Περιμένοντας τους μουσώνες

Στην Κορσική ρίχνει καρεκλοπόδαρα, στην Πράγα βρέχει, στο Τορίνο έχει
καταιγίδα, η Αθήνα έχει μπόρα κάθε απόγευμα, ενώ το Ζάλτσμπουργκ στεγνώνει από
τη δική του νεροποντή. Δεν υπάρχει τόπος στη Νότια και στην Κεντρική Ευρώπη
που να την έχει γλιτώσει από το ρεκόρ βροχοπτώσεων αυτού του καλοκαιριού. Στην
Κεντρική Ευρώπη έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους πάνω από 100 άνθρωποι,
ενώ στη Νότια Γαλλία οι πλημμύρες αυτής της εβδομάδας σκότωσαν τουλάχιστον 20
άτομα.

Σπάνιο θέαμα. Η πλατεία της Παλιάς Πόλης στην Πράγα είναι συνήθως γεμάτη κόσμο και μικροπωλητές που πωλούν σουβενίρ.

Την ίδια ώρα, στη φετινή περίοδο των ινδικών μουσώνων έπεσε μόνο το ένα τρίτο
της αναμενόμενης βροχής. Οι επιστήμονες πιστεύουν τώρα ότι αυτά τα δύο
γεγονότα συνδέονται μεταξύ τους. Όπως είπε αυτή την εβδομάδα ο μετεωρολόγος
Μπράιαν Χόσκινς από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, το «χλωμό» φετινό καλοκαίρι
στην Ευρώπη φαίνεται να είναι αποτέλεσμα αλλαγών της ατμοσφαιρικής πίεσης που
προκάλεσε η αδυναμία των μουσώνων. «Κοιτάξαμε τα στοιχεία των τελευταίων 40
ετών και διαπιστώσαμε ότι αυτά τα δύο ακραία φαινόμενα “κολλάνε” μεταξύ τους»,
δήλωσε ο Βρετανός καθηγητής στην ετήσια σύνοδο της Βρετανικής Ένωσης για την
Προώθηση της Επιστήμης, στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ.

Συνήθως, καθώς φτάνει η εποχή των μουσώνων, τεράστιοι όγκοι αέρα αρχίζουν να
ανεβαίνουν από την Ινδία. Οι όγκοι αυτοί κατευθύνονται προς τα δυτικά και τα
βόρεια, επιτρέποντας σε άλλες μάζες αέρα να κατεβούν στην περιοχή της
Μεσογείου, που με τη σειρά τους προκαλούν την ανάπτυξη σταθερών συστημάτων
υψηλής πίεσης, τα οποία αποκρούουν τον ασταθή και βροχερό καιρό. «Η άνοδος των
αέριων μαζών πάνω από την Ινδία ήταν φέτος πολύ μικρότερη, με αποτέλεσμα να
είναι μικρότερη και η κάθοδος των αέριων μαζών στη Μεσόγειο και να αναπτυχθούν
συστήματα χαμηλής πίεσης», τόνισε ο δρ Χόσκινς.

Τα αίτια. Γιατί όμως οι ινδικοί μουσώνες ήταν φέτος αδύναμοι; Ο
Βρετανός καθηγητής ρίχνει την ευθύνη στο φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αρχίζει
να φουντώνει στον Ειρηνικό. «Μπορώ να συσχετίσω αυτά τα τρία γεγονότα»,
τόνισε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι επιστήμονες θα μπορούν σύντομα να
προβλέπουν την ένταση των ινδικών μουσώνων.

Σύμφωνα με έναν άλλο επιστήμονα, τον Ίαν Κλάκι από το Πανεπιστήμιο του
Μπρίστολ, οι πλημμύρες αποτελούν πλέον συχνότερη φυσική καταστροφή από τις
ξηρασίες. «Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80, περισσότεροι άνθρωποι
πέθαιναν από ξηρασίες παρά από πλημμύρες. Στη συνέχεια, η κατάσταση
αντιστράφηκε. Σήμερα, 140 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο πλήττονται
από πλημμύρες έναντι 40 εκατομμυρίων που πλήττονται από ξηρασίες. Και αυτό
μπορεί να συνδεθεί άμεσα με τις κλιματικές αλλαγές, αφού διανύουμε μια περίοδο
αυξημένων θερμοκρασιών που προκαλούνται βασικά από τα αέρια του θερμοκηπίου».

Ο φόβος έχει διώξει τους τουρίστες από την Πράγα

Πυροσβέστες φροντίζουν σκύλο που βρέθηκε σε σπίτι κατεστραμμένο από τις πλημμύρες

Η μετάφραση ήταν λάθος. Στην τσέχικη γλώσσα η λέξη «chlor» δεν σημαίνει
χολέρα, όπως την απέδωσε γερμανική εφημερίδα σε δημοσίευμά της για τις
εργασίες καθαρισμού μετά τις πλημμύρες. Σημαίνει χλώριο. Εσκεμμένο ή όχι το
λάθος, γράφει ο Νταγκ Μακίνλεϊ στους «Τάιμς» του Λονδίνου, το κακό έγινε
κρατώντας μακριά πολλούς Γερμανούς τουρίστες που είχαν προγραμματίσει ταξίδι
στην Τσεχία αυτή την περίοδο.

