ΓΝΩΜΗ Αμερική εναντίον Αμερικής

Μπορεί μια κυβέρνηση να κάνει πόλεμο όταν αυτοί που είναι πίσω φωνάζουν
«εμπρός!» και εκείνοι που είναι εμπρός φωνάζουν «πίσω!»; Το βιβλίο του Μπομπ
Γούντγουορντ εξηγεί εκπληκτικά πώς η αμερικανική εξωτερική πολιτική
περιστρέφεται γύρω από τον Πάουελ, τον Ράμσφελντ και τον Τσέινι. Ο πρόεδρος,
ένας περίπλοκος άνθρωπος, είναι, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εκείνος που κρατάει
το ρινγκ για να μη σωριαστεί – ένας πρόεδρος που υπακούει πιο πολύ σε
ενστικτώδεις παρορμήσεις παρά σε συγκεκριμένες σκέψεις. Αυτές τις παρορμήσεις
εκμεταλλεύεται ο Ράμσφελντ, που ο στενός του ορίζοντας, η προσωπική του
ανασφάλεια και η εχθρότητα προς τους συναδέλφους του τον καθιστούν ακατάλληλο
για τη θέση που κατέχει. Μέχρι τον περασμένο Αύγουστο, τα «γεράκια» δεν άφηναν
τον Πάουελ να έχει άμεση πρόσβαση στον πρόεδρο Μπους. Ήθελε να του πει ότι η
Αμερική θα βρισκόταν μπροστά σε χάος, αν δεν προσείλκυε αραβικά κράτη στην
αντιτρομοκρατική συμμαχία. Όταν ο στρατηγός άρχισε να αναρωτιέται αν έπρεπε να
παραπονεθεί στον πρόεδρο, ένας σύμβουλός του τού είπε: «Πρέπει να το κάνεις,
γιατί οι άλλοι στη φέρνουν πισώπλατα». Υπάρχει μια ειρωνεία σε όλα αυτά που
κατέγραψε ο Γούντγουορντ στο βιβλίο του. Οι πολιτικοί που του μίλησαν,
έμοιαζαν σαν να αναζητούσαν έτσι δικαίωση από την Ιστορία, πριν ακόμη
τελειώσει ο πόλεμος – πριν καν αρχίσει. Όμως, αυτή είναι η ουσία της
δημοκρατικής διακυβέρνησης: να μπορεί να ακούει ο λαός τόσο τις ευχάριστες όσο
και τις δυσάρεστες φωνές να βγαίνουν από τους διαδρόμους της εξουσίας. Οι
επικριτές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής κάνουν λάθος να υποθέτουν πως
υπάρχει μόνο μία Αμερική. Σπάνια υπάρχει μόνο μία. Οι πολεμοκάπηλοι της
Ουάσιγκτον δεν έχουν απήχηση στην κοινή γνώμη. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως
αυτήν την κερδίζει ο Πάουελ και η συναινετική τακτική του μέσω του ΟΗΕ. Ο
Σαντάμ και ο λαός του δεν είναι παρά πιόνια σε μια αέναη διαμάχη ανάμεσα σε
δύο Αμερικές. Η μια είναι η Αμερική της συναίνεσης, που επιδιώκει να εκτιμήσει
την απειλή και να αντιδράσει ανάλογα. Η άλλη είναι η έντρομη και παρανοϊκή
Αμερική, αυτή που αντιδράει στον φόβο με δυσανάλογη επιθετικότητα.

© The Times, 2002