[ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ]

Τα πράγματα είναι εξαιρετικά απλά. Τόσο που να μη χρειάζεται καμία περαιτέρω
συζήτηση – επ’ αυτού τουλάχιστον. Λοιπόν, όταν επί 30 χρόνια το μόνιμο και
σταθερό αίτημά σου, σε όλα τα διεθνή φόρουμ και σε όλους τους διεθνείς
οργανισμούς, από ΟΗΕ και ΕΟΚ μέχρι ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο, είναι «εδώ και τώρα
λύση στο Κυπριακό», δεν μπορείς τώρα που σου προσφέρεται μια λύση να λες δεν
συζητάω. Σωστά; Πάμε παρακάτω. Όταν σου προτείνεται μια λύση, κι εσύ λες,
κοιτάξτε, εγώ αυτό που θέλω είναι αυτό που με συμφέρει, είναι προφανές ότι ο
άλλος με τον οποίο πρόκειται να συμφωνήσεις δεν είναι κορόιδο να πει
δέχομαι…

Απλές αλήθειες…

Σημείο δεύτερο, προς προσέγγιση και ανάλυση: Το 1974, είτε γιατί τους έβαλαν
οι Αμερικάνοι είτε γιατί τους έδωσε τέτοια εντολή η CIA είτε γιατί ήταν – που
ήταν – παράφρονες, κάτι άθλια, ελεεινά, σιχαμένα ανθρωπάρια που διαφέντευαν
τον τόπο με τα τανκς έκαναν ένα πραξικόπημα στην Κύπρο. Το πραξικόπημα αυτό
οδήγησε στην εισβολή των Τούρκων. Αυτή είναι μια αλήθεια. Η άλλη αλήθεια είναι
πως η Ελλάδα προσπάθησε να αποτρέψει την εισβολή, έκανε πόλεμο – μικρής
κλίμακας μεν, αλλά έκανε – και τον έχασε. Ό,τι έγινε δηλαδή στην Κύπρο δεν
είναι μόνο ευθύνη των Τούρκων. Είναι και δική μας. Αυτό να μην το ξεχνάμε,
τούτες τις μέρες. Γιατί στα πολλά ψέματα με τα οποία οικοδομήσαμε το αίσθημα
του διωκόμενου διεθνώς – «εμένα δεν μ’ αγάπησε κανείς» – κλείσαμε τα μάτια
στις απλές αλήθειες…

Με νύχια και δόντια

Σημείο τρίτο. Μάθαμε να μιλάμε για την τουρκική επιθετικότητα που είναι
διαρκής απειλή για την ειρήνη στην περιοχή. Καμία αντίρρηση, κι εγώ μαζί με
τους άλλους. Αλλά να μην ξεχνάμε επίσης ότι η Ελλάδα παρ’ ότι ηττημένη στον
πόλεμο του ’74, προσπάθησε με νύχια και με δόντια να στήσει την Κύπρο στα
πόδια της, και τα κατάφερε. Και με μύριους κόπους και άπειρα κεφάλαια
δημιούργησε, στο μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας, μια πολεμική μηχανή κόντρα
στον κατοχικό στρατό η οποία αυτή τη φορά (αν και όποτε παρουσιαστεί η
απευκταία περίπτωση) δεν θα πιαστεί στον ύπνο. Εντάξει;

Οι «αγνοούμενοι»…

Σημείο τέταρτο. Επί δεκαετίες ενώναμε τη φωνή μας με τους αδελφούς Κυπρίους
για τους 1.649 αγνοούμενους στις πολεμικές επιχειρήσεις του ’74. Γύρω από αυτή
την ιστορία στήθηκε ένας ολόκληρος μηχανισμός στην Κύπρο. Ολόκληρη δημόσια
υπηρεσία, με διοίκηση και υπαλληλικό προσωπικό, που έδινε, και δίνει, βοήθεια
στους συγγενείς των αγνοουμένων. Κανείς δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να
πληροφορήσει αυτούς τους ανθρώπους, που είναι τα πραγματικά θύματα της
υπόθεσης, ότι δεν υπάρχουν αγνοούμενοι. Δυστυχώς, όλοι εκτελέστηκαν από τα
τουρκικά στρατεύματα κατοχής. Και πως αγνοουμένους δεν έχουμε μόνο εμείς.
Έχουν – καμιά εφτακοσαριά μάλιστα! – και οι Τούρκοι. Και έχουν υποβάλει και
σχετικούς, ονομαστικούς καταλόγους. Όπως κι εμείς. Μόνο που εμείς δεν ξέρουμε
τίποτε για τους Τουρκοκύπριους αγνοουμένους, γιατί κανείς δεν μας το ‘πε
ποτέ…

