Με το θάρρος της γνωριμίας

Έτυχε, πριν από χρόνια – ίσως και πάνω από δέκα – να γνωρίσω κάποιους από
εκείνους που σήμερα δραστηριοποιούνται στο Δίκτυο για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα. Ειλικρινά, δεν θυμάμαι αν είχε από τότε συσταθεί κι
επισήμως το Δίκτυο, πάντως οι ίδιοι πάνω κάτω άνθρωποι κινούνταν προς την ίδια
πάνω κάτω κατεύθυνση και μοιράζονταν τις ίδιες πάνω κάτω ανησυχίες. Βεβαίως, η
οργάνωση της 17 Νοέμβρη, που σχεδόν μονοπωλεί τις σημερινές τους
δραστηριότητες, βρισκόταν ακόμη σε «βαθιά παρανομία» και τη μερίδα του λέοντος
στα ενδιαφέροντά τους αυτοδικαίως κέρδιζε το παλαιστινιακό πρόβλημα. Μια στενή
μου φίλη – από τα εξέχοντα πλέον στελέχη του Δικτύου – φιλοξενούσε συχνά πυκνά
στο σπίτι της Παλαιστινίους φυγάδες. Ομολογώ πως δεν ένιωθα καθόλου άνετα,
όποτε διανυκτέρευα εκεί. Ορμώμενος από έναν συνδυασμό δειλίας και
ματαιοδοξίας, θεωρούσα εξαιρετικά πιθανό να εισβάλουν από στιγμή σε στιγμή
πράκτορες της Μοσάντ κι εγώ, ο άσχετος, να καταχωρηθώ στις παράπλευρες
απώλειες.

Όταν, πέρυσι το φθινόπωρο, ξέσπασε η μπόρα εναντίον του Δικτύου και
πασίγνωστοι για τη «δημοκρατική τους ευαισθησία» κονδυλοφόροι, υπηρέτες δύο,
τριών ή και πλέον αφεντάδων, έπεσαν με τα μούτρα για να ξεκοκαλίσουν τους
Δικτυακούς, μπήκαν πάλι σε κίνηση τα σκεβρωμένα συντροφικά μου ανακλαστικά.
Όπου στεκόμουν και όπου βρισκόμουν, έσπευδα να εξηγήσω – σε μια ποικιλία
κακοπροαίρετων, αδιάφορων ή καλοπροαίρετων συνομιλητών – ότι αυτοί, οι παλιοί
μου γνώριμοι, δεν είναι ούτε αριστερίστικα απολιθώματα ούτε ξεροκέφαλοι
απολογητές της βίας. Εν πάση περιπτώσει (έχανα κάπου κάπου την ψυχραιμία μου)
ο τελευταίος που δικαιούται να τους κρίνει είναι εκείνος που δεν έδωσε ποτέ
δεκάρα για τον συνάνθρωπό του. Τελεία.

Έπειτα, άρχισα να τους διαβάζω. Οι εφημερίδες – μουδιασμένα πρώτα, πιο θαρρετά
κατόπιν – τους παραχωρούσαν όλο και μεγαλύτερο χώρο για να εκθέσουν τις
απόψεις τους. Οι τηλεοπτικοί σταθμοί, ακόμη και οι βαμμένοι κίτρινοι – ιδίως
αυτοί – τους καλούσαν στα στρογγυλά τους τραπέζια, με την ελπίδα ότι θα
λειτουργήσουν ως πυροκροτητές για την έκρηξη της τηλεθέασης. Τους
παρακολούθησαν να ξεδιπλώνουν τη συλλογιστική τους – τη βραζιλιάνικη Αριστερά,
που ρίχνει όλες τις δυνάμεις στην επίθεση, αντίκρυ στην ιταλική Αριστερά, που
παίζει σταθερά κατενάτσιο, την στατιστική αντίστιξη ανάμεσα στους είκοσι
τέσσερις νεκρούς της 17 Νοέμβρη, σιγά τα λάχανα, και στις εκατόμβες των νεκρών
στα Κατεχόμενα, στο Αφγανιστάν, τώρα, την ώρα που μιλάμε, στο Ιράκ…
Ανατρίχιασα. Επανέφερα στη μνήμη μου μία συζήτηση με τη στενή μου φίλη,
εκείνες τις προ δεκαετίας λευκές νύχτες.

Τότε ήταν στο προσκήνιο ο Ρασίντ, φυλακισμένος ήδη στον Κορυδαλλό. Οι
Αμερικανοί ήθελαν σαν λυσσασμένοι το τομάρι του Παλαιστίνιου, επειδή τον
θεωρούσαν υπεύθυνο για μια βομβιστική αεροπορική ενέργεια, που τίναξε στο
απώτερο διάστημα έναν ανύποπτο τουρίστα. Θυμάμαι πως την είχα ρωτήσει
αφελέστατα, ως καλύτερα πληροφορημένη, αν γνώριζε κατά πόσον ήταν πράγματι
αθώος ο Ρασίντ. Θυμάμαι – θα θυμάμαι πάντα – και την ψυχρή της απάντηση: «Δεν
έχει σημασία». Εκείνη τη στιγμή, έστω και προδρομικά, νομίζω ότι κατάλαβα την
λεπτή τέχνη του Δικτύου. Πώς ν’ αγαπάς όλους και κανέναν.

Μερικοί αιθεροβάμονες πιστεύουν ότι, αυτές τις μέρες, που ξεκίνησε στο
δικαστήριο του Κορυδαλλού η αποδεικτική διαδικασία και θα παρελάσουν οι
αυτόπτες μάρτυρες – καθώς και οι άλλοι, οι κρυμμένοι στο πατάρι – τα μανιφέστα
θα χωθούν ξανά στα συρτάρια, η ξύλινη γλώσσα θα περιέλθει σε αλαλία και όλο
και κάποιος – ένθεν και ένθεν – θ’ αγγίξει κάποια χορδή ανθρωπισμού. Λυπάμαι
που δεν συμπεριλαμβάνομαι ανάμεσά τους. Τα βλέμματα θα μείνουν μέχρι τέλους
άδεια. Τα μάτια ερμητικά κλειστά. Ήταν και πριν κλειστά. Ακόμη και ορθάνοιχτα.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας.