Αφετηρία διαπραγμάτευσης για λύση

Καλύτερο απ’ ό,τι ανέμενε η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται πως είναι το σχέδιο
Ανάν για επίλυση του Κυπριακού, που από χθες το απόγευμα βρίσκεται στα χέρια
όλων των ενδιαφερομένων πλευρών.

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης χαρακτήρισε το σχέδιο Ανάν ως αφετηρία διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό και ξεκαθάρισε πως η κυβέρνηση παραμένει σταθερή στο στόχο για ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε.

Αυτό τουλάχιστον διαρρέουν κυβερνητικές πηγές, που υποδεικνύουν δύο σημεία του
σχεδίου, τα οποία επέτρεψαν στον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη να δηλώσει καθαρά
ότι το σχέδιο αυτό «αποτελεί αφετηρία διαπραγμάτευσης». Σύμφωνα με τις πηγές
αυτές, η κυβέρνηση θεωρεί ως κέρδος, πρώτον τη μη ύπαρξη καταληκτικής
ημερομηνίας για την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και δεύτερον τα
ενδιαφερόμενα μέρη δεν τίθενται μπροστά στην απειλή τού ή το δέχεστε ή
παραιτηθείτε του διαλόγου. Και τα δύο αυτά στοιχεία, οδηγούν στο συμπέρασμα
ότι αποσυνδέεται μετά βεβαιότητας πλέον η έγκριση της ένταξης της Κύπρου στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, από την υποχρεωτική επίλυση του Κυπριακού.

Πρώτες αντιδράσεις

Οι αναφορές παραπέμπουν στις πρώτες αντιδράσεις των ελληνικών κομμάτων, που
κινούνται από την πλήρη απόρριψη (ΚΚΕ) έως την στάση αναμονής μέχρι την
παραλαβή του κειμένου του σχεδίου (Ν.Δ.). Η κυβέρνηση δεν έχει πολλές
αμφιβολίες για την στάση που θα τηρήσει η αντιπολίτευση στο θέμα. Κυβερνητική
πηγή ανέφερε σχετικά ότι «ελπίζουμε πως τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα
αρθούν στο ύψος των περιστάσεων και να αντιληφθούν τις ιστορικές στιγμές που
διέρχεται το κορυφαίο εθνικό θέμα».

Το κλίμα χάλασε κάπως χθες το απόγευμα, όταν ταυτόχρονα με την αποστολή του
κειμένου του σχεδίου Ανάν στα ενδιαφερόμενα μέρη, έγινε γνωστό στην Αθήνα ότι
το σχέδιο δεν επρόκειτο να δοθεί στα κόμματα της αντιπολίτευσης, πριν από
αύριο, οπότε και θα συγκληθεί το Υπουργικό Συμβούλιο. Προβλήθηκε ως αιτία ότι
σχετικό αίτημα υπέβαλε στην Αθήνα ο Πρόεδρος της Κύπρου Γλαύκος Κληρίδης, ο
οποίος ήθελε το σχέδιο να δοθεί πρώτα στα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου της
Κύπρου. Μετά τις έντονες αντιδράσεις της Ρηγίλλης, η κυβέρνηση άλλαξε στάση
και ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου θα επισκεφθεί τους
αρχηγούς των κομμάτων και θα τους επιδώσει το σχέδιο, παράσχοντάς τους και
όποια ενημέρωση του ζητηθεί.

To Σάββατο στην Αθήνα

Παράλληλα η κυβέρνηση θα παρακαλέσει τον Πρόεδρο Κληρίδη, ο οποίος φθάνει το
Σάββατο στην Αθήνα για διαβουλεύσεις, να ενημερώσει τους πολιτικούς αρχηγούς
της αντιπολίτευσης επί του σχεδίου και των απόψεων της ελληνοκυπριακής
πλευράς. Ο κ. Σημίτης πρόκειται σήμερα το μεσημέρι να επισκεφθεί τον Πρόεδρο
της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλο, θα του παραδώσει το κείμενο και θα τον
ενημερώσει για τις θέσεις της κυβέρνησης επ’ αυτού.

Σε σχέση με το αίτημα-απαίτηση, τόσο του προέδρου της Ν.Δ. Κ. Καραμανλή όσο
και του προέδρου του ΣΥΝ Ν. Κωνσταντόπουλου, για άμεση σύγκληση του Συμβουλίου
των Πολιτικών Αρχηγών, έγκυρες πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση δεν
προτίθεται να υιοθετήσει το θέμα.

Η συλλογιστική της είναι πως «δεν μπορεί να συγκληθεί Συμβούλιο των Πολιτικών
Αρχηγών επί του σχεδίου. Το Συμβούλιο που είναι μια εξαιρετική και σπάνια
διαδικασία, θα συγκληθεί όταν θα υπάρξουν προϋποθέσεις συμφωνίας επί του
σχεδίου».

