Διαστάσεις Ο Ουμπέρτο Έκο δεν διαδηλώνει

Ο Τζάνι Βάτιμο είναι φιλόσοφος και ευρωβουλευτής των Δημοκρατών της
Αριστεράς. Ο Ουμπέρτο Έκο δεν χρειάζεται συστάσεις. Η «αλληλογραφία» τους
δημοσιεύθηκε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού MicroMega.

«Η κοινή γνώμη δεν αντιδρά πια». «Θεέ μου: ιδιωτικές γνώμες!» (του Αλτάν, από το Εσπρέσσο)

Αγαπητέ Ουμπέρτο,

Με την παρέμβασή σου στο φεστιβάλ της Ουνιτά, στη Μοντένα, έδωσες την εντύπωση
ότι τελικά δεν είσαι και πολύ υπέρ των διαδηλώσεων. Επιμένεις στο γεγονός ότι
οι διαδηλώσεις δεν φτάνουν, αλλά χρειάζεται μια θετική πρόταση – μια αλήθεια
αδιαμφισβήτητη, που αποκτά όμως τόσο έμμονο χαρακτήρα στις θέσεις που παίρνει
η ηγεσία των Δημοκρατών της Αριστεράς, και ιδιαίτερα ο Ντ’Αλέμα, ώστε
ισοδυναμεί τελικά με απόλυτη άρνηση αυτού του είδους αντίδρασης. Δεν
υπογράφεις ποτέ διακηρύξεις (αντίθετα με ανθρώπους όπως ο Κλάουντιο Αμπάντο ή
ο Πιερ Μπουλέζ) ούτε πηγαίνεις σε διαδηλώσεις (κάποιος θα σε είχε δει). Πολλές
φορές φοβάμαι ότι, έχοντας επίγνωση του κύρους που έχεις αποκτήσει διεθνώς,
θέλεις να διατηρείς μια μετριοπάθεια και να μην μπερδεύεσαι με τις
αποσπασματικές θέσεις που παίρνουν πολλοί από μας, που είμαστε όμως φίλοι σου
και τις βασικές πολιτικές μας επιλογές ξέρουμε ότι τις συμμερίζεσαι. Το θέμα
είναι ότι, μπροστά στο κίνημα που αναπτύσσεται, δεν μπορείς να περιορίζεσαι
στα συνετά, αλλά προφανή πράγματα που λες, ή που σου αποδίδουν. Θέλουμε να μας
βοηθήσεις να τα ερμηνεύουμε με χρήσιμο τρόπο για τον μετασχηματισμό της
πολιτικής της Αριστεράς. Η στάση τού κάπως πανούργου γάτου με την οποία εμείς
οι παλιοί σου φίλοι ξέρουμε ότι υπερασπίζεσαι την ανεξαρτησία της σκέψης σου
πρέπει να διευρυνθεί και να γίνει πιο ενεργή ώστε, χωρίς να χάσεις την
αυθεντία που διαθέτεις, να συμβάλεις σε επιλογές που για μας, όπως και για
σένα, είναι αναγκαίες. Δικός σου, Τζάνι.

Αγαπητέ Τζάνι,

Επειδή δεν είσαι πολύ ενημερωμένος για τα άρθρα μου (ενώ εγώ γνωρίζω καλά τα
δικά σου), σου θυμίζω ένα μακροσκελές άρθρο μου στη Ρεπούμπλικα, όπου
υποστήριζα όχι μόνο τη δημοκρατική νομιμότητα των διαδηλώσεων, αλλά και την
αποτελεσματικότητά τους. Πιστεύω ότι οι διαδηλώσεις έχουν ξαναδώσει ενέργεια
και ελπίδα σε μια Αριστερά αποκαρδιωμένη και μαραμένη και έχουν υποχρεώσει τα
κόμματα να λάβουν υπόψη τα αισθήματα της βάσης. Αναρωτιέμαι όμως αν από αυτή
την ενότητα της οργής και της διαμαρτυρίας μπορεί να προκύψει και μια ενότητα
προγραμμάτων. Δεν είμαι τόσο σίγουρος. Κατά τα άλλα, θα ήθελα να σου πω ότι ο
πατέρας μου πέρασε όλο τον πόλεμο στo Σώμα Μηχανικού, όχι στα στρατεύματα
κρούσης. Ενώ αυτοί έκαναν επιθέσεις και έπαιρναν χρυσά μετάλλια, εκείνος
κατασκεύαζε πλωτές γέφυρες – μια δουλειά λιγότερο ηρωική, αλλά όχι περισσότερο
άνετη, αφού και οι σκαπανείς πέθαιναν σαν τις μύγες. Άφησέ με λοιπόν, όσο
μπορώ, να κατασκευάζω πλωτές γέφυρες, όσο οι άλλοι επιτίθενται με βόμβες και
ένα λουλούδι στο στόμα. Με πανούργα αγάπη, πάντα δικός σου, Ουμπέρτο.