Γιατί θερίζουν τα «έξυπνα» όπλα

Μια μυγοσκοτώστρα μπορεί να εξολοθρεύσει μια κι έξω ένα ενοχλητικό ζωύφιο
πάνω σε ένα κινέζικο βάζο, μπορεί όμως ταυτόχρονα να σπάσει και το πολύτιμο
ενθύμιο από την Άπω Ανατολή.

«Νευρικό σύστημα». Στο Κέντρο Συνδυασμένων Επιχειρήσεων Αέρος (CAOC) της αμερικανικής αεροπορίας, κάπου στην Έρημο της Σαουδικής Αραβίας, γίνεται ο εντοπισμός των στόχων, επιλέγονται τα όπλα – «έξυπνα» ή «χαζά» που θα χρησιμοποιηθούν – και υπολογίζονται, με κομπιούτερ, οι πιθανές «παράπλευρες απώλειες»…

Ενδεχομένως μια παράδοξη αίσθηση του (αμερικανικού) χιούμορ οδήγησε και τους
σχεδιαστές των αεροπορικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ στο Ιράκ να δώσουν το
χαϊδευτικό «μυγοσκοτώστρα» («Bug Splat») στο πρόγραμμα εξομοίωσης, με το οποίο
προσπαθούν να μετρήσουν σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές τον ακριβή αντίκτυπο των
βομβών που πρόκειται να ρίξουν στην Βαγδάτη – τις γνωστές «παράπλευρες
απώλειες» ή «ζημιές».

Σε αυτή τη φάση των επιχειρήσεων των δυνάμεων εισβολής οι Αμερικανοί και οι
Βρετανοί φαίνεται ότι δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην ελαχιστοποίηση των
«παράπλευρων απωλειών» στον άμαχο πληθυσμό προκειμένου να αποφύγουν ακόμα
μεγαλύτερη διεθνή κατακραυγή.

«Όταν σχεδιάζεις ένα “χειρουργικό” χτύπημα από 650 μίλια μακριά, μερικές από
τις 8.000-9.000 αποστολές ίσως πάνε λάθος», λέει στα «ΝΕΑ» Αμερικανός
αξιωματικός με εμπειρία στον πόλεμο της Πρώην Γιουγκοσλαβίας. Κατά τους
Ιρακινούς, ωστόσο, έχουν σκοτωθεί εκατοντάδες άμαχοι από τους βομβαρδισμούς…
Οι Αμερικανοί απαντούν ότι σε αντίθεση με τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, όπου
μόνο το 10% των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν ήταν κατευθυνόμενα-ακριβείας, στην
πρώτη νύχτα της επίθεσης στην Βαγδάτη χρησιμοποιήθηκαν μόνο όπλα ακριβείας.

Τι φταίει όμως και ένα καθοδηγούμενο «έξυπνο όπλο» ακριβείας «μπλοκάρει» και
συμπεριφέρεται ως συμβατική «χαζή» βόμβα;

Μια έξυπνη βόμβα για να δράσει αποτελεσματικά απαιτεί ορισμένους
«περιορισμούς» και «κανόνες» που αφορούν τον ακριβή προσδιορισμό του στόχου,
τον καιρό, την απόσταση – ακόμη και η κατάσταση άγχους του πιλότου παίζει
ρόλο. Έτσι ακόμη και μια μη υπολογισμένη συννεφιά μπορεί να παίξει ρόλο, ενώ
μεγαλύτερη απόκλιση από τον στόχο επιφέρουν τυχόν έντονα ηλεκτρονικά κύματα
στην περιοχή. Για παράδειγμα ένας κόκκος άμμου στο γυροσκόπιο ενός παλαιότερης
γενιάς πυραύλου Κρουζ τον στέλνει 100-200 μέτρα λάθος! Την ίδια απόκλιση
επιφέρει λάθος «ανάγνωση» ενός σημείου αναφοράς, π.χ. μέσα στην Βαγδάτη, που
έχει περαστεί στον «εγκέφαλο» ενός απλού Τόμαχοκ.