Έποικοι – κάτοικοι

Σημείο πέμπτο. Έχει ανοίξει μια συζήτηση για τους Τούρκους εποίκους που έχουν
μεταφερθεί στο τουρκοκρατούμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Τους υπολογίζουν σε
περίπου 130.000. Εξανίστανται οι Κύπριοι πρόσφυγες, και σωστά. Οι έποικοι
κατοικούν στα σπίτια τους. Αλλά μήπως μπορεί κανείς να εξηγήσει το πώς οι
400.000 Ελληνοκύπριοι που ζούσαν στο νησί την περίοδο της εισβολής, σήμερα
έχουν φτάσει τις 750.000; Και τούτο, παρά τις χιλιάδες Κυπρίων που μετακόμισαν
στην Ελλάδα ή στην Αγγλία; Ούτε κι αυτό μάθαμε πώς έγινε. Και προφανώς δεν θα
(θέλουμε να) μάθουμε. Άρα;

Τι θέλουμε;

Συμπέρασμα δεν υπάρχει. Απλώς τώρα ο καθένας ας καθήσει να σκεφτεί, μόνος του,
και χωρίς εξωτερικές επιρροές, αν το όνειρό του για τα επόμενα 30 χρόνια, για
την Ελλάδα και την Κύπρο, είναι το ακόλουθο: συνεχείς κόντρες με την Τουρκία,
συνεχής πόλεμος νεύρων, ανακοινώσεις επί ανακοινώσεων, και απειλές επί
απειλών. Και πού και πού και κανένα «θερμό επεισόδιο». Και βέβαια διαρκής
εξοπλισμός της Εθνικής Φρουράς, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο τουρκικός
στρατός κατοχής, που είναι και τριπλάσιος από τον δικό μας, και καλύτερα
οργανωμένος. Αν αποφασίσουμε ότι αυτό θέλουμε- καμία αντίρρηση. Αλλά να
ρωτήσουμε και τα παιδιά μας, και τα παιδιά των Κυπρίων. Κυρίως εκείνων που
ζουν βλέποντας στο απέναντι βουνό τον θυρεό-σύμβολο της τουρκικής κατοχής να
τους απειλεί…

ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Ο ρομαντισμός και ο ρεαλισμός…

Με «κόβετε» για ενδοτικό; Κι όμως. Είναι κάποτε καιρός να ξυπνήσουμε από τα
όνειρα. Να σκοτώσουμε μέσα μας το αίσθημα του «ανάδελφου έθνους» που το
καταδιώκουν όλοι, αλλά «η πτωχή πλην τιμία Ελλάς προόρισται να επιζήσει και θα
επιζήσει». Ο ρομαντισμός είναι καλός για τα «βίπερ Νόρα», κι επίσης για τις
ταινίες τύπου «Μια βραδιά στο Νότινγκ Χιλ». Στη διεθνή πολιτική σκηνή τα ροζ ή
γαλάζια, για την περίπτωσή μας, συννεφάκια και τα συναισθήματα είναι εκτός
πραγματικότητας. Και η «πτωχή» Ελλάς, που δεν είναι πλέον «πτωχή», θα πρέπει
να δει τα πράγματα με ρεαλισμό. Σε διαπραγμάτευση οδηγούμαστε. Και σε μια
διαπραγμάτευση πρέπει να είσαι προετοιμασμένος εκτός από το να πάρεις, και να
δώσεις. Εν προκειμένω δε, ό,τι είχες πριν από το ’74 ξέχασέ το. Το έπαιξες, το
έχασες, έλα να συζητήσουμε για το πώς θα βελτιωθεί αυτό που τώρα κατέχεις. Τα
υπόλοιπα, μικρή σημασία έχουν…

Το θέμα είναι τι κάνουμε. Καθόμαστε και συζητάμε τη λύση για το Κυπριακό ή
λέμε τη Δευτέρα όχι, και τελειώνει το κόλπο, το ίδιο ωραία όπως άρχισε. Επ’
αυτού, η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση, που έχει αποφασίσει «ναι» στη
συζήτηση, πολύ θα ήθελε να βρισκόταν κάποια πλευρά να πει «όχι». Θα το κάνουν
οι Τούρκοι, θα το κάνει ο Ντενκτάς; Όπως και να έχει το πράγμα, κοντός ψαλμός.
Εμείς απλώς να πούμε, κι ελπίζουμε να το έχει αντιληφθεί και η κυβέρνηση, ότι
«εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε – γέλασε». Και πως η Κύπρος ανήκει τυπικά
και ουσιαστικά στην ίδια περιοχή. Κι όχι κάπου μεταξύ Βόρειας Ιταλίας και
Δυτικής Γαλλίας…