Διαστάσεις Το σύνδρομο της σαρανταποδαρούσας

Προληπτικό πλήγμα ή ανάσχεση; PC ή Μάκιντος; Χριστούγεννα στην πόλη ή στο
χωριό; Δραματικά τα διλήμματα της καθημερινότητάς μας. Υπάρχει όμως λύση: να
μη βασανίζουμε πολύ το μυαλό μας. Follow your heart, που έλεγαν και οι
αρχαίοι.

«Το έψαξα πολύ. Και κατέληξα πως πρέπει να σκέφτομαι λιγότερο τα λεφτά και περισσότερο τις γυμνές γυναίκες»

Την περασμένη Τετάρτη, μερικοί από τους γνωστότερους διανοητές της Αμερικής
μαζεύτηκαν στο Καίμπριτζ για να ακούσουν μια διάλεξη που οργάνωσε η
Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών. Το θέμα της ήταν «Το πρόβλημα του
να σκέπτεται κανείς πάρα πολύ». Και ομιλητής ήταν ένας καθηγητής στατιστικής
θεωρίας στο Στάνφορντ. Τ’ όνομά του, Πέρσι Διακόνις. Ο ίδιος σκέπτεται πολύ.
Γράφει άρθρα και βιβλία για διάφορα θέματα, κυρίως για πιθανότητες, ανακάτεμα
χαρτιών, τέτοια πράγματα. Δουλεύει από τις επτά το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα,
πάντα γύρω από μαθηματικά. Κι έχει βγάλει ένα συμπέρασμα, που ήθελε να
διαβιβάσει στο κοινό του: όσο περισσότερο σκεπτόμαστε, τόσο περισσότερο
κινδυνεύουμε να γίνουμε σαν τη σαρανταποδαρούσα που αναρωτιέται συνεχώς ποιο
πόδι να κουνήσει πρώτο κι έτσι δεν πηγαίνει πουθενά.

Ο Διακόνις παραλίγο να είχε γίνει μάγος. Υπό την καθοδήγηση του Ντάι Βέρνον,
του «μεγαλύτερου μάγου της Αμερικής», είχε μάθει στα 16 του χρόνια τα δικά του
τρικ, έδινε μαθήματα και ζούσε μια συναρπαστική ζωή. Κι αυτό θα είχε κρατήσει
περισσότερο από οκτώ χρόνια αν δεν αγόραζε μια μέρα ένα βιβλίο πιθανοτήτων που
του σύστησαν και δεν διαπίστωνε ότι αδυνατούσε να το διαβάσει. Παράτησε τη
μαγεία, έκανε νυχτερινά μαθήματα στο City College της Νέας Υόρκης και το 1974
κατέληξε να διδάσκει στο Στάνφορντ. Η εμπειρία του στη μαγεία τον βοήθησε όμως
να καταλάβει ότι όλη η ιστορία της παραψυχολογίας είναι μια απάτη, ότι δεν
υπάρχει στη σχετική λογοτεχνία ούτε ένα πείραμα που να εκτελείται για δεύτερη
φορά.

Η διάλεξη ξεκίνησε με το κλασικό στρίψιμο του νομίσματος. Ο Διακόνις
παρουσίασε μάλιστα κι ένα μηχάνημα που του έφτιαξε ένας φίλος για να τον
διευκολύνει στα πειράματά του. Ήταν πολύ υπερήφανος γι’ αυτό του το απόκτημα,
κάποια στιγμή όμως συνειδητοποίησε πως όσο και να βελτιώσει αυτό το μηχάνημα
δεν θα μπορέσει να το περάσει ποτέ από την ασφάλεια των αεροδρομίων. Ύστερα
κατάλαβε ότι το στρίψιμο του νομίσματος δεν είναι πραγματικά ένα τυχαίο
γεγονός: αν υπολογίσεις την ταχύτητα που το ρίχνεις, μπορείς να προβλέψεις το
αποτέλεσμα. Με τον ίδιο τρόπο μπορούν να απομυθοποιηθούν και τα σοβαρότερα
προβλήματα της ζωής. Σου προσφέρουν μια δουλειά και δεν ξέρεις αν πρέπει να τη
δεχθείς, το σκέπτεσαι από δω, το σκέπτεσαι από κεί, και η λογική σε οδηγεί σε
ένα συμπέρασμα που ξέρεις ότι είναι λάθος. Κάνε λοιπόν αυτό που αισθάνεσαι!

Ο Διακόνις παραδέχθηκε ότι το συμπέρασμά του τον φέρνει, ως μαθηματικό, σε
κάποια αμηχανία. Μα αυτό είναι ήσσονος σημασίας. Το μείζον, το ξέρουμε όλοι,
είναι να σώσουμε την ψυχή μας.