Τρία «συν» και ένα «πλην» στο σχέδιο Ανάν

Τρία «συν» κι ένα «πλην» περιέχει το σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού, που
παρεδόθη χθες από τα Ηνωμένα Έθνη στον Γλαύκο Κληρίδη, τον Ραούφ Ντενκτάς, την
Αθήνα και την Άγκυρα.

Το σχέδιο Ανάν αριθμεί 135 σελίδες και καλύπτει όλες τις πτυχές του Κυπριακού. «ΤΑ ΝΕΑ» φέρνουν στη δημοσιότητα τα βασικά του σημεία, όπως περιγράφονται στην περίληψη

Στα θετικά περιλαμβάνονται η ενιαία εκπροσώπηση, η ενιαία κυριαρχία και η
ενιαία ιθαγένεια, αλλά και η επιστροφή σημαντικού ποσοστού εδαφών,
περιλαμβανομένης της Αμμοχώστου και της Μόρφου.

Βάσει του εγγράφου των 135 σελίδων που παρεδόθη χθες – συνοδευόμενο, σύμφωνα
με κυπριακές πηγές, και από ενδεικτικούς χάρτες – το κράτος που θα προκύψει θα
είναι ένα διζωνικό και δικοινοτικό, συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας που
είναι μέλος του ΟΗΕ. Απορρίπτεται έτσι το αίτημα Ντενκτάς για νέο κράτος με
συστατικά κρατίδια.

Το ενιαίο κράτος προβλέπει δύο νομοθετικά σώματα. Την Άνω Βουλή, με ίση
αντιπροσώπευση από την κάθε κοινότητα, και την Κάτω Βουλή, με πληθυσμική
εκπροσώπηση. Ακόμη προβλέπεται η ύπαρξη ομοσπονδιακής αστυνομίας, που εκτός
των άλλων θα έχει την ευθύνη της φύλαξης των συνόρων, της καταπολέμησης του
λαθρεμπορίου και των ναρκωτικών.

Το εδαφικό

Ιδιαίτερα θετική είναι η πρόβλεψη του σχεδίου όσον αφορά το εδαφικό. Βάσει του
σχεδίου, οι Τουρκοκύπριοι περιορίζονται στο 28,5% του εδάφους της νήσου,
έναντι 37% που κατέχουν μετά την τουρκική εισβολή. Σύμφωνα με πληροφορίες από
την κυπριακή κυβέρνηση, αυτό σημαίνει την επιστροφή της Μόρφου και της
Αμμοχώστου, αλλά και την επιστροφή 85.000 προσφύγων. Το κείμενο κάνει λόγο για
επιστροφή 10% σε πρόσφυγες και περιουσίες, χωρίς σε αυτό το ποσοστό να
περιλαμβάνονται οι επιστροφές που προκύπτουν από την αντίστοιχη επιστροφή των
εδαφών.

Το πλέον αρνητικό στοιχείο του σχεδίου Ανάν είναι αυτό που αφορά το Υπουργικό
Συμβούλιο του κεντρικού κράτους – και το οποίο έχει πρότυπο το ελβετικό
μοντέλο. Βάσει αυτού, υπάρχει ένα ισχυρό κεντρικό Υπουργικό Συμβούλιο – κάτι
σαν Κυβερνητική Επιτροπή – αποτελούμενο από έξι πρόσωπα, τέσσερις
Ελληνοκυπρίους και δύο Τουρκοκυπρίους. Ένας εξ αυτών, εκ περιτροπής, θα
ηγείται του κράτους – πρακτικά, δηλαδή, για κάθε δύο φορές που θα ηγείται
Ελληνοκύπριος, θα ηγείται μία φορά Τουρκοκύπριος. Κι αυτό είναι το σημείο που
«πονά» περισσότερο την ελληνοκυπριακή πλευρά, καθώς αποτελεί το 80% του
πληθυσμού, έναντι 20% των Τουρκοκυπρίων.

Φραγμοί

Στο σχέδιο Ανάν προβλέπονται και δύο παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο,
τις οποίες σύμφωνα με πληροφορίες έχει δεχθεί η Ένωση. Η μια, είναι πως ακόμη
και μετά την παρέλευση 20ετίας, η εγκατάσταση Ελληνοκυπρίων στο τουρκοκυπριακό
τμήμα δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα τρίτο του γηγενούς πληθυσμού. Επίσης,
τίθεται ένας εσαεί φραγμός της τάξης τού ενός πέμπτου για την εγκατάσταση
κοινοτικών πολιτών σε οποιοδήποτε από τα δύο τμήματα της νήσου. Η ελεύθερη
διακίνηση αναμένεται να εγκαθιδρυθεί μετά την παρέλευση 18μηνου από την
υπογραφή της συμφωνίας.

Η Βρετανία

Η πρώτη θετική αντίδραση στο σχέδιο του κ. Ανάν προήλθε από τη Βρετανία – που,
μαζί με την Ελλάδα και την Τουρκία είναι εγγυήτρια δύναμη – με τον υπουργό
Εξωτερικών κ. Στρο να κάνει λόγο για την «καλύτερη ευκαιρία για επίλυση του
κυπριακού προβλήματος για δεκαετίες – κι αυτή η ευκαιρία δεν είναι πιθανόν να
επαναληφθεί στο προβλεπτό μέλλον».