Πρόσωπα Στη σκιά της βεντέτας

Δήμαρχος της Σκόδρας και διευθυντής του θεάτρου αυτής της βόρειας αλβανικής
πόλης, ο Ντοκ Τσέφα ζει από τον Δεκέμβριο του 2000 «φυλακισμένος» στο σπίτι
του.

Ντοκ Τσέφα. Τον κρατάει «φυλακισμένο» ένα παράλογο και βάρβαρο έθιμο αιώνων

Η Σκόδρα, πρωτεύουσα της Βόρειας Αλβανίας, είναι ένας σημαντικός τόπος για την
αλβανική κουλτούρα και δημοκρατία. Εκεί γεννήθηκε το σύγχρονο αλβανικό θέατρο
και έζησε ο Μιγκιένι, ο Αλβανός Ρεμπώ, εκεί έγιναν, τον Δεκέμβριο του 1991, οι
μεγαλύτερες διαδηλώσεις κατά του Εμβέρ Χότζα. Ο Ντοκ Τσέφα έγινε διευθυντής
του θεάτρου Μιγκιένι με την πτώση του κομμουνισμού. Από τους στυλοβάτες του
σύγχρονου αλβανικού θεάτρου, ήταν από τους πρώτους Αλβανούς καλλιτέχνες που
αποκατέστησαν σχέσεις με συναδέλφους τους στο Βελιγράδι και έχει προωθήσει
πολλά γαλλοαλβανικά καλλιτεχνικά προγράμματα σε συνεργασία με τον Γάλλο
σκηνοθέτη Νομινίκ Ντολμιέ.

Τον Τσέφα τον κρατάει τώρα φυλακισμένο ένα παράλογο και βάρβαρο έθιμο αιώνων.
Τον Δεκέμβριο του 2000, ένας ανιψιός του σκότωσε στο Λονδίνο έναν άλλον
Αλβανό. Από τότε ο δράστης ζει κλεισμένος σ’ ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο στην
Αλβανία. Αλλά, λόγω της βεντέτας, οι άνδρες της οικογένειας Τσέφα ζουν κι
αυτοί κλεισμένοι στα σπίτια τους για να γλιτώσουν την εκδίκηση. Και ο Ντοκ
Τσέφα, ο πιο επιφανής εκπρόσωπος της οικογένειας, είναι εκείνος εναντίον του
οποίου διατυπώνονται οι περισσότερες απειλές.

Η Σκόδρα βρίσκεται κοντά στα βουνά της Βόρειας Αλβανίας όπου από αιώνες
επικρατεί ένας τοπικός εθιμικός κώδικας, ο «Κανούν». Βάσει του κώδικα αυτού, η
συμφιλίωση είναι προαιρετική. Στην περίπτωση του Τσέφα, οι τοπικοί
μεσολαβητές, που αναγνωρίζονται από τον πληθυσμό και τους επίσημους θεσμούς,
απέτυχαν. Και πλέον δεν έχει καμία ελπίδα να εργαστεί φυσιολογικά: είναι
καταδικασμένος, όπως και οι συγγενείς του, ως την ημέρα που η αντίπαλη
«φατρία» θα σκοτώσει ένα αρσενικό μέλος της οικογένειάς του. Η απειλή αφορά
τους γιους και τους ανιψιούς του, που έχουν μάλιστα σταματήσει ακόμη και να
πηγαίνουν στο σχολείο.

Εν τούτοις ο Τσέφα δεν έχει πάψει ούτε στιγμή τις δραστηριότητές του ως
δήμαρχος και διευθυντής του θεάτρου, σύμφωνα τουλάχιστον με το εβδομαδιαίο
αλβανικό περιοδικό «Shekulli». Το σπίτι του έχει γίνει αίθουσα διασκέψεων,
θέατρο και δημαρχείο. Η γραμματέας του πηγαίνει στο σπίτι του κάθε πρωί και ο
Τσέφα υπογράφει χαρτιά και ενημερώνεται για τα τελευταία νέα. Και οι ηθοποιοί
κάνουν στο σπίτι του τις πρόβες και προετοιμάζουν τα νέα έργα. Οι συνεργάτες
του Τσέφα ζητούν να κηρυχθεί μια γενική αμνηστία, είτε με τον παραδοσιακό
τρόπο (από τους αρχηγούς των οικογενειών της περιφέρειας της Σκόδρας, την
οικογένεια του θύματος και τον στρατό) είτε με τον σύγχρονο (από την αλβανική
κυβέρνηση) ώστε όλοι οι πολίτες της Σκόδρας να μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα
και με ασφάλεια στην πόλη τους.