Πρόσωπα Πάντα με το χαμόγελο

«Αναλύουμε την κατάσταση και θα δούμε τι θα συμβεί στις επόμενες λίγες ημέρες».

Αμπντουλάχ Γκιουλ. Ισορροπιστής ανάμεσα στις αμερικανικές απαιτήσεις και την κοινή γνώμη

Αυτό δήλωσε ο Αμπντουλάχ Γκιουλ σχετικά με την άρνηση της τουρκικής
Εθνοσυνέλευσης να εγκρίνει την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στην
Τουρκία, όπως της είχε ζητήσει η κυβέρνησή του. Άλλωστε την Κυριακή
διεξάγονται οι επαναληπτικές εκλογές στο Σιίρτ, στις οποίες αναμένεται να
εκλεγεί βουλευτής ο αρχηγός του κόμματός του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σ’ αυτή
την περίπτωση, ίσως και οι ημέρες του Γκιουλ στην πρωθυπουργία να είναι
μετρημένες.

Εδώ και αρκετό καιρό ο Τούρκος πρωθυπουργός προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα
στις απαιτήσεις των Αμερικανών και την κοινή γνώμη της χώρας του, που τάσσεται
σε συντριπτικά ποσοστά εναντίον ενός πολέμου στο Ιράκ και ακόμη περισσότερο
εναντίον της εμπλοκής της Τουρκίας σ’ έναν τέτοιο πόλεμο. Κατάγεται από το
Καϊσερί, την Καισάρεια της Καππαδοκίας, και στην Τουρκία λένε πως οι
Καϊσερινοί φημίζονται για το ταλέντο τους στα παζάρια και την ικανότητά τους
να στρέφουν υπέρ τους αντίξοες καταστάσεις ­ πάντα με το χαμόγελο.

Ο Γκιουλ είναι από τους βασικούς ιδρυτές του μετριοπαθούς πολιτικού Ισλάμ και
η μόνιμη αναφορά του είναι το ευρωπαϊκό μοντέλο. «Μην απατάσθε», προειδοποιεί
πάντως στη γαλλική «Λε Φιγκαρό» ένας συνταξιούχος Γάλλος διπλωμάτης που είχε
βρεθεί μαζί του στα έδρανα του Συμβουλίου της Ευρώπης και δεν τον συμπάθησε
καθόλου. «Τον είδα να λέει ψέματα μέσα στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής
Συνέλευσης με μια εντυπωσιακή ηρεμία βασιζόμενος στο τακιγέ, όπως ο ίδιος μού
εξομολογήθηκε χαμογελώντας λίγα λεπτά αργότερα». Στο Ισλάμ, το τακιγέ είναι
συνώνυμο της διπροσωπίας, η οποία είναι θεμιτή απέναντι σε απίστους…

Ο Γκιουλ πέρασε δύο χρόνια στην Αγγλία στο πλαίσιο του διδακτορικού του και
αισθάνεται πολύ άνετα στις επαφές του με δυτικούς αξιωματούχους, κυρίως με
Αγγλοσάξονες. Το 1980 παντρεύτηκε τη Χαϊρουνισά Οζγιούρτ, με την οποία
απέκτησε τρία παιδιά. Από το 1983 έως το 1991 ήταν οικονομικός εμπειρογνώμονας
στην Ισλαμική Τράπεζα Ανάπτυξης στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας. Το 1993
έγινε αντιπρόεδρος του ισλαμικού κόμματος Ρεφάχ και την περίοδο 1996-97
διετέλεσε υπουργός Προεδρίας και εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Νετζμετίν
Ερμπακάν. Στις εκλογές του Νοεμβρίου 2002 επανεξελέγη για τέταρτη φορά
βουλευτής του Καϊσερί. «Αναζητεί τη συναίνεση μάλλον παρά την αντιπαράθεση»,
έγραψε γι’ αυτόν ο Τούρκος αρθρογράφος Μεχμέτ Αλί Μπιράντ και προσέθετε πως
«ξέρει να περιβάλλεται από ανθρώπους τους οποίους επιλέγει για τις ικανότητές
τους και όχι επειδή είναι φίλοι ή έμπιστοι». Μέχρι στιγμής ο Τούρκος
πρωθυπουργός επέδειξε πράγματι αρκετή επιδεξιότητα στους χειρισμούς του. Αλλά
η πραγματική κρίση φαίνεται πως τώρα ξεκινάει.