ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Τα πρόσωπα της ακροδεξιάς

Ας αποσαφηνίσουμε από την αρχή ορισμένα πράγματα. Είναι εντελώς αδόκιμο σήμερα
να συζητάμε για ακροδεξιά με παραδοσιακούς πολιτικούς όρους. Οι ρετρό αναφορές
σε βασιλιά, χούντα και μετεμφυλιακές διώξεις δεν κουβαλούν πλέον κανένα ειδικό
βάρος για τις πολιτικές εξελίξεις. Χώρια από το γεγονός πως το εκλογικό σώμα
έχει ηλικιακά από καιρό ξεπεράσει τις αντίστοιχες εμπειρίες (το μισό
τουλάχιστον των εκλογέων δεν υπήρχε καν στη ζωή όταν εξελίχθηκαν τα παραπάνω
γεγονότα), είναι φανερό πως τα ζητήματα αυτά δεν απασχολούν πλέον στα σοβαρά
την κοινή γνώμη. Η μακρόχρονη σταθερή δημοκρατική πορεία της χώρας, η άνεση
της Αριστεράς να προβάλει δίχως προσκόμματα τις ιδέες της και, αντίθετα, το
συναίσθημα πως είναι μάλλον η ευρύτερη συντηρητική παράταξη σήμερα που
βρίσκεται στη γωνία και φοβισμένα σχεδόν κρύβει τις δικές της πολιτικές
πεποιθήσεις, η κοινή γνώμη αδιαφορεί για παραπλήσιους κινδυνολογικούς
χαρακτηρισμούς.

Επιβεβαίωση του παραπάνω ισχυρισμού αποτελεί η θριαμβευτική από τον πρώτο γύρο
εκλογή τού κ. Ψωμιάδη στη Νομαρχία Θεσσαλονίκης. Αν δεχθούμε πως ξαφνικά
ολόκληρη η «φτωχομάνα» περιφέρεια της συμπρωτεύουσας δεν μεταμορφώθηκε σε
κέντρο χουντικών και παλαιοδεξιών διεργασιών – διότι η αποτυχημένη λυσσαλέα
αντι-δεξιά καμπάνια του κυβερνώντος κόμματος κάτι παρόμοιο θα σηματοδοτούσε -,
τότε αυτονόητα καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως παρόμοιοι ισχυρισμοί μόνο
επιδερμικά ακουμπούν ένα εκλογικό σώμα ενηλικιωμένο και πολιτικά πολύ
ωριμότερο από πολλούς από τους πολιτικούς του ταγούς.

Ως συνέπεια κάθε ισχυρισμός περί άκρων και ιδιαίτερα οι αναφορές σε μία
σύγχρονη «ακροδεξιά» φυσιολογικά εγγίζουν μια σειρά από νεοπαγή συνθήματα και
κοινωνικές στάσεις. Αυτές κυρίως έχουν να κάνουν με μια γενικότερη ξενοφοβία.

Και με αντίδραση απέναντι σε οτιδήποτε έρχεται απ’ έξω και που υποτίθεται πως
θέτει σε κίνδυνο την παραδοσιακή εθνική ταυτότητα, τη φυλετική και πολιτιστική
καθαρότητα του γηγενούς πληθυσμού, την κυριαρχία της Ορθοδόξου Ελληνικής
Εκκλησίας, καθώς και τα αποκλειστικά δικαιώματα στην απασχόληση του
ελληνογεννημένου ανθρώπινου δυναμικού. Με άλλα λόγια, οι αναφορές σε μια
σύγχρονη ακροδεξιά αφορούν σε πολιτικές στάσεις που προβάλλουν αντιλήψεις
θρησκο-εθνικιστικές, αντι-καπιταλιστικές, μονο-πολιτιστικές, εθνοφυλετικά
ρατσιστικές, ενσωματώνοντας παράλληλα μία σχεδόν παράλογη φοβία απέναντι σε
ένα δύσκολα προσδιοριζόμενο «άλλο». Ο επικίνδυνος «άλλος» μπορεί κατά
περίπτωση να είναι οι μετανάστες, οι ξένοι, οι Εβραίοι, οι καθολικοί, οι
μουσουλμάνοι, οι Αμερικανοί, οι πλούσιοι, η παγκοσμιοποίηση, η καπιταλιστική
ελεύθερη αγορά και πάει λέγοντας. Διαλέγετε και παίρνετε κατά περίπτωση.

Μια τέτοια «ακροδεξιά» μπορεί να αποκτήσει διαστάσεις σοβαρότατου εθνικού
κινδύνου αν σημαντικά κομμάτια της κοινωνίας μπολιασθούν με τις φοβίες και τα
εθνο-αμυντικά της αντανακλαστικά. Το ερώτημα που φυσιολογικά προκύπτει είναι
αν η Ν.Δ. αποτελεί τη μοναδική πολιτική παράταξη του τόπου, στους κόλπους της
οποίας ελλοχεύουν αντίστοιχες εθνοκεντρικές, ξενοφοβικές και θρησκο-φανατικές
αντιλήψεις. Κατηγορήθηκε, λ.χ., ο κ. Ψωμιάδης πως ήταν παρών σε ψυχονευρωτικές
εκδηλώσεις καύσης βιβλίων. Αυτό που ουδέποτε τέθηκε για συζήτηση ήταν η
παντελής απουσία καταδίκης των σχετικών εκδηλώσεων από τοπικής κυρίως
εμβέλειας προσωπικότητες άλλων πολιτικών παρατάξεων. Για να μην αναφερθούμε
βέβαια στο ποιοι ακριβώς κεφαλαιοποιούν εκλογικά τούς θρησκοφανατικούς όχλους
που συνηθίζουν να εκδηλώνονται με παρόμοιους κόσμιους τρόπους.

Το ζήτημα είναι σχετικά απλό. Σε όλα τα κόμματα εμφιλοχωρούν θύλακοι
αντίστοιχων ακραίων θρησκο-εθνικιστικών τάσεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις,
οι αντιλήψεις αυτές δεν κρύβονται. Προβάλλονται και διαφημίζονται. Γιατί
λοιπόν στο επίκεντρο της κριτικής οδηγείται σχεδόν πάντοτε η Ν.Δ.; Αυτή
τουλάχιστον είχε το θάρρος – ανεξάρτητα αν απέτυχε να το εκμεταλλευθεί
επικοινωνιακά στη διάρκεια της τελευταίας προεκλογικής περιόδου – να επιλέξει
για υποψήφιο υπερνομάρχη κάποιον που είχε ανοιχτά συγκρουσθεί με τα κυκλώματα
αυτά. Και να καταδικάσει επίσης συγκεκριμένη κίνηση των άκρων. Όλοι οι άλλοι
«έκαναν γαργάρα» τις όποιες αντιθέσεις τους με τους χώρους αυτούς,
αλληθωρίζοντας προς την κατεύθυνση της ψήφου τους.

«Αποακροδεξιοποίηση», λοιπόν, χρειάζονται όλα τα κόμματα του πολιτικού
φάσματος. Και όχι μόνον η Ν.Δ.