Σε ό,τι αφορά τα γενικότερα θέματα, η κυβέρνηση θεωρεί ότι το πρώτο βήμα έγινε
με τη δημοσιοποίηση μέσω διαρροών, των βασικών πτυχών του σχεδίου, και πως
αυτό που απαιτείται στη συνέχεια είναι συνεχής και πλήρης ενημέρωση της
κοινωνίας ώστε, όπως τονίζεται, να ξεπεραστεί ανώδυνα το σοκ που θα υποστεί η
κοινή γνώμη από την επιχειρούμενη λύση στο Κυπριακό…

ΣΗΜΙΤΗΣ

«Βέτο αν στην Κοπεγχάγη δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα με την ένταξη
της Κύπρου»

Ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης στη δήλωσή του, αφού χαρακτήρισε το σχέδιο ως
«αφετηρία διαπραγμάτευσης» ξεκαθάρισε ότι «η κυβέρνηση θα παραμείνει σταθερή
στους στόχους που έχουμε θέσει για την Κοπεγχάγη και την ένταξη της Κύπρου
στην Ε.Ε., ανεξάρτητα από την επίλυση του πολιτικού προβλήματος, όπως έχει
συμφωνηθεί». Γεγονός που μπορεί άνετα να ερμηνευτεί ως προειδοποίηση ότι
ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί με το σχέδιο Ανάν, η κυβέρνηση είναι
αποφασισμένη να μπλοκάρει την διεύρυνση, αν στην Κοπεγχάγη δημιουργηθεί το
παραμικρό πρόβλημα με την ένταξη της Κύπρου. Και οπωσδήποτε, δεν δέχεται, ότι
η υποβολή του σχεδίου Ανάν, συνδέεται με την ενταξιακή πορεία της Κύπρου. Η
κυβέρνηση εκτιμάει σε σχέση με το σχέδιο που υποβλήθηκε ότι είναι θετικό που ο
κ. Ανάν δέχεται τους τρεις άξονες που έχει θέσει η ελληνική κυβέρνηση, ήτοι
ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια, ενιαία εκπροσώπηση. Ο κ. Σημίτης
περιέγραψε στη δήλωσή του ότι «σταθερός μας στόχος είναι (…) μια διζωνική,
δικοινοτική ομοσπονδία». Αλλά είναι εμφανές ότι πολύ δύσκολα η κυβέρνηση θα
δεχθεί αυτό που περιλαμβάνεται στο σχέδιο Ανάν, ήτοι την εναλλασσόμενη
Πρωθυπουργία από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Το θέμα αυτό περιγράφηκε
από τον κ. Σημίτη με την φράση ότι το σχέδιο περιλαμβάνει «και δύσκολα
σημεία». Κάλεσε μάλιστα όλους να μην προχωρήσουν σε αποσπασματικές κρίσεις επί
του σχεδίου. «Είναι σαφές, είπε, ότι δεν είναι σκόπιμη και ορθή μια
αποσπασματική αποτίμηση της σημασίας της κάθε ρύθμισης χωριστά. Αυτό που έχει
σημασία, και εκεί πρέπει να επικεντρώσουμε κυρίως την προσοχή μας, είναι η
συνολική ισορροπία στην οποία αυτό το σχέδιο με τη διαπραγμάτευση μπορεί να
οδηγήσει τελικά».

«Ιστορική ευκαιρία»

Από εκεί και πέρα, δεν έχει περάσει απαρατήρητο το ύφος, το περιεχόμενο και τα
πολιτικά μηνύματα που περιείχε η πρώτη δημόσια τοποθέτηση του κ. Σημίτη για το
σχέδιο Ανάν. Η δήλωσή του ότι «έχουμε μια ιστορική ευκαιρία για τη λύση και
πρέπει όλοι να συμβάλλουν στην απρόσκοπτη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων,
χωρίς να τίθενται χρονικά διλήμματα», συνδέεται με το θετικό εν πολλοίς
περιεχόμενο του σχεδίου, και ασφαλώς έχει πολλούς αποδέκτες. Εντός και εκτός
Ελλάδος. Ακόμη και εντός ΠΑΣΟΚ, όπου υπάρχουν ήδη ορισμένες κριτικές φωνές (Π.
Κρητικός, Κ. Σπυριούνης) ή ακόμη και κάποιες επιφυλάξεις, όπως αυτή του
προέδρου της Βουλής Απ. Κακλαμάνη. Όπως επίσης δεν πέρασε απαρατήρητη και η
παρότρυνσή του προς όλους ότι απαιτείται «νηφαλιότητα, σύνεση και
αποφασιστικότητα (… και) με αίσθημα ευθύνης απέναντι στη χώρα και τα
συμφέροντά της, να υπερβούμε τις κομματικές αντιπαραθέσεις».