Διαστάσεις Το όνειρο του Σαΐντ

Αυτός ο άνθρωπος πάσχει από λευχαιμία. Όπως λέει ο ίδιος, πριν από ένα μήνα
ήταν ετοιμοθάνατος στο κρεβάτι. Κοιτάξτε τα μάτια του: λάμπουν. Από πάθος για
τη ζωή, από πάθος για την Παλαιστίνη.

Έντουαρντ Σαΐντ: «Λέω στους φοιτητές μου ότι δεν αρκεί να διαβάζουν βιβλία, παρά πρέπει να ερμηνεύουν αυτά τα βιβλία χωρίς ορθοδοξίες και δόγματα»

Ο Έντουαρντ Σαΐντ είναι βέβαιος για ορισμένα πράγματα. Πρώτον, ότι ο πόλεμος
κατά του Ιράκ θα γίνει, όσες αντιρρήσεις κι αν έχουν οι Ευρωπαίοι, οι Άραβες,
οι Ρώσοι, οι Κινέζοι ή και οι ίδιοι οι Αμερικανοί. Δεύτερον, ότι η αντίδραση
των Αράβων σε αυτόν τον πόλεμο θα περιοριστεί σε ορισμένες διαδηλώσεις και
τίποτα περισσότερο: οι ηγέτες τους έχουν ανάγκη τους Αμερικανούς και θα τους
δώσουν ό,τι ζητήσουν. Τρίτον, ότι ο Σαρόν θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία για να
κτυπήσει αλύπητα τους Παλαιστινίους. Αλλά δεν θα καταφέρει να τους διώξει από
τον τόπο τους. Το Ισραήλ μπορεί να βομβαρδίζει και να ισοπεδώνει χωριά, αλλά
δεν μπορεί να αγνοήσει έναν αποφασιστικό παράγοντα: ότι οι απλοί Παλαιστίνιοι,
οι αγρότες, οι δάσκαλοι, οι γιατροί, είναι εξαιρετικά πεισματάρηδες. Δεν
πρόκειται να φύγουν από την Παλαιστίνη. Υπάρχει μια αραβική λέξη, sumud, που
σημαίνει «εδώ θα μείνω». Αυτό είναι το παλαιστινιακό πνεύμα. Να αντιστέκονται
χωρίς να κουνιούνται.

Και ο ίδιος ο Σαΐντ αντιστέκεται. Αντιστέκεται στη λευχαιμία από την οποία
προσβλήθηκε πριν από δέκα χρόνια, και εξαιτίας της οποίας μπαινοβγαίνει στο
νοσοκομείο: «Ο γιατρός μου, ο καλύτερος ειδικός για τη λευχαιμία στη Νέα
Υόρκη, είναι ένας Ινδός που εργάζεται σε ένα εβραϊκό νοσοκομείο και
παρακολουθεί εμένα, έναν Παλαιστίνιο. Αλλά δεν έχω πρόθεση να παραδοθώ.
Αρνούμαι να γίνω θύμα», λέει στην «Ελ Παΐς». Αντιστέκεται στο κύμα
παραπληροφόρησης που σαρώνει την Αμερική, σε αυτόν τον «νέο ιμπεριαλισμό του
CNN», αρνούμενος να μιλήσει σε οποιοδήποτε αμερικανικό κανάλι, να συμμετάσχει
σε οποιαδήποτε τηλεοπτική συζήτηση όπου θα ήταν υποχρεωμένος να παίζει είτε
τον καλό είτε τον κακό, είτε να στηρίζει την κυβερνητική πολιτική είτε να
υπερασπίζεται την τρομοκρατία. Αντιστέκεται στον νέο εθνικισμό, που θέλει να
επιβάλει στον καθένα μια πατρίδα. «Πατρίδα μου θα μπορούσε να είναι η Νέα
Υόρκη, όπου ζω εδώ και 39 χρόνια. Αλλά η Νέα Υόρκη δεν είναι οι Ηνωμένες
Πολιτείες, είναι μια πόλη με πολλές κουλτούρες. Άσε που ούτε αυτή είναι η
πατρίδα μου, αλλά το Πανεπιστήμιο, η οικογένειά μου, οι φίλοι μου, οι
συνάδελφοί μου, οι φοιτητές μου. Ένα από τα συνθήματα που λένε εδώ είναι:
“Αγαπάτε την Αμερική”. Τι θα πει αυτό; Μπορείς να αγαπήσεις μια χώρα όπως
αγαπάς έναν άνδρα ή μια γυναίκα; Αρνούμαι να συμμετάσχω σε αυτήν τη συλλογική
ψύχωση. Υπάρχουν σημαντικότερα πράγματα από την πατρίδα: η δικαιοσύνη, η
αλήθεια…».

Ο Σαΐντ έχει ένα όνειρο: να δει τους Παλαιστίνιους ελεύθερους. «Έχουμε τόσους
μουσικούς, συγγραφείς, μηχανικούς, επιστήμονες, λόγιους, πανεπιστημιακούς.
Είναι δυνατόν όλοι αυτοί να ζουν μονίμως σε καθεστώς απαγόρευσης της
κυκλοφορίας;».