Δημοτικές Εκλογές και Δημοκρατία

Η πρώτη Κυριακή κύλησε με τάξη σε – κατά κανόνα – ευπρεπή τόνο, με μία λέξη
πολιτισμένα. Η βούληση των πολιτών δεν επιδέχεται βαθμολόγηση. Δεν βαθμολογούν
οι πολιτικοί ή οι αναλυτές τούς πολίτες, αλλά οι πολίτες βαθμολογούν τους
πολιτικούς. Όπως και να ‘ναι, η εκλογική αναμέτρηση μέσα στην οποία
βρισκόμαστε δίνει εναύσματα για κάποιους προβληματισμούς γύρω από τον πολιτικό
πολιτισμό της κοινωνίας μας και για τον βαθμό στον οποίο οι εκλογικές
διαδικασίες υλοποιούν το νόημα της Δημοκρατίας. Οι μέρες ανάμεσα στις δύο
Κυριακές προσφέρονται για λογισμό.

1. Όσο η χρηματοδότηση του εκλογικού αγώνα επαφίεται (και) στην
ιδιωτική πρωτοβουλία, δεν εξασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες για όλους τους
υποψηφίους. Και σ’ αυτές τις εκλογές είχαμε και εκλογικά «ανάκτορα» και
εκλογικές «καλύβες» και τεράστιες διαφορές στη διαφήμιση και διαφορές στη
φιλοξενία στα ΜΜΕ. Η νόθευση της πολιτικής μας ζωής, κυρίως της λαϊκής
κυριαρχίας, από το ιδιωτικό χρήμα συνεχίζεται. Η πολιτική επομένως εν μέρει
ετεροκαθορίζεται.

2. Η Εκκλησία, σε μία κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση, αναμείχθηκε και
άσκησε σε βάρος ενός υποψηφίου την επιρροή της. Κάκιστα. Τι κι αν έβλαψε
υποψήφιο που συμβαίνει να μη συνιστά την εκλογική μου προτίμηση! Έβλαψε και
νόθευσε την πολιτική, άρα όλους μας. Το συγκεκριμένο πρόσωπο άσκησε τότε –
σωστά κατά τη γνώμη μου – κριτική στο θέμα των ταυτοτήτων στηρίζοντας την
ορθότατη στάση του Πρωθυπουργού. Μπορεί με διατύπωση που εγώ δεν θα διάλεγα,
μπορεί με κατοπινές σχετικοποιήσεις που σε πολλούς δεν άρεσαν. Αυτά είναι
θέματα δικά του. Το χειρότερο όμως ήταν ότι τα δύο άλλα μέλη του συνδυασμού
του αποδέχθηκαν τον αποκλεισμό του επικεφαλής τους από τον Προκαθήμενο της
Εκκλησίας και πήγαν μόνοι τους για να πάρουν την – πολιτική του βέβαια –
ευλογία στηρίζοντας και «νομιμοποιώντας» έτσι την απαράδεκτη εκκλησιαστική
παρέμβαση.

3. Στη μεγάλη Υπερνομαρχία Αθηνών-Πειραιώς, η υποψήφια της προοδευτικής
παράταξης γέμισε τη χώρα με πολιτική φρεσκάδα, με μηνύματα ανανέωσης, με
ειλικρινή λόγο, με νιάτα αλλά και με ένα όνομα που προκαλεί νοσταλγία και
σεβασμό, αφού είναι το όνομα ενός εξαίρετου και τίμιου πρωτομάστορα που
αγαπήθηκε όσο λίγοι. Πιο ωραία σύνθεση δεν γινόταν. Ο αντίπαλός της όμως σε
μια τηλεοπτική συνέντευξη επέμεινε στην έλλειψη «ειδικών γνώσεων» και «ειδικής
πείρας» των νιάτων που είχε απέναντί του. Αυτό είναι κακό επιχείρημα και
πρέπει να μας απασχολήσει: Οι ηγετικές πολιτικές θέσεις – και τέτοια είναι η
νομαρχία – δεν χρειάζονται ειδικούς. Ειδικούς χρειάζεται η διοίκηση, η
εκτελεστική μηχανή, όχι η ηγετική πολιτική λειτουργία. Αλίμονο σε μια
Δημοκρατία να σπουδάζεις… την τέχνη του δημάρχου ή του νομάρχη ή του
υπουργού ή του πρωθυπουργού. Πέραν της κωμικής πλευράς που έχει το παράδειγμα,
υπάρχει και η αρνητική. Παραπέμπει δηλαδή στη Δημοκρατία των τεχνοκρατών.
Μακράν ημών. Η γνωσιοκρατικά νοούμενη Δημοκρατία – γιατί αυτό κρύβεται πίσω
από την κριτική που ασκήθηκε στην υποψήφια υπερνομάρχη από τον αντίπαλό της –
είναι από τα πιο επικίνδυνα πράγματα.

