ΓΝΩΜΗ Όταν τα ΜΜΕ γίνονται όπλα

Στον πόλεμο που διεξάγεται, το Πεντάγωνο εκμεταλλεύεται τα μέσα ενημέρωσης όσο
περισσότερο μπορεί. Φαίνεται πως οι αξιωματούχοι του είδαν τις προόδους που
έχει σημειώσει η τεχνολογία των ειδήσεων και αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν τον
Τύπο, εφόσον δεν μπορούν να ελέγξουν.

Και μην απατάσθε: τα μέσα ενημέρωσης χρησιμοποιούνται με περισσότερους τρόπους
απ’ ό,τι και τα ίδια συνειδητοποιούν. Ούτε τον καιρό του Ρόναλντ Ρήγκαν η
κυβέρνηση δεν χειραγωγούσε τόσο επιδέξια την ενημέρωση και τις εικόνες. Στο
Ιράκ, η κυβέρνηση Μπους μετέτρεψε τα μέσα ενημέρωσης σε πολεμικό όπλο,
χρησιμοποιώντας την πληροφόρηση που παρέχουν για να παρενοχλεί και να
εκφοβίζει την ιρακινή στρατιωτική ηγεσία.

Καμιά από τις πρώτες επιθέσεις εναντίον της Βαγδάτης δεν κατέστρεψε την
υποδομή της ενέργειας και των επικοινωνιών, όπως είχε συμβεί τις πρώτες ώρες
του πολέμου του Κόλπου. Καθώς οι βόμβες έπεφταν στα παλάτια και τα υπουργεία,
ο πραγματικός πόλεμος γινόταν μέσω δορυφορικών πιάτων. Ξέροντας ότι οι
Ιρακινοί στρατιωτικοί αρχηγοί παρακολουθούν τα ίδια δορυφορικά κανάλια με εμάς
– CNN, Αλ Τζαζίρα και άλλα καλωδιακά δίκτυα -, αξιωματούχοι του Πενταγώνου
έρχονται σε επαφή με Ιρακινούς στρατηγούς μέσω ασυρμάτων, κινητών τηλεφώνων,
ακόμη και e-mail. Το μήνυμα που τους απευθύνουν είναι απλό και άμεσο:
Παραδοθείτε. Η αντίσταση είναι μάταιη. Αν δεν μας πιστεύετε, ανοίξτε την
τηλεόρασή σας.

Βέβαια οι Ιρακινοί ηγέτες έκαναν τις δικές τους απόπειρες να χειραγωγήσουν τα
μέσα ενημέρωσης. Έδωσαν εικόνες από το Αλ Τζαζίρα με Αμερικανούς αιχμαλώτους
πολέμου, καταρριφθέντα αεροσκάφη και τραυματίες και νεκρούς αμάχους. Αλλά το
κοινό που προσπαθούν να επηρεάσουν δεν είναι στρατιωτικοί, αλλά ο
αποκαλούμενος «αραβικός δρόμος» – μέσα στο Ιράκ και αλλού στον αραβικό κόσμο.
Προσπαθούν επίσης αναμφίβολα να αντισταθμίσουν την αποκαρδιωτική επίδραση που
έχουν στα στρατεύματά τους οι εικόνες από τον βομβαρδισμό της Βαγδάτης.

Αμφότερες οι πλευρές διακινδυνεύουν πολύ χρησιμοποιώντας τα μέσα ενημέρωσης.
Αλλά το στοίχημα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για το Πεντάγωνο. Οι ίδιοι
δορυφόροι, που την περασμένη εβδομάδα μετέδιδαν εικόνες των αμερικανικών
θωρακισμένων να διασχίζουν με ευκολία την έρημο, μεταδίδουν τώρα εικόνες
νεκρών και αιχμαλωτισμένων Αμερικανών στρατιωτών. Και δυνάμεις Ιρακινών
φενταγίν, που παραμένουν σε πόλεις τις οποίες οι Αμερικανοί παραβλέπουν κατά
την προέλασή τους προς τη Βαγδάτη, θα μπορούν με μια κρυμμένη δορυφορική
κεραία να έχουν πρόσβαση σχεδόν στην ίδια πληροφόρηση που έχει ο εχθρός τους.

Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης πίστευαν πως η νέα επιτρεπτική ενημερωτική
πολιτική του Πενταγώνου είχε τον ίδιο στόχο με εκείνα – υψηλές θεαματικότητες,
όχι απαραίτητα για την κάλυψη του πολέμου, αλλά για τον ίδιο τον πόλεμο.
Αποδεικνύεται πως το Πεντάγωνο είχε κατά νου ένα διαφορετικό κοινό. Αλλά σ’
αυτό το σημείο του πολέμου, είναι εντελώς αβέβαιο αν η στρατηγική του θα φέρει
τα αποτελέσματα που επεδίωκε όταν μετέτρεπε τα μέσα ενημέρωσης σε όπλο.

Ο Λούσιαν Κ. Τράσκοτ ο 4ος αποφοίτησε το 1969 από τη Στρατιωτική
Ακαδημία του Ουέστ Πόιντ και είναι μυθιστοριογράφος και σεναριογράφος