Προεκλογικό λατρευτικό τυπικό

Με 4Χ4 ή με οχτακοσαράκια, με τις ευλογίες του Αρχιεπισκόπου ή χωρίς; Ιδού τα
κορυφαία διλήμματα που ανέδειξε η προεκλογική εκστρατεία. Ψάχνονται και στα
τηλεπαράθυρα και στα πάνελ αν πρέπει να γίνεται ένα αυτοκίνητο, που είναι
σύμβολο πλούτου, αν μη τι άλλο, σύμβολο και μιας πολιτικής προσωπικότητας. Ή
μήπως δεν έχει σημασία η τιμή του αυτοκινήτου, αλλά όσα προσφέρει, δηλαδή
σταθερότητα, ασφάλεια και κυρίως είναι παντός καιρού και αντέχει σε ανηφόρες,
σε όρη και σε λασπερά οδοστρώματα. Να τος ο πολιτικός συμβολισμός. Είναι όμως,
έτσι;

Προσβάλλονται και οι γυναίκες με τον συμβολισμό. Συνηθίζουν οι άντρες καμιά
φορά να τις παρομοιάζουν με αυτοκίνητα, σύμβολα και τα δύο της αρσενικής
καταξίωσης, οπότε ταυτισμένα στην κοκορίσια συνείδησή τους. Λένε για τις
ωραίες ότι μοιάζουν με Τζάγκουαρ ή με Φεράρι, αναλόγως το είδος και την
αρσενική φαντασίωση. Αλλά με οχτακοσαράκι δεν ακούστηκε να παρομοιάζεται
καμιά.

Και μετά αρχίζουν οι συζητήσεις περί των ευλογιών του Αρχιεπισκόπου. Ποιον
«ευλόγησε», ποιον συμπαθεί, ποιον χαιρέτησε, ποιον φίλησε σταυρωτά και ποιον
μόνο μια φορά.

Λένε πως κάθε σύμβολο, που χρησιμοποιείται από τους προεκλογικούς
επικοινωνιακούς στρατούς των υποψηφίων, πρέπει να προσφέρει στους πολιτικούς
στρατηγικές επιλογές για το πώς θα δεσμεύσουν τη λαϊκή φαντασία και οφείλει να
επηρεάζει με δύο τρόπους, τον ενημερωτικό και τον συγκινησιακό.

Στις ημέρες μας το βάρος δίνεται εμφανώς στο συγκινησιακό στοιχείο των
συμβόλων – το ενημερωτικό δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν, ούτε καν τους
ενημερωτές, τουλάχιστον τους τηλεοπτικούς, οι οποίοι παραδίδονται ενθουσιωδώς
στην ανάλυση των συμβόλων και των συμβολισμών, που είναι πιο θεαματική από την
ανάλυση προγραμμάτων.

Όσο για τη λαϊκή φαντασία, αυτή υποθέτουν οι επικοινωνιολόγοι, ότι
βολοδέρνει μεταξύ θρησκευτικής προσήλωσης και προτύπων που καθιέρωσε η
διαφημιστική μαγγανεία. Και αν το πρώτο μοιάζει να είναι απόρροια μιας
αντίληψης προσκολλημένης σε παραδόσεις που φρενάρουν την πρόοδο – με τη
διάσταση που θέλει το μεταφυσικό να παρεμβαίνει στο κοσμικό και πολιτικό – το
δεύτερο προβάλλει εξαιρετικά νεωτεριστικό στοιχείο. Σύμβολο μιας σύγχρονης
παράδοσης πλέον, όπου τα αντικείμενα, ιδίως τα πολυτελή, αποτελούν σημεία
αναφοράς της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Κανένα όμως, από τα δύο αυτά στοιχεία, που απασχόλησαν τις προεκλογικές
συζητήσεις δεν προβάλλει στην πραγματικότητα την ανθρώπινη προσωπικότητα, την
προσωπικότητα των υποψηφίων.

Και οι δύο «επικοινωνιακοί» πόλοι, ο θρησκευτικός και ο «αυτοκινητι-στικός»
δεν αναδεικνύουν άλλο από την κρίση των συμβολικών συστημάτων. Η μεν Εκκλησία
εμφανίζεται με μια κοσμική διάσταση, που εκδηλώνεται αίφνης στην πολιτική ζωή
μέσα από ένα παράδοξο «τελετουργικό» χειροφιλημάτων και χειραψιών πολιτικών με
τον Αρχιεπίσκοπο, η δε ικανότητα των πολιτικών παρομοιάζεται με τις επιδόσεις
και την εμφάνιση αυτοκινήτων. Όσο κι αν λέμε ότι πλέον αναδεικνύονται πρόσωπα
και όχι ιδέες και προγράμματα με τις προεκλογικές εκστρατείες, στην
πραγματικότητα αναδεικνύονται εικόνες. Συνονθυλεύματα συμβόλων, συρραφές
κομματιών από στοιχεία λαϊκής φαντασίωσης είτε αυτή είναι θρησκευτική, είτε
είναι εκείνη της καταξίωσης μέσω της απόκτησης πολυτελών αντικειμένων. Εκείνος
που οδηγεί ένα 4Χ4, που ταυτίζει την εικόνα του με αυτό, καταξιώνεται σε μια
κατηγορία συνειδήσεων ως ο ευσεβής του καταναλωτισμού, τουλάχιστον, όσο και
εκείνος που χειροφιλεί τον Αρχιεπίσκοπο, επιδεικνύοντας μια θεαματική
ευσέβεια.

Στο κάτω κάτω στο «ξεμάγεμα» του κόσμου, που έφερε η πρόοδος και η κατάργηση
της ειδωλολατρίας, το φιλελεύθερο σύστημα αντέταξε τον καταναλωτισμό και τα
σύμβολά του, που απευθύνονται κατ’ ευθείαν στη φαντασίωση του σύγχρονου
καταναλωτή. Αν είναι οδυνηρό να είναι κανείς ο εαυτός του, μπορεί να κάνει την
υπέρβαση παρομοιάζοντάς τον με λατρευτικά αντικείμενα ή υποκλινόμενος σε
λατρευτικά σύμβολα.