Διαστάσεις Το χάσμα βαθαίνει

Γεφύρωση των διαφορών με την Ευρώπη ζητά ο Τόνυ Μπλαιρ από τον πλανητάρχη.

Μα οι διαφορές αυτές βαθαίνουν όλο και περισσότερο, η παρακάτω συζήτηση (με
συντονιστή το περιοδικό Σπήγκελ) είναι αποκαλυπτική.

«Τρομερή αυτή η αμμοθύελλα!» (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

Τι είναι η Αμερική, Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ; «Η Αμερική είναι μια χώρα πολύ
γενναιόδωρη, και με υψηλές ηθικές αξίες, ταυτόχρονα όμως είναι μια χώρα
εγωιστική και βίαιη. Μια χώρα που λέει: είμαστε ισχυροί, μπορούμε και πρέπει
να αναδιοργανώσουμε τον κόσμο μόνοι μας». Και η Ευρώπη; «Η Ευρώπη είναι ένα
αυτοκίνητο με δύο τιμόνια: στο ένα κάθεται ο Σιράκ, στο άλλο ο Σρέντερ, και
πίσω κάθονται πολλά άτομα που συζητούν για τον δρόμο που πρέπει να
ακολουθήσουν».

Τι είναι η Ευρώπη, Ρόμπερτ Κέιγκαν; «Η Ευρώπη μοιάζει με κάποιον που βρίσκεται
στο δάσος εφοδιασμένος μόνο μ’ ένα κουτάλι, και ξαφνικά βλέπει μπροστά του μια
αρκούδα. Τι θα κάνει; Θα το βάλει στα πόδια». Και η Αμερική; «Είναι ο κυνηγός
που κρατά καραμπίνα και δεν θα διστάσει να πυροβολήσει την αρκούδα. Η Αμερική
ασκεί την εξουσία σε έναν χομπσιανό κόσμο όπου όλοι πολεμούν εναντίον όλων,
και δεν μπορεί να ασχολείται με τους διεθνείς κανόνες και με το διεθνές
δίκαιο».

Ο ένας είναι βετεράνος του ’68, αλλά όχι και επαγγελματίας φιλειρηνιστής. Είχε
ταχθεί υπέρ της κατάληψης της Βαγδάτης από τα αμερικανικά στρατεύματα, το
1991. Υποστήριξε την αμερικανική επέμβαση στο Κόσοβο (χωρίς την έγκριση του
ΟΗΕ), αφού η Ευρώπη δεν είχε ούτε τη στρατιωτική ισχύ ούτε το πολιτικό θάρρος
για να το πράξει. Πιστεύει όμως ότι ορισμένες φορές είσαι υποχρεωμένος να
διαπραγματεύεσαι με δικτάτορες. Ο πόλεμος, λέει, δεν αποτελεί ένα φυσιολογικό
εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής. Οι προληπτικές και μονομερείς επεμβάσεις
δεν οδηγούν σε έναν ασφαλέστερο και δικαιότερο κόσμο. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα, το Αφγανιστάν.

Ο άλλος είναι ένας από τους κυριότερους ιδεολόγους της νέας αμερικανικής
εξωτερικής πολιτικής, χωρίς να φτάνει όμως να πιστεύει ότι οι πόλεμοι φέρνουν
τη δημοκρατία. Παραδέχεται ότι η υποστήριξη που παρέσχε στο παρελθόν η
κυβέρνησή του στον Σαντάμ Χουσεΐν δεν ανήκει στις πιο ένδοξες σελίδες της
αμερικανικής ιστορίας. Παραδέχεται επίσης ότι η σημερινή κυβέρνηση επιβάλλει
την πολιτική της παρά την αντίθεση ενός μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης.
Γρήγορα όμως περνά στην αντεπίθεση. Εσείς οι Ευρωπαίοι, λέει στον συνομιλητή
του, δεν έχετε ιδέα για τη νέα τρομοκρατία που μας απειλεί. Η δική σας
τρομοκρατία σημαίνει παγιδευμένα αυτοκίνητα και ανατινάξεις σούπερ μάρκετ. Η
δική μας τρομοκρατία αποτυπώνεται σε ουρανοξύστες που καταρρέουν σκοτώνοντας
3.000 ανθρώπους. Οι Ευρωπαίοι ζουν σε έναν μετα-ιστορικό Παράδεισο, όπου οι
πόλεμοι ανήκουν στη φαντασία. Την ώρα που ο Σαντάμ εξοπλίζεται, η Ευρώπη
συζητά για τον τόπο και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να παρασκευαστεί κάποιο
είδος τυριού…