Ένα από τα δύο θα συμβεί. Ή η Ευρώπη θα αλλάξει το Ισλάμ ή το Ισλάμ θα
αλλάξει την Ευρώπη. Η μόνη ελπίδα να μη συμβεί το δεύτερο είναι να αναπτυχθεί
ένα σύγχρονο, πλουραλιστικό ευρω-Ισλάμ.





Στο Βερολίνο: μουσουλμάνοι προσεύχονται στο τζαμί Μέβλανα, που εγκαινιάστηκε
πριν από ένα μήνα


Ένα μεγάλο μέρος των μουσουλμάνων της Τουρκίας εμπιστεύτηκε χθες το μέλλον του
σε ένα κόμμα με ισλαμικές ρίζες, που θα παίξει αποφασιστικό ρόλο στον
μελλοντικό προσανατολισμό της χώρας. Το μεγάλο στοίχημα του Ισλάμ δεν παίζεται
όμως στην Τουρκία, ούτε καν στον ισλαμικό κόσμο, αλλά στην Ευρώπη. Εδώ, σε μια
ήπειρο που φιλοξενεί σήμερα 17 εκατομμύρια μουσουλμάνους και μέχρι το 2035
μπορεί να τους δει να φτάνουν τα 40 εκατομμύρια (έναντι μόλις 800.000 πριν από
πενήντα χρόνια), θα κριθεί αν η συμβίωση των δύο πολιτισμών είναι δυνατή ή,
αντίθετα, αν αυτά που τους χωρίζουν θα καταστήσουν τη σύγκρουσή τους
αναπόφευκτη.


Το Ισλάμ έχει ένα μεγάλο πρόβλημα, λέει στη Ρεπούμπλικα ο Σύρος
διανοούμενος Μπασάμ Τίμπι που ζει, γράφει και διδάσκει στη Γερμανία: είναι
ανεκτικό, αλλά όχι πλουραλιστικό. Οι μουσουλμάνοι δέχονται - είναι
υποχρεωμένοι να δεχθούν - τους χριστιανούς και τους Εβραίους ως μειονότητες,
δεν δέχονται όμως τη θεμελιώδη αξία, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι όλων των
θρησκειών, καθώς και οι άθεοι, έχουν ίσα δικαιώματα. Εναπόκειται λοιπόν πρώτα
απ' όλα στους μουσουλμάνους να εργαστούν για μια νέα ερμηνεία του Ισλάμ, που
θα εκπληρώνει τις εξής προϋποθέσεις: διάκριση μεταξύ θρησκείας και πολιτικής,
αποδοχή του κοσμικού χαρακτήρα της κοινωνίας, σεβασμός των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, αναγνώριση του ανθρώπου ως ατόμου και όχι ως μέλους μιας
κοινότητας πιστών (Umma), ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, ελευθερία της
λατρείας, θρησκευτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός.


Για να διευκολυνθεί αυτή η διαδικασία, ο Μπασάμ Τίμπι έχει προτείνει από το
1992 τον όρο «ευρω-Ισλάμ». Και έχει δει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη Γαλλία,
όπου ιμάμηδες σαν τον Μπουμπακίρ στο Παρίσι και τον Μπιν Σεΐχ στη Μασσαλία
κηρύσσουν φιλελεύθερες αξίες, όχι όμως και σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία
και η Ελβετία, όπου εξακολουθεί να κυριαρχεί μεταξύ των μουσουλμάνων η
κουλτούρα της «ενότητας των τζαμιών». Τα δύο τρία των μουσουλμάνων που ζουν
σήμερα στην Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένοι να ενταχθούν στον δυτικό τρόπο
ζωής. Αυτό αποτελεί όμως και ευθύνη των Ευρωπαίων. Αντίθετα με το αμερικανικό
χωνευτήριο των φυλών, η ευρωπαϊκή κοινωνία δεν καταφέρνει να προσφέρει μια
ισχυρή ταυτότητα που να ενθαρρύνει την ενσωμάτωση. Ο Μπασάμ Τίμπι ζει εδώ και
σαράντα χρόνια στη Γερμανία, και ο κόσμος εξακολουθεί να τον αντιμετωπίζει ως
Σύρο υπήκοο με γερμανικό διαβατήριο.


Το πρόβλημα δεν παίρνει όμως άλλη αναβολή: αν η Ευρώπη δεν θέλει να αποτελεί
τόπο στρατολόγησης της Αλ Κάιντα, πρέπει να μετατραπεί επειγόντως σε τόπο
εκπαίδευσης στη δημοκρατία.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από