Πρόσωπα Ζήτημα συνείδησης

Ο Ζακί Άχματ αρνείται να πάρει φάρμακα για το AIDS έως ότου η κυβέρνηση της
Νότιας Αφρικής τα διαθέσει δωρεάν στους φτωχούς ασθενείς. Είναι μια μάχη που
θα του κοστίσει πιθανότατα την ίδια του τη ζωή.

Ζακί Άχματ. Ο Νέλσον Μαντέλα τον χαρακτηρίζει εθνικό ήρωα

Αν με το να πάρω τα φάρμακα κατά του AIDS σημαίνει πως συγχωρώ έναν κόσμο στον
οποίο οι πλούσιοι ασθενείς του AIDS ζουν και οι φτωχοί ασθενείς του AIDS
πεθαίνουν, λέει ο Ζακί Άχματ, τότε, «σε ηθική βάση, δεν θα μπορούσα να είμαι
μέλος μιας τέτοιας κοινότητας». Αν έλεγε κάτι τέτοιο οποιοσδήποτε άλλος, θα
εννοούσε πιθανότατα ότι σκέφτεται να μεταναστεύσει. Ο Άχματ εννοεί ότι θα
αλλάξει την κοινωνία του ή θα πεθάνει προσπαθώντας.

Ο Νέλσον Μαντέλα τον έχει χαρακτηρίσει εθνικό ήρωα και, σε άλλες, περισσότερο
«πολιτικές» εποχές, θα γίνονταν γι’ αυτόν διαδηλώσεις και θα γράφονταν
τραγούδια. «Υποσχέσου σ’ ένα γέρο σαν εμένα πως θα πάρεις τώρα τα φάρμακά
σου», είπε την περασμένη εβδομάδα στον Άχματ ο πρώην πρόεδρος της Νότιας
Αφρικής. Εκείνος αρνήθηκε για άλλη μια φορά. Οι κάμερες ήταν παρούσες και το
θέμα πήρε μεγάλη δημοσιότητα, ωστόσο ώς τους τελευταίους μήνες, η στάση του
Άχματ ήταν μάλλον άγνωστη – εν μέρει και γιατί ο ίδιος έχει επιλέξει να μην τη
διαφημίσει. Και συμπεριφερόταν μάλιστα με θυμό σε όποιον τολμούσε να πει πως
κάνει μια υψηλόφρονα πολιτική δήλωση. «Δεν νομίζω πως είναι υψηλόφρων, νομίζω
πως είναι χαζή», είχε κάποτε μεμφθεί ένα δημοσιογράφο που είχε τολμήσει να τον
κατηγορήσει για ηρωισμό. «Αλλά είναι ζήτημα συνείδησης».

Ο Άχματ, 40 χρόνων, ινδικής καταγωγής και από τα 14 του αγωνιστής κατά του
απαρτχάιντ, είναι σήμερα διευθυντής της Εκστρατείας Δράσης για τη Θεραπεία
(TAC), της σημαντικότερης οργάνωσης κατά του AIDS στη Νότια Αφρική. Οι γιατροί
διέγνωσαν πως είναι φορέας πριν από 12 χρόνια και ο Άχματ σταδιακά εμφανίζει
τα συμπτώματα της ασθένειας. Σε μια χώρα όπου υπάρχουν τουλάχιστον 4,5
εκατομμύρια φορείς του AIDS, περισσότεροι απ’ ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη,
εκείνος έχει τα χρήματα για να υποβληθεί σε θεραπεία, αλλά έχει δηλώσει πως
δεν πρόκειται να πάρει τα φάρμακα αν αυτά δεν γίνουν διαθέσιμα από το σύστημα
δημόσιας υγείας σε κάθε Νοτιοαφρικανό, ανεξάρτητα από το εισόδημά του. Η
εκστρατεία του πετυχαίνει, οι φαρμακοβιομηχανίες χαμήλωσαν τις τιμές και η
κυβέρνηση υποσχέθηκε να διανείμει δωρεάν τα φάρμακα. Αλλά μέχρι να τηρήσει την
υπόσχεσή της, ο Άχματ δεν δέχεται να υποβληθεί σε φαρμακευτική αγωγή. Όπως
έχει δηλώσει, «το θέμα εδώ είναι η ζωή εναντίον της απληστίας, κανένα άλλο».