Υπάρχουν και… αρχαίοι άγγελοι

Ο άγγελος του Τωβίτ, όπως αποδίδεται από την ινδική σχολή στο τέλος του 16ου αιώνα

Πριν από 2002 χρόνια, σύμφωνα με την παράδοση, μορφές ευγενικές με μεγάλες
φτερούγες μετέφεραν το θείο μήνυμα και έψαλαν το χαρμόσυνο μήνυμα της γέννησης
του Θεανθρώπου πάνω από μία φάτνη της Βηθλεέμ. Πολλοί είναι εκείνοι που
πιστεύουν πως οι άγγελοι, οι αγγελιαφόροι του Θεού, όπως μαρτυρά και το όνομά
τους, έχουν σχέση μόνον με τη χριστιανική και την ιουδαϊκή θρησκεία. Και όμως
μια ματιά στην ιστορία, αλλά και στην τέχνη, είναι αρκετή για να αποδείξει πως
οι άγγελοι έχουν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία και το δικό τους πρόσωπο,
υποστηρίζει ο Πίτερ Λάμπορν Ουίλσον στο «Βιβλίο των Αγγέλων» (Εκδόσεις Άγρα)
που κυκλοφορεί σε μετάφραση Αλόης Σιδέρη.

«Πολλοί υποθέτουν ότι μόνο ο Χριστιανισμός και ο Ιουδαϊσμός απαιτούν πίστη σε
τέτοια πλάσματα και ότι μόνο χριστιανοί καλλιτέχνες τα έχουν ζωγραφίσει,
εφόσον ο εβραϊκός νόμος απαγορεύει κάθε τέτοια απεικόνιση. Αυτό απλώς δεν
ισχύει», εξηγεί ο συγγραφέας. «Έχουμε ήδη δει αγγέλους στην κλασική μυθολογία
και φιλοσοφία και σε σαμανιστικά οράματα και τους συναντάμε επίσης στον
Ζωροαστρισμό, τον Ινδουισμό, τον Βουδισμό, τον Ταοϊσμό και το Ισλάμ»,
υποστηρίζει και αναλαμβάνει να μας μυήσει στον «αγγελικά πλασμένο» κόσμο τους
μέσα από σύντομα κείμενα, αλλά και εντυπωσιακές έγχρωμες εικόνες.

Χωρισμένοι σε εννέα τάξεις οι άγγελοι είχαν και διαφορετική μορφή σύμφωνα με
τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Τα Σεραφείμ, που ζεσταίνουν την ψυχή των
θνητών με τη θεία αγάπη, είναι κόκκινα με ίδιου χρώματος σπαθιά και έξι
φτερούγες. Τα Χερουβείμ, ως κυρίαρχα της σοφίας, έχουν δύο γαλάζιες φτερούγες,
οι Τροχοί ή Θρόνοι, πύρινοι με κεφάλι αγγέλου που περιβάλλεται από
φωτοστέφανο, συνδέονται με την Παναγία και πλαισιώνουν τον Θεό. Οι τρεις
επόμενες τάξεις – Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες – φορούν μακριά άμφια,
πράσινα ωμοφόρια και χρυσές ζώνες, ενώ οι τρεις κατώτατες – Αρχές, Αρχάγγελοι,
Άγγελοι – είναι ντυμένοι με στρατιωτική αμφίεση και κρατούν πελέκεις και
ρομφαίες.

Η Νίκη της Σαμοθράκης είναι μία από τις μορφές της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας και παράδοσης, που μαζί με τον Ερμή, τον Έρωτα και άλλες φτερωτές θεότητες αποτέλεσαν τους εικονογραφικούς «προγόνους» των αγγέλων

Αυτοί οι κλασικοί εβραιοιχριστιανικοί άγγελοι, βασισμένοι εν μέρει σε
ζωροαστρικά πρότυπα, διαδόθηκαν στο Ισλάμ και εξαπλώθηκαν στη συνέχεια προς
τον Ινδουισμό, τον Βουδισμό, ακόμα και τον Ταοϊσμό, ενώ η λαϊκή αγάπη προς
τους αγγέλους ήταν εκείνη που οδήγησε τους καλλιτέχνες να ξεφύγουν από το
στενό πλαίσιο της περιγραφής και να τους «δουν» ως όμορφες ανθρώπινες μορφές
με ελάχιστες διαφορές από τον Ερμή, τη Νίκη ή τον Έρωτα.

Τι είναι εκείνο όμως που συνδέει όλους αυτούς τους αγγέλους; «Τόσο στις
μονοθεϊστικές όσο και στις πολυθεϊστικές παραδόσεις οι άγγελοι
χρησιμοποιούνται ως αγγελιαφόροι του Θεού. Έχουμε να κάνουμε με κατοίκους ενός
ενδιάμεσου κόσμου και η λειτουργία τους είναι λειτουργία μεσάζοντος.
[…]Κινούνται μεταξύ ουρανού και γης. Ο αγγελικός κόσμος είναι ένας τόπος
κατοικούμενος από ζώντα πλάσματα, αλλά είναι και κάτι παραπάνω: συνιστά αυτή
καθαυτή τη σχέση ανάμεσα στον κόσμο και στον Θεό».

INFO

Peter Lamborn Wilson, «Το βιβλίο των αγγέλων», Εκδόσεις Άγρα, Σελ. 190. Τιμή:
35 ευρώ.