιθανό ελεγχο του
φορολογουμένου. Η πολυπλοκότητα της αμερικανικής φορολογικής δήλωσης
αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι υπάρχει ειδικό τμήμα στο οποίο αναφέρεται
το όνομα του φοροτεχνικού που τη συμπλήρωσε για λογαριασμό του φορολογουμένου.

Στη Βρετανία

Οι φάκελοι με τις φορολογικές δηλώσεις αποστέλλονται στους Βρετανούς στις
αρχές κάθε καλοκαιριού. Η δήλωση είναι έκτασης δέκα σελίδων και περιλαμβάνει
ερωτήσεις αλλά και κωδικούς όπου γράφονται τα στοιχεία του εισοδήματος, των
δαπανών καθώς και άλλα στοιχεία του φορολογουμένου. Οι δηλώσεις πρέπει να
συμπληρωθούν και να αποσταλούν το αργότερο στα τέλη Σεπτεμβρίου για όσους
φορολογούμενους επιθυμούν ο υπολογισμός του φόρου που τους αναλογεί να γίνει
από τη φορολογική υπηρεσία (Inland Revenue). Όσοι κάνουν μόνοι τους τον
υπολογισμό του φόρου τους, μπορούν να καθυστερήσουν την αποστολή της δήλωσής
τους έως το τέλος του χρόνου. Σημειώνεται ότι φορολογικά έντυπα οι Βρετανοί
μπορούν να παραγγείλουν τηλεφωνικά ή να τυπώσουν μέσω του Ίντερνετ, χωρίς να
είναι αναγκασμένοι να πάνε στις Εφορίες για να τα παραλάβουν. Και στην
περίπτωση της Βρετανίας οι φορολογούμενοι δεν αποστέλλουν δικαιολογητικά με τη
φορολογική τους δήλωση, αλλά τα διατηρούν στο αρχείο τους για πιθανό έλεγχο.

Στη Γερμανία

Κάθε χρόνο οι Γερμανοί συμπληρώνουν και αποστέλλουν στην Εφορία δήλωση
επιστροφής φόρου. Η δήλωση πρέπει να υποβληθεί έως τα τέλη Μαΐου, αν ο
φορολογούμενος την ετοιμάζει μόνος του, ή στα τέλη Σεπτεμβρίου αν την
ετοιμάζει φοροτεχνικός για λογαριασμό του φορολογουμένου. Σημειώνεται ότι στη
Γερμανία, όπως και στις υπόλοιπες χώρες που αναφέρονται, δεν υπάρχει
φορολόγηση με βάση τεκμήρια διαβίωσης. Η φορολόγηση γίνεται μόνο με βάση τα
εισοδήματα και τις δαπάνες που δηλώνουν οι ίδιοι οι φορολογούμενοι. Οι
Γερμανοί μπορούν να μειώσουν κατά πολύ το φορολογητέο τους εισόδημα
επικαλούμενοι δαπάνες για αμοιβές φορολογικών συμβούλων, δίδακτρα, ασφάλιστρα,
αγορά κατοικίας και άλλες δαπάνες.

Στη Γαλλία

Το βασικό έντυπο της φορολογικής δήλωσης που καλούνται κάθε χρόνο να
συμπληρώσουν οι Γάλλοι είναι έκτασης τεσσάρων σελίδων και θυμίζει…
λαβύρινθο. Τη συμπλήρωσή της οι περισσότεροι Γάλλοι την αφήνουν σε
ειδικευμένους φοροτεχνικούς, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα αποστολής της μέσω
του Ίντερνετ. Οι δηλώσεις πρέπει να αποσταλούν το αργότερο έως τα τέλη Μαρτίου
στο φορολογικό γραφείο που, με βάση τον τόπο κατοικίας του, υπάγεται κάθε
φορολογούμενος στη Γαλλία.

ΗΠΑ

Ο φορολογούμενος απαντά, με λέξεις ή αριθμούς, σε ένα ερωτηματολόγιο δύο
σελίδων, που τον κατευθύνει να υπολογίσει ο ίδιος τον φόρο. Υπάρχουν, όμως,
και διάφορα συνοδευτικά έντυπα

ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Η δήλωση είναι έκτασης δέκα σελίδων και περιλαμβάνει ερωτήσεις και κωδικούς.
Οι φορολογούμενοι μπορούν να υπολογίσουν μόνοι τους τον φόρο ή να αφήσουν να
το κάνει η Υπηρεσία

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Κάθε χρόνο συμπληρώνουν και αποστέλλουν στην Εφορία δήλωση επιστροφής φόρου.
Επικαλούμενοι διάφορες δαπάνες, μπορούν να μειώσουν κατά πολύ το φορολογητέο
εισόδημα

ΓΑΛΛΙΑ

Το βασικό έντυπο της δήλωσης, έκτασης τεσσάρων σελίδων, θυμίζει… λαβύρινθο.
Γι’ αυτό, οι περισσότεροι αναθέτουν τη συμπλήρωσή της σε φοροτεχνικούς