Η επικινδυνότητα των ψυχικά ασθενών

Το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), το οποίο
υλοποιεί το Ελληνικό Πρόγραμμα της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας κατά του
κοινωνικού στίγματος της σχιζοφρένειας, σε επιστολή του σχετικά με την
επικινδυνότητα των ασθενών αναφέρει, μεταξύ άλλων:

«Με το πρόσφατο τραγικό γεγονός της απόπειρας δολοφονίας κατά της δημάρχου
Αθηναίων Ντόρας Μπακογιάννη και τον τραυματισμό του προσωπικού φρουρού της, η
ελληνική κοινωνία θορυβήθηκε, αλλά και ερμήνευσε την πράξη τού Γιάννη Σανδάλη
με βάση τους μύθους και τα στερεότυπα που κυριαρχούν για τα άτομα με ψυχική
διαταραχή, και ειδικότερα με σχιζοφρένεια. Δυστυχώς, αυτές οι λανθασμένες
πεποιθήσεις επισημάνθηκαν και αναπαράχθηκαν από μερικούς δημοσιογράφους κατά
τη διάρκεια των τελευταίων ημερών, με αφορμή αυτή την απόπειρα δολοφονίας…

Στην πραγματικότητα, αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει ότι:

* Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων με ψυχική ασθένεια δεν χρησιμοποιεί βία
και γενικότερα τα άτομα με ψυχική ασθένεια δεν είναι περισσότερο επικίνδυνα αν
συγκριθούν με τον υγιή πληθυσμό.

* Τα άτομα με σχιζοφρένεια εμφανίζουν ελαφρά αυξημένους δείκτες στα εγκλήματα
βίας. Η βία όμως που σχετίζεται με τη σχιζοφρένεια οφείλεται κυρίως στη μη
λήψη των φαρμάκων ή στην ακαταλληλότητα της θεραπείας και στην έλλειψη
στήριξης και αποδοχής.

* Οι παράγοντες που θεωρείται ότι ενισχύουν τη χρήση βίας, τόσο στον υγιή
πληθυσμό όσο και στα άτομα με σχιζοφρένεια, είναι το ανδρικό φύλο, η κοινωνική
απόρριψη και απομόνωση, ιστορικό προηγούμενης βίαιης συμπεριφοράς και
κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ.

* Οι ασθενείς με σχιζοφρένεια που κάνουν κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ
διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για εκδήλωση βίαιης συμπεριφοράς.

* Οι παραληρητικές ιδέες που το περιεχόμενό τους είναι απειλητικό για τη ζωή
του ασθενούς αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης βίαιης συμπεριφοράς, συνεπώς η
κατάλληλη θεραπεία των παραληρητικών ιδεών μειώνει αισθητά τον παραπάνω
κίνδυνο.

*Η βίαιη συμπεριφορά των ατόμων με σχιζοφρένεια τις πιο πολλές φορές
περιλαμβάνει βίαιες εκδηλώσεις που σχετίζονται με την επιβίωσή τους. Στην
πραγματικότητα τα άτομα με σχιζοφρένεια συνήθως δεν είναι θύτες, αλλά θύματα
βίαιης συμπεριφοράς ή κακοποίησης.

* Τα εγκλήματα βίας που διαπράττονται από τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν
διαφορετικό κίνητρο και διαφορετικά θύματα σε σχέση με αυτά που διαπράττονται
από τους λεγόμενους “υγιείς”. Συνήθως, στα πρώτα θύματά τους περιλαμβάνονται
άτομα του στενού οικογενειακού τους περιβάλλοντος και ακολουθούν τα πρόσωπα
εξουσίας, όπως πολιτικοί, γιατροί ή δικαστές.

* Ο μόνος τρόπος για να μειωθεί η εκδήλωση βίαιης και επικίνδυνης συμπεριφοράς
στους ασθενείς με σχιζοφρένεια είναι η πρόσβαση σε θεραπευτικές υπηρεσίες, η
λήψη κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής και γενικότερης θεραπείας, καθώς και η
παράλληλη μείωση του στίγματος και των διακρίσεων, που απογοητεύουν και
αποθαρρύνουν όσους προσπαθούν να ζητήσουν βοήθεια για τα προβλήματά τους».