ΤΖΟΝ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ Άγγελοι πέφτουν στον… καμβά του

«Το όραμα στα έργα μου δεν αλλάζει. Η ματιέρα και η τεχνική μου όμως εξελίσσονται», λέει ο Τζον Χριστοφόρου, που έχει παραμείνει συνεπής στα 55 χρόνια της καριέρας του στη ζωγραφική τέχνη. Στη φωτογραφία μπροστά από το έργο του «Η σφαγή της Χίου»

Είναι οι «άνθρωποι ως πεπτωκότες άγγελοι», όπως τους είδε μέσα από 90 περίπου
έργα του (ανάμεσά τους και δέκα καινούργια), ο 81χρονος σήμερα, Έλληνας
ζωγράφος, Τζον Χριστοφόρου, που παρουσιάζονται στην αναδρομική του έκθεση στο
«Εργοστάσιο» της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, υπό την επιμέλεια της ιστορικού
τέχνης, Μαριλένας Καρρά, αλλά και σε ατομική του έκθεση στην Αίθουσα Τέχνης
Αθηνών.

«Έχω την αίσθηση πως ο άνθρωπος έχασε το αληθινό στοιχείο, που τον διακρίνει.
Έγινε πιο τεχνητός. Παλαιότερα είχαμε παραδόσεις, παραμύθια που διαδίδονταν
από στόμα σε στόμα. Τώρα είμαστε χειραγωγούμενοι. Χάνουμε την προσωπικότητά
μας, τα αισθήματά μας είναι ελεγχόμενα», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο διεθνώς
καταξιωμένος, αλλά ελάχιστα γνωστός στην πατρίδα του, την Ελλάδα, καλλιτέχνης,
που ζει στο Παρίσι, ερμηνεύοντας τον τίτλο της έκθεσης. «Η αναζήτηση της
προσωπικής ελευθερίας είναι κάτι πολύ δύσκολο. Αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε
για να μη χαθεί και η λιγοστή που έχει απομείνει. Οι τέχνες έχουν να δώσουν
κάτι στους λίγους που είναι διατεθειμένοι να ακούσουν.

Η ζωή είναι δύσκολη και πρέπει κανείς να μπορεί να δει πίσω από την
επιφάνεια. Να διακρίνει τον πόνο και τη δυστυχία. Οι περισσότεροι καλλιτέχνες
συνήθως προτιμούν να κινούνται προς το ευχάριστο, το αισιόδοξο, ίσως επειδή
αυτό αρέσει περισσότερο. Προσωπικά, νιώθω μια εσωτερική ευαισθησία να με
οδηγεί προς την απαισιοδοξία. Και δεν με απασχολεί αν αυτό αρέσει στους
άλλους. Πρέπει να λέμε την αλήθεια ακόμα κι αν δεν είναι ευχάριστη»,
επισημαίνει. Ωστόσο ανάμεσα από τη «δραματική αλήθεια», που εκφράζεται από την
αντίθεση του μαύρου και του άσπρου, των σκούρων και των ανοιχτών χρωμάτων
«ξεπηδούν» συχνά και κόκκινες ή κίτρινες πινελιές, σα μια νότα αισιοδοξίας.
Γιατί; «Διότι ένα φως αισιοδοξίας είναι απαραίτητο, ακόμα κι αν δεν υπάρχει».

Η πρώτη του επαφή του Τζον Χριστοφόρου με την Ελλάδα, ήταν σε ηλικία
εννέα ετών, όταν μετακόμισε με τον πατέρα του από το Λονδίνο στη Νέα Σμύρνη.
Οι αναμνήσεις από εκείνη την εποχή πικρές και γλυκές συνάμα, καθώς έπρεπε να
δουλεύει και να πηγαίνει παράλληλα σχολείο. Η δουλειά ήταν η αιτία που ο
«πιτσιρίκος» της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (είχε περάσει τις εξετάσεις στα
14 του) δεν μπόρεσε να προχωρήσει τις σπουδές του. Τα πρώτα του έργα, στο
Λονδίνο, σε ηλικία 25 ετών, τα πουλούσε με… το κιλό σε έναν Ρώσο παλιατζή
και η πρώτη έκθεση ήρθε τυχαία σε μια μικρή, νέα, αλλά κεντρική γκαλερί του
Λονδίνου. Σήμερα έχοντας κάνει περισσότερες από 80 ατομικές εκθέσεις σε όλη
την Ευρώπη ο εξπρεσιονιστής και, συνεπής στη ζωγραφική, καλλιτέχνης, που
εξακολουθεί να δουλεύει ακόμη και σήμερα «με όλο το σώμα», συστήνεται στην
ουσία στο ελληνικό φιλότεχνο κοινό, καθώς μόνον μια μικρή έκθεση πρόσφατων
έργων του φιλοξενήθηκε το 1994, στην Αθήνα. Γιατί; «Έφταιγαν οι περιστάσεις κι
εγώ δεν είχα κάνει αρκετές προσπάθειες. Δεν είχα όμως και προτάσεις από
γκαλερί ή μουσεία για να εκθέσω. Περίμενα αρκετά χρόνια, αλλά ευτυχώς πρόλαβα.
Τούτη η αναδρομική έκθεση στην πατρίδα, μου δίνει ικανοποίηση πριν εξαφανιστώ
από τη ζωή».

Όσο για το έργο του θεωρεί πως «είναι μικρό σε σχέση με το δράμα της ζωής. Η
ζωή είναι πλούσια, απέραντη, έντονη. Όταν μου λένε πως τα έργα μου είναι
δυνατά, γελάω. Τα βρίσκω αδύναμα μπροστά στη ζωή, που προσπαθώ να εκφράσω».

Χρήματα και προδοσία

Επιτυχία για τον Τζον Χριστοφόρου δεν σημαίνει απαραίτητα και χρήματα. «Ο
Πικάσο έλεγε διαρκώς στον διευθυντή της γκαλερί του “ανέβασε τις τιμές” και
γιατί αγαπούσε τα λεφτά, αλλά και γιατί ήθελε να αποδείξει πως με το να είναι
ο ακριβότερος, είναι και ο καλύτερος. Η καλή ζωγραφική μπορεί να γίνει και έξω
από το εμπορικό κύκλωμα. Όταν το εμπορικό έχει επιτυχία και μάλιστα
υπερβολική, μπορεί όχι μόνον να γίνει επικίνδυνο, αλλά τελικά να οδηγήσει τον
καλλιτέχνη στην καταστροφή, γιατί τον κάνει να σκέφτεται περισσότερο το χρήμα,
από τη δουλειά του. Μεγαλύτερη σημασία για μένα έχει να μην προδίδει κανείς
τον αληθινό εαυτό του, έναντι οποιουδήποτε τιμήματος», υποστηρίζει.

INFO

Αναδρομική έκθεση Τζον Χριστοφόρου, «Άνθρωποι: οι Πεπτωκότες Άγγελοι», έως 30
Νοεμβρίου στο «Εργοστάσιο» της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών (Πειραιώς 256,
Ρέντης, τηλ. 010-4801.315).

Ατομική έκθεσή του και στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών (Γλύκωνος 4, τηλ. 010-7213.938).