4. Οι πρώτες πληροφορίες για τους σταυρούς προτίμησης φέρνουν
ποδοσφαιριστές, λοιπούς αθλητές και ηθοποιούς πάνω-πάνω. Σεβαστές επιλογές.
Πιο καλά να βγαίνεις υψηλά επειδή σουτάρεις καλά, παρά επειδή έχεις πιο πολλά
οικονομικά μέσα προβολής από άλλους. Και ασφαλώς αυτοί οι νικητές στη μάχη των
σταυρών μπορεί να είναι θαυμάσιοι στο πολιτικό λειτούργημα που αναλαμβάνουν.
Μακράν εμού να τους θίξω ή να τους μειώσω. Με τι δικαίωμα άλλωστε θα το έκανα
αυτό; Σκέπτομαι όμως και τους πολλούς άξιους που δεν σουτάρουν καλά και που
μένουν εκτός δημοτικής αρχής. Δηλαδή, γιατί κατά τεκμήριο η τραγουδίστρια ή ο
σουτέρ να θωρούνται παντού οι καταλληλότεροι; Είπαμε όμως: Γεννηθήτω το θέλημά
σου πολίτη.

5. Με όλο τον σεβασμό στη στάση και εκείνων των συμπολιτών μου που
σχεδιάζουν αποχή ή λευκό στη δεύτερη Κυριακή σε Δήμους ή Νομαρχίες όπου δεν
παλεύει συνδυασμός με όλα τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά που εκείνοι αξιώνουν,
δηλώνω πρόβλημα με αυτή την αντίληψη: Μια τέτοια στάση – αν έπαιρνε έκταση –
θα αποδυνάμωνε τη σημασία του θεσμού της «δεύτερης Κυριακής» και της
αναμέτρησης μεταξύ των δύο πρώτων. Ο θεσμός αυτός όμως είναι σημαντικός διότι
εξασφαλίζει στον εκλεγόμενο άρχοντα ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση. Πρέπει να
τιμηθεί αυτός ο θεσμός. Το αποτέλεσμα της επόμενης Κυριακής πρέπει να προκύψει
από τη βούληση όλων μας.

6. Μακάρι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες να είχαν τόσο «κίνδυνο
δημιουργίας υπολογίσιμης ακροδεξιάς δύναμης», όσο έχουμε εμείς. Η Δημοκρατία
στην Ελλάδα δεν κινδυνεύει από εξωγενείς παράγοντες. Είχε τραυματιστεί από την
τρομοκρατία που αποδυνάμωσε ηθικά την Αμφισβήτηση. Αυτό όμως αντιμετωπίστηκε
με μεγάλη επιτυχία από την ελληνική πολιτεία. Συνεχίζει όμως η Δημοκρατία να
υποσκάπτεται από την εισβολή του ιδιωτικού χρήματος και τη συνακόλουθη
ιδιωτικοποίηση, άρα και επαγγελματοποίηση της πολιτικής. Αλλά αυτό είναι άλλο
θέμα που αγγίζει όλες τις εκλογικές διαδικασίες και τη συνολική λειτουργία της
πολιτείας μας.