Διαστάσεις Η μοναδική βεβαιότητα

«Σκέφτηκα, τι διάολο, καιρός να ευθυμήσουμε λίγο» (σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Η πρωταγωνίστρια του καινούργιου μυθιστορήματος του Γουίλιαμ Γκίμπσον, που
λέγεται «Pattern recognition» και θα κυκλοφορήσει στην Αμερική τον ερχόμενο
Φεβρουάριο, είναι ένα κορίτσι που ζει στη Νέα Υόρκη και το χρησιμοποιούν οι
εταιρείες ως πειραματόζωο επειδή έχει αλλεργία σε ορισμένες μάρκες. Ενώ ο
συγγραφέας έπλαθε τους χαρακτήρες του, κτυπήθηκαν οι Δίδυμοι Πύργοι, κι έτσι
αναγκάστηκε να αλλάξει τα πάντα. Του χρειάστηκε όλη η εμπειρία της
επιστημονικής φαντασίας για να μπορέσει να γράψει ένα αληθοφανές σενάριο. Αυτό
που ήξερε όμως από την αρχή ήταν ότι από τα ερείπια αυτών των Πύργων θα
αναδυόταν το χειρότερο πρόσωπο της Αμερικής.

Μιλώντας την περασμένη Τετάρτη στο φεστιβάλ Kosmopolis 2002, που διεξάγεται
στη Βαρκελώνη και είναι αφιερωμένο στον Μπόρχες, ο Γκίμπσον εξέφρασε την
έκπληξή του για το πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος από τότε που έγραψε τον
«Νευρομάντη», το 1984. «Δεν φανταζόμασταν τη σημασία που θα αποκτούσε η
πληροφορική. Γνώριζα ανθρώπους που εργάζονταν σε αυτόν τον τομέα, και σχεδόν
κανείς δεν είχε υπολογιστή». Ο ίδιος ο «γκουρού των κυβερνοπάνκ» (ένας
χαρακτηρισμός τον οποίο απεχθάνεται) έγραψε εκείνο το βιβλίο με γραφομηχανή.
Και έβαλε τους ήρωές του να μιλούν όχι από κινητά τηλέφωνα, αλλά από
τηλεφωνικούς θαλάμους. «Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι τα πράγματα θα
εξελίσσονταν με αυτόν τον τρόπο, ότι θα εξαφανιζόταν η Σοβιετική Ένωση ή ότι
θα αποκωδικοποιούσαν τόσο γρήγορα το ανθρώπινο γονιδίωμα. Δεν είμαι προφήτης.
Απλώς παρατηρώ αυτά που υπάρχουν γύρω μου και συνδέω τα κομμάτια».

Τίποτα δεν γερνά πιο γρήγορα από ένα φανταστικό μέλλον, τόνισε ο Γκίμπσον. Δεν
μπορεί κανείς να είναι σίγουρος ότι ο κόσμος θα πάει καλύτερα ή χειρότερα, οι
βεβαιότητες έχουν πεθάνει. Η μοναδική βεβαιότητα, είπε στη δική του ομιλία ο
γάλλος συγγραφέας και σεναριογράφος Ζαν-Κλωντ Καριέρ, είναι ότι αύριο κάποιος
θα μου διηγηθεί μια ιστορία που ακόμη δεν γνωρίζω και που σίγουρα θα με
γοητεύσει. Σε μια εποχή που πολλοί μιλούν για στέρεμα της φαντασίας και κρίση
της μυθιστοριογραφίας, η προφορική επικοινωνία παραμένει όρθια και ζωντανή.
Ένας λαός που δεν μπορεί να αφηγηθεί την ιστορία του χάνει τη μισή του
πραγματικότητα και την εσωτερική του συνοχή.

Ιδού λοιπόν μερικές συμβουλές προς μυθιστοριογράφους, δηλαδή επαγγελματίες
ψεύτες, από έναν άνθρωπο που αυτοχαρακτηρίζεται ψεύτης. Πρώτον, για να έχει
μια ιστορία οικουμενικό χαρακτήρα πρέπει να έχει τις ρίζες της σε κάτι ειδικό
και συγκεκριμένο. Δεύτερον, όπως έλεγε ο Προυστ, κάθε μεγάλος συγγραφέας
εφευρίσκει μια γλώσσα που μέχρι τότε ήταν άγνωστη. Και τρίτον, όπως έλεγε ο
Μπουνιουέλ, ένας μεγάλος σεναριογράφος πρέπει κάθε μέρα να σκοτώνει τον πατέρα
του, να βιάζει τη μητέρα του και να προδίδει την πατρίδα του.