Λογοτεχνικά ταξίδια δεκαεπτά ετών

Ο Θανάσης Καστανιώτης κατά τη χθεσινή παρουσίαση της σειράς «Σκέψη, Χρόνος και Δημιουργοί» στην «Αίγλη» Ζαππείου

«Μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο, το ταξίδι ήταν όνειρο μακρινό. Μόνο ως
μετανάστης ταξίδευε ο Έλληνας στη Γερμανία, στην Αυστραλία, στις Ηνωμένες
Πολιτείες», γράφει ο Σεραφείμ Φυντανίδης, στον πρόλογο του βιβλίου του
«Απόδραση σε τέσσερις ηπείρους».

Το ταξίδι ήταν μια βασική παράμετρος στη χθεσινή παρουσίαση της σειράς «Σκέψη,
Χρόνος και Δημιουργοί», που επιμελείται ο Θανάσης Νιάρχος, για λογαριασμό των
Εκδόσεων Καστανιώτη. Εκτός από τις ταξιδιωτικές εμπειρίες του διευθυντή της
«Ελευθεροτυπίας», στη σειρά έχουν περιληφθεί οι «φιλολογικοί περίπατοι» του
Κωστή Μπαστιά, αλλά και το «Ταξίδι στην Επίδαυρο» του Μηνά Χρηστίδη. Ένα
ταξίδι στη μνήμη αποτελούν και τα κείμενα και οι συνεντεύξεις του Κώστα Ταχτσή
(τίτλος: «Ένας Έλληνας δράκος στο Λονδίνο»), ένα ταξίδι στο ελληνικό τραγούδι
και τον κόσμο του είναι το βιβλίο του Μάνου Ελευθερίου «Είναι αρρώστια τα
τραγούδια».

Στον Σπύρο Βασιλείου και το ταξίδι του «Με το πινέλο, το καλέμι και τη
γραφίδα» είναι αφιερωμένο ένα ακόμη φετινό βιβλίο της σειράς. Όσο για την
«τελική λύση» του Δημήτρη Μυταρά, με σκίτσα που συνοδεύουν τσιτάτα, αφορισμούς
που κατά καιρούς σκέφτηκε, έγραψε και φύλαξε στο συρτάρι τα τελευταία σαράντα
χρόνια, μοιάζει περισσότερο σαν μπουκάλι που πετάς στη θάλασσα για έναν
άγνωστο παραλήπτη.

Το πιο δύσκολο ταξίδι είναι εντούτοις εκείνο του ίδιου του ποιητή Θανάση
Νιάρχου, που επί 17 συναπτά έτη επιμελείται τη σειρά αυτή. Γι’ αυτό και στη
χθεσινή εκδήλωση στην «Αίγλη», τον χειροκρότησε με θέρμη πλήθος ανθρώπων των
γραμμάτων που είχε κατακλύσει την αίθουσα. Παρόντα και πολιτικά πρόσωπα, από
τον υπουργό Πολιτισμού Ευάγγελο Βενιζέλο έως τους βουλευτές Αλέξανδρο
Λυκουρέζο και Πέτρο Κουναλάκη.

«Μια σειρά από εντυπώσεις συσκευασμένες σε βιβλίο» χαρακτήρισε ο
Σεραφείμ Φυντανίδης το βιβλίο του, συμπληρώνοντας ότι το πραγματικό βιβλίο που
θα ήθελε κάποτε να γράψει είναι το «Πώς να μη γίνεις δημοσιογράφος». Ωστόσο,
τα ταξιδιωτικά κείμενα που έχει κατά καιρούς δημοσιεύσει στην «Ελευθεροτυπία»,
εντυπώσεις διανθισμένες με ιστορικές και εθνολογικές αναφορές από τη Βραζιλία,
την Αργεντινή, την Παραγουάη, την Κούβα, τη Σιβηρία, το Ουζμπεκιστάν, τη
Ρωσία, την Ουκρανία, την Ινδία, την Κίνα και την Τουρκία, πήραν τη μορφή
βιβλίου έστω και με την έλλειψη της πέμπτης ηπείρου – της Αφρικής – που επίσης
έχει επισκεφθεί, δεν έχει όμως προλάβει να περιγράψει ο συγγραφέας.

Οι «περίπατοι» του Κωστή Μπαστιά (προλογίζει ο Αλέξης Ζήρας) αποτελούν
ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για όσους θέλουν να εμβαθύνουν στην πνευματική ζωή
της Ελλάδας του Μεσοπολέμου. Σειρά συνεντεύξεων του Μπαστιά με πρωταγωνιστές
της εποχής, από τον Τίμο Μωραϊτίνη μέχρι τον Δημήτρη Γληνό και από τον Γεώργιο
Παπανδρέου μέχρι τον Γεώργιο Βλάχο.

Σημαντικά και τα κείμενα του Κώστα Ταχτσή (προλογίζει ο Μένης Κουμανταρέας),
δημοσιεύσεις στη «Λέξη» ή στο «Playboy», συνεντεύξεις στον Λευτέρη Κυπραίο,
τον Γιώργο Χρονά, τον Ανδρέα Λεντάκη. Το «Ταξίδι στην Επίδαυρο» (πρόλογος
Μάριου Πλωρίτη) είναι ένα απάνθισμα κριτικών για έργα που ανέβηκαν στην
Επίδαυρο, ενώ το «Με το πινέλο, το καλέμι και τη γραφίδα» (επιμέλεια: Ίλια
Λακίδου) περιγράφει τον Σπύρο Βασιλείου ως ζωγράφο, χαράκτη, αγιογράφο,
κριτικό, συγγραφέα, σκηνογράφο, ενδυματολόγο και δάσκαλο. Για τα «μικρά και
μεγάλα θηρία» του ελληνικού τραγουδιού – συνθέτες, τραγουδιστές, στιχουργούς –
μιλάει ο Μάνος Ελευθερίου στο δικό του βιβλίο.

Πρόκειται λοιπόν για βιβλία που διακρίνονται για τη ζωντάνια τους. Μοιάζουν να
συμφωνούν με τον αφορισμό του Δημήτρη Μυταρά από το βιβλίο του «Τελική χάρη»:
«Τα καλύτερα έργα στα μουσεία είναι τα παράθυρα».