Ήταν άλλη μια επιβεβαίωση του πόσο ευάλωτος παραμένει ο τουριστικός τομέας
διεθνώς. Όπως επισημαίνουν ξεναγοί στην Πράγα, το δημοσίευμα της γερμανικής
εφημερίδας και ο φόβος για ξέσπασμα επιδημιών ματαίωσε τα σχέδια των
τουριστών, αφού είχε ήδη γίνει γνωστό ότι τα νερά των πλημμύρων έχουν
αποσυρθεί και η πρόσβαση σε πολλά από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής
έχει αποκατασταθεί.

Τώρα μάλιστα είναι δυνατή ίσως πιο εύκολα από ποτέ. Η πλατεία της Παλιάς
Πόλης, σημείο συγκέντρωσης ανθρώπων απ’ όλα τα μήκη και πλάτη της Γης τέτοια
περίοδο, παραμένει άδεια ενώ μπορεί κανείς να εξασφαλίσει μια καλή θέση για να
θαυμάσει το Αστρονομικό Ρολόι του 15ου αιώνα χωρίς να δώσει μάχη, όπως άλλες
χρονιές. Μια βόλτα κατά μήκος της Γέφυρας του Καρόλου ήταν θαύμα να
ολοκληρωθεί σε μία ώρα τέτοια εποχή, όχι όμως κι εφέτος. Σχεδόν όλες οι
τουριστικές δραστηριότητες, μετά τον κατακλυσμικό Αύγουστο, μοιάζουν εύκολες
και… προσιτές. «Δεν υπάρχουν πλήθη, οι δρόμοι είναι πιο καθαροί και ο καιρός
καλός. Σχεδόν τα πάντα στην πόλη είναι ανοιχτά. Και χωρίς την πολυκοσμία, οι
τουρίστες μπορούν να επισκεφθούν μνημεία, μουσεία και πινακοθήκες χωρίς
προβλήματα», επισημαίνει ο Γιαν Σνάιντερ της Τσέχικης Τουριστικής Αρχής,
παροτρύνοντας τους τουρίστες να αδράξουν την ευκαιρία, καθώς οι τιμές σε
ξενοδοχεία και παντός είδους καταστήματα είναι τώρα προκλητικά χαμηλές.

Παρότρυνση που μάλλον έκκληση θυμίζει. Γιατί, η πόλη που αγαπήθηκε από τον
Μέγα Πέτρο, τον Μπετόβεν και τον Γκαίτε μοιάζει τώρα με τόπο-φάντασμα. Ο
Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος ήταν άλλοτε οι μήνες με τη μεγαλύτερη κοσμοσυρροή.
Τα ξενοδοχεία ήταν πλήρη και στα εστιατόρια επικρατούσε το αδιαχώρητο. Η
εικόνα όμως σήμερα είναι τουλάχιστον θλιβερή. Η ατέρμονη παρέλαση ανθρώπων
κάθε εθνικότητας, κουλτούρας και ηλικίας έχει αντικατασταθεί από το κενό.
Ελάχιστοι τουρίστες παραμένουν στην Πράγα.

Οι επιχειρήσεις. Ο τουρισμός είναι, μετά την αυτοκινητοβιομηχανία, η
δεύτερη πηγή εσόδων για την τσέχικη οικονομία. Πέρυσι απέφερε 2,3
δισεκατομμύρια δολάρια στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν όμως, αντίθετα από τη
βιομηχανία κατασκευής αυτοκινήτων, είναι μια ασταθής πηγή εισοδήματος. Πολλές
παραποτάμιες επιχειρήσεις, ανάμεσά τους μερικά από τα πολυτελέστερα
ξενοδοχεία, έχουν υποστεί μεγάλες καταστροφές και είναι βέβαιο ότι θα
παραμείνουν κλειστά για αρκετές ακόμη εβδομάδες.

Και μικρότερες όμως επιχειρήσεις, μικρά γραφικά εστιατόρια, καφενεία,
ξενοδοχεία και καταστήματα θα αργήσουν να αποκαταστήσουν τις ζημιές, ενώ
θεωρείται βέβαιο ότι κάποια από αυτά δεν θα τα βγάλουν πέρα. Ο Πάβελ Τριλάρ
είναι ιδιοκτήτης καταστήματος με μαριονέτες στη Μάλα Στράνα: «Ο τουρισμός
στηρίζει το 90% της δουλειάς μου», λέει. «Αν και θα ολοκληρώσω τις επισκευές
σε περίπου έναν μήνα, το πρόβλημα δεν θα έχει λυθεί».

Αισιοδοξία, απαισιοδοξία αλλά και πείσμα χαρακτηρίζει σήμερα τους ανθρώπους
της πόλης των 100 Πύργων. Ο Σανίβ Σουρί είναι ιδιοκτήτης εστιατορίου που
επίσης αγωνιά να ξαναδεί γεμάτο το μαγαζί του. «Δεν πιστεύω ότι ο μήνας
Σεπτέμβριος, και ακόμη περισσότερο ο Οκτώβριος, θα πάνε χειρότερα για εμάς.
Ναι, οι πλημμύρες ήταν τρομακτικές, μας τσάκισαν, όμως μακροπρόθεσμα δεν θά
‘ναι παρά μια κακή ανάμνηση».

Από τις χειρότερες της πόλης, έπειτα από 150 χρόνια ζωής.