Ακόμα και οι νεώτερες εκδόσεις έξυπνων βομβών JDAM έχουν πιθανότητα σφάλματος:
Στις δοκιμές οι βόμβες αυτές είχαν ένα «πιθανό κυκλικό σφάλμα» 9,6 μέτρων, με
άλλα λόγια οι μισές (50%) από όσες βόμβες αφέθηκαν έπεσαν σε ένα κύκλο
διαμέτρου 9,6 μέτρων. Οι άλλες 50% έπεσαν πιο πέρα, από 9,6 μέτρα και… βάλε.

Σύστημα ακριβείας

Ένα νέο σύστημα (damask) που ετοιμάζεται πυρετωδώς περιορίζει την πιθανότητα
σφάλματος των JDAM’s σε κάτω από τρία (3) μέτρα. Το μυστικό είναι ότι τα
τελευταία 1.000 μέτρα πριν από τον στόχο ένας ανιχνευτής που βρίσκεται στη
μύτη της βόμβας τακτοποιεί την εικόνα που βλέπει με τα στοιχεία που έχει στη
μνήμη με ταχύτητα 30 φορές το δευτερόλεπτο και ταυτόχρονη αυτοδιόρθωση!

Και πολεοδόμοι στην «έξυπνη» ομάδα

Ο συνταγματάρχης Fred Fahlbusch είναι αρμόδιος για να τροφοδοτεί μια
ομάδα σχεδιαστών αεροπορικών αποστολών με στοιχεία καιρού.

Στο «Φρούριο» που εδρεύει η ομάδα αυτή – το Συνδυασμένο Κέντρο Αεροπορικών
Επιχειρήσεων, κάπου στην Έρημο της Σαουδικής Αραβίας – υπάρχουν εκατοντάδες
στρατιωτικοί και πάνω από 3.000 υπολογιστές. Οι μετεωρολόγοι είναι ίσως η πιο
συνηθισμένη ειδικότητα: το μεγάλο έργο το κάνουν κομπιουτεράδες,…
πολεοδόμοι,… νομικοί και ειδικοί στη βαλλιστική και είναι ο προσδιορισμός
των στόχων στη Βαγδάτη και το είδος της βόμβας που θα τον χτυπήσει. Δουλεύουν
24 ώρες το 24ωρο και, όπως υποστηρίζει η υπηρεσία ενημέρωσης του αμερικανικού
στρατού, «ψάχνουν πολύ τις συνέπειες από έναν βομβαρδισμό». Τα στοιχεία που
τώρα χρησιμοποιούν τα έχει συλλέξει η CIA και η DIA επί πολλά χρόνια
διαμορφώνοντας πολλά πιθανά θέατρα επιχειρήσεων. Λένε ότι γνωρίζουν ακόμα και
τις αντοχές διαφόρων κυβερνητικών κτιρίων, ώστε να υπολογίζουν τη δύναμη του
ωστικού κύματος πάνω σε παρακείμενες κατοικίες…

Με τα δεδομένα που βάζουν στον υπολογιστή και στο πρόγραμμα εξομοίωσης «Bug
Splat» («Μυγοσκοτώστρα») υπολογίζουν το βάρος της βόμβας που χρειάζεται, το
αεροπλάνο που ταιριάζει στην αποστολή, τη γωνία προσβολής κ.λπ. «Τα
υπολογίζουν όλα καθώς μπορούν να ρυθμίσουν και το γκρέμισμα ενός τοίχου προς
τη μια μεριά», λέει ένας Έλληνας επιτελής που του έχει ανατεθεί να
παρακολουθεί τις εξελίξεις του… μυαλού των «έξυπνων όπλων».

Το πόσο τα καταφέρνουν, το διαψεύδουν οι εκατοντάδες νεκροί…