Διχάζουν οι τηλε-καταθέσεις

Η κυνική αναφορά του Σάββα Ξηρού ότι από ένα σημείο και ύστερα «η 17Ν
δολοφονούσε περισσότερο για να δημοσιεύονται οι προκηρύξεις», προκαλεί αλλά
και διχάζει.

Στα ίδια τηλεοπτικά «παράθυρα» που είχαν ανοίξει για να ακουστούν οι
ισχυρισμοί του 40χρονου αγιογράφου μέσα από το κελί του, πήραν ακολούθως θέση
οι διαξιφισμοί σχετικά με την πρόσβαση των προφυλακισμένων τρομοκρατών στα
ΜΜΕ.

Ποια πρέπει να είναι η στάση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης απέναντι στην…
επικοινωνιακή πολιτική των τρομοκρατικών οργανώσεων; Οι προκηρύξεις τους και
οι όποιες ανακοινώσεις των μελών τους είναι, χωρίς όρους, υλικό προς
δημοσίευση; Οι τρομοκράτες εκμεταλλεύονται τα ΜΜΕ; Τα ερωτήματα σίγουρα δεν
σταματούν εδώ. Και γίνονται επίκαιρα τη στιγμή που ο Σάββας Ξηρός ή
οποιοδήποτε άλλο μέλος της 17Ν βγαίνει «ζωντανά» στον αέρα με τις ώρες, μέσα
από τις φυλακές, διατυπώνοντας – ακόμη και από αυτή τη θέση – απειλές για τη
ζωή του εισαγγελέα Ι. Διώτη.

Πέντε νομικοί και πολιτικοί – οι κ.κ. Χάρης Καστανίδης, Προκόπης Παυλόπουλος,
Πέτρος Κουναλάκης, Ιωάννης Σταμούλης και Νικόλας Κανελλόπουλος – δίνουν σήμερα
στα «ΝΕΑ» τις δικές τους απαντήσεις. Κοινός τόπος είναι ότι οι συνταγματικές
διατάξεις απαγορεύουν την «προληπτική λογοκρισία» των ΜΜΕ, αλλά και πως τα
Μέσα Ενημέρωσης πρέπει να «αυτοοριοθετήσουν» τη στάση τους, ώστε «να μην
προάγονται άνομοι σκοποί». Αξιοσημείωτη είναι, μάλιστα, η θέση του
ποινικολόγου κ. Ι. Σταμούλη, ο οποίος έχει αναλάβει την υπεράσπιση τριών μελών
της 17Ν, ότι στην περίπτωση που διακινούνται απόψεις οι οποίες συνιστούν
τέλεση αδικημάτων (όπως η απειλή κατά της ζωής), τότε παραβιάζονται διατάξεις
του Ποινικού Κώδικα.

Αδίκημα, όταν εκστομίζονται απειλές

ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ποινικολόγος (συνήγορος μελών της 17Ν)

Η διάταξη του προϊσχύσαντος αντιτρομοκρατικού νόμου (του 1992) για την
απαγόρευση δημοσίευσης των προκηρύξεων από τρομοκρατικές οργανώσεις δεν
καταξιώθηκε. Και τούτο γιατί θεωρήθηκε ότι ήταν αντίθετη προς τη θεμελιώδη
διάταξη του Συντάγματος για την κατοχύρωση της ελευθερίας του Τύπου, η οποία
απαγορεύει την προληπτική λογοκρισία. Πλην, όμως, ορισμένες διατάξεις του
ποινικού μας κώδικα (άρθρα 190, 191 και 192) έχουν αναγάγει σε αδικήματα τη
διασπορά ειδήσεων ή φημών που είναι ικανές να διεγείρουν ανησυχία ή τρόμο
στους πολίτες ή να επιφέρουν διαταραχή στις διεθνείς σχέσεις της χώρας. Οι
πράξεις αυτές θεωρούνται βαρύτερες όταν τελούνται επανειλημμένα μέσω του
Τύπου. Συνεπώς, αν μπορεί να θεωρηθεί ότι η δημοσίευση προκηρύξεων εμπίπτει
στην έννοια αυτών των διατάξεων, ακόμη και σήμερα συντρέχει περίπτωση για την
παρέμβαση των εισαγγελικών αρχών.

Κατά τη γνώμη μου, επιβάλλεται σεβασμός αυτών των διατάξεων, οι οποίες
καθιερώνουν κοινωνική απαξία για τέτοιου είδους δημοσιεύματα. Από την άλλη
πλευρά, η διατύπωση απόψεων εν σχέσει με τη δράση των χαρακτηριζομένων ως
τρομοκρατικών οργανώσεων δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθεί ως διασπορά
ειδήσεων, περί των οποίων κάνουν λόγο οι παραπάνω διατάξεις. Βεβαίως, στον
βαθμό που αυτές οι απόψεις συνιστούν και απειλή για τέλεση εγκληματικών
πράξεων το αξιόποινό τους είναι δεδομένο.

Λήψη μέτρων «αυτο-περιορισμού»

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ δικηγόρος – σύμβουλος ΔΣΑ

Το Σύνταγμα (άρθρο 14 παρ. 1-2) κατοχυρώνει την ελευθερία του Τύπου (βιβλία,
εφημερίδες κάθε είδους, περιοδικά πολιτικά ή επιστημονικά κ.λπ.) και
απαγορεύει τη λογοκρισία. Η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο
απαγορεύονται. Δεν είναι επομένως συνταγματική διάταξη νόμου που απαγορεύει
δημοσιεύματα συγκεκριμένου περιεχομένου ή τη δημοσίευση προκηρύξεων ή δηλώσεων
που προέρχονται από συγκεκριμένες οργανώσεις ή άλλους φορείς.

Αντιθέτως, το Σύνταγμα (άρθρο 15 παρ. 1) εξαιρεί από την παρεχόμενη στον Τύπο
συνταγματική προστασία μια σειρά μέσων μετάδοσης λόγου ή παράστασης, όπως η
ραδιοφωνία και η τηλεόραση. Ο λεγόμενος «ηλεκτρονικός Τύπος» δεν αποτελεί Τύπο
κατά την έννοια του άρθρου 14 Σ και επομένως δεν εφαρμόζονται στα ηλεκτρονικά
ΜΜΕ οι προστατευτικές για τον Τύπο συνταγματικές διατάξεις. Επιπλέον, ο
συντακτικός νομοθέτης (άρθρο 15 παρ. 2) υπάγει τη ραδιοφωνία και την τηλεόραση
στον άμεσο έλεγχο του κράτους. Ο έλεγχος αυτός ασκείται μέσω του Εθνικού
Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και έχει ως σκοπό, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό της
αξίας του ανθρώπου και την εξασφάλιση της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων
που επιβάλλουν η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η
πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας.

Τις τελευταίες ημέρες γίναμε μάρτυρες μιας νοσηρής κατάστασης, όπου ορισμένοι
τηλεοπτικοί σταθμοί, στον βωμό της τηλεθέασης, δεν διστάζουν να μεταδώσουν απ’
ευθείας συνεντεύξεις τρομοκρατών από τον Κορυδαλλό, με προφανή στόχο να
εμφανισθούν αυτοί ως «ιδεολόγοι επαναστάτες» και «θύματα βασανιστηρίων».
Τέτοιες συμπεριφορές προσβάλλουν κατάφωρα την ευαισθησία των οικείων των
θυμάτων και έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με το κοινωνικό αίσθημα, πολύ
περισσότερο όταν σε αυτές τις συνεντεύξεις περιέχονται και συγκεκαλυμμένες
απειλές εκ μέρους των τρομοκρατών κατά δικαστικών λειτουργών.

Νομίζω ότι θα ήταν φρόνιμο, αφ’ ενός η ΕΣΗΕΑ να επέμβει εφαρμόζοντας τον
Κώδικα Δεοντολογίας στους δημοσιογράφους που παρεκτρέπονται και καλώντας τούς
διευθυντές των έντυπων και ηλεκτρονικών ΜΜΕ σε συζήτηση για την από κοινού
λήψη μέτρων αυτοδέσμευσης, που θα συμβάλλουν στην πρόληψη παρόμοιων φαινομένων
και αφ’ ετέρου το ΕΣΡ να κάνει σχετικές συστάσεις στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ που δεν
διστάζουν να γίνουν φορείς προπαγάνδας τρομοκρατών για να πετύχουν μεγαλύτερα
ποσοστά τηλεθέασης.

Να δημοσιεύονται, όχι να προπαγανδίζονται

ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΥΝΑΛΑΚΗΣ πρώην βουλευτής, μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής
του Συνασπισμού

Προσωπικά δεν έχω αντίρρηση να δημοσιεύονται συνεντεύξεις ή ανακοινώσεις ή
προκηρύξεις των τρομοκρατών. Οι συνεντεύξεις, όμως, πρέπει να λαμβάνονται
νόμιμα, κατόπιν σχετικής αδείας του υπουργείου Δικαιοσύνης, και ασφαλώς οι
συνεντεύξεις αυτές δεν πρέπει να ταυτίζονται με τις απόψεις των τρομοκρατών,
να προπαγανδίζουν άκριτα ή να διαφημίζουν τις ιδέες και τα σχέδιά τους. Αυτό,
δυστυχώς, συνέβη με τις πρόσφατες συνεντεύξεις του Σάββα Ξηρού. Το ίδιο νομίζω
ότι πρέπει γίνεται και με τις προκηρύξεις και ανακοινώσεις τους. Να
δημοσιεύονται για την ολοκληρωμένη ενημέρωση του πολίτη, αλλά σε καμία
περίπτωση τα μέσα ενημέρωσης που τις δημοσιεύουν δεν πρέπει να μετατρέπονται
σε προπαγανδιστές των εγκληματιών αυτών. Αν συμβαίνουν αυτά, τότε δικηγόροι
και δημοσιογράφοι, οι οποίοι μεταφέρουν την προπαγάνδα και τις απειλές των
τρομοκρατικών οργανώσεων, γίνονται οι «χρήσιμοι ηλίθιοι», όπως αποκαλούσε η
RAF στη Γερμανία όσους χρησιμοποιούσε την περίοδο εκείνη για να μεταφέρει στην
κοινωνία τους ισχυρισμούς της.

Όχι στην προαγωγή άνομων σκοπών

ΧΑΡΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ πρώην υπουργός – βουλευτής του ΠΑΣΟΚ

Μέχρι τώρα ιστορικά γνωρίζαμε τρομοκράτες που προσέβαλαν τις ανθρώπινες αξίες
και έννομα αγαθά γιατί στόχευαν στην κατάλυση ενός πολιτικού συστήματος.
Τρομοκράτες που, επικαλούμενοι την αδικία, κατέλυαν κάθε έννοια τάξης και
δικαίου. Πρώτη φορά βλέπουμε όμως τρομοκράτες να ομολογούν με απόλυτο κυνισμό
ότι αφαιρούσαν ανθρώπινες ζωές για να δημοσιεύονται προκηρύξεις τους. Αλλά με
αυτόν τον τρόπο οι εν Ελλάδι τρομοκράτες αφαιρούν και συντρίβουν και τα
ελάχιστα ψήγματα ιδεολογίας που ψέλλιζαν για να δικαιολογήσουν τις πράξεις
τους. Η ιδεολογία μπορεί να έχει πιστούς, μπορεί να έχει φανατικούς, κυνικούς
ποτέ δεν είχε και ούτε θα έχει.

Η δημοκρατία είναι το κατ’ εξοχήν πολιτικό σύστημα της επιείκειας. Μπορεί να
ανέχεται, μπορεί να συγχωρεί, μπορεί να αναγνωρίζει δικαιώματα και σε όσους
την αμφισβητούν. Ταυτόχρονα όμως κανοναρχεί. Και όσοι την υπηρετούν –
πολιτικοί, πολίτες, Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης – οφείλουν στη λειτουργία τους να
διέπονται από κανόνες και αξίες. Αντιλαμβάνομαι ότι τα ΜΜΕ πρέπει να σέβονται
την ανάγκη της ενημέρωσης, μπορούν και οφείλουν να πληροφορούν με ακρίβεια.
Οφείλουν όμως και να απέχουν από την προαγωγή άνομων σκοπών ή ανεπανόρθωτα
κακών προτύπων…

Η δημοσιότητα «επωάζει» τον… τρόμο

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ καθηγητής Πανεπιστημίου, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος
της Ν.Δ.

Είναι προφανές ότι οι τρομοκράτες εκμεταλλεύθηκαν αλλά και επιχειρούν να
εκμεταλλευθούν τον Τύπο, γραπτό και ηλεκτρονικό, δύο φορές: Μια φορά όταν,
μέσω των προκηρύξεων και εξωραΐζοντας την εγκληματική τους δράση, θέλησαν να
προσδώσουν δήθεν ιδεολογικό υπόστρωμα σε μια επιχείρηση που στρεφόταν σαφώς
εναντίον του κοινωνικού συνόλου και της ίδιας της δημοκρατίας. Και τώρα, που
αδίστακτα περιφέρουν τον κυνισμό τους για τη σκοπιμότητα των προκηρύξεών τους
στο παρελθόν, και πάλι χρησιμοποιούν τον Τύπο προκειμένου διά της δημοσιότητας
να ανοίξουν «διάλογο» με την κοινωνία και να «νομιμοποιηθούν» ως ισότιμοι
συνομιλητές της.

Ανήκω σε εκείνους που πιστεύουν βαθύτατα και ειλικρινά στην ελευθερία του
Τύπου και φρονούν ότι τα προβλήματα της δημοκρατίας δεν λύνονται με τη φίμωση
του Τύπου, καθ’ οιονδήποτε τρόπο. Πλην, όμως, είναι καιρός οι άνθρωποι του
Τύπου, όλοι οι άνθρωποι του Τύπου, κάνοντας και την αυτοκριτική τους, να
αναλογισθούν πόσο συνέβαλε η δημοσιότητα των προκηρύξεων στη συντήρηση της
τρομοκρατίας και του ιδιότυπου «μύθου» πάνω στον οποίο κάποιοι θέλησαν να
φυτέψουν ακόμη και «ιδεολογικές» ρίζες. Και να μην επιτρέψουν πια σήμερα να
δοθεί, μέσω του Τύπου, βήμα στους τρομοκράτες. Με λίγες λέξεις, και κάνοντας
έκκληση για ένα είδος αυτοοριοθέτησης της ελευθερίας του Τύπου, ας μου
επιτραπεί να τονίσω: Όχι πια διάλογο με τους τρομοκράτες. Τώρα πια είναι η ώρα
της δικαστικής οδού γι’ αυτούς, με τις εγγυήσεις που η Δικαιοσύνη παρέχει σε
όλους τους κατηγορουμένους. Ώς εδώ.

Ας μην ξεχνάμε ότι δεν τελειώσαμε ακόμη με την τρομοκρατία. Ούτε, βεβαίως, με
κάποιους μωροφιλόδοξους συνεχιστές της. Επομένως, ας μην ξεχνάμε ότι η
δημοσιότητα θα μπορούσε να επωάσει και άλλα «αυγά του φιδιού» της
τρομοκρατίας.