Δρόμοι

Οι επιθέσεις…

…της 11ης Σεπτεμβρίου δεν είχαν στόχο μόνο να πλήξουν αμερικανικούς στόχους.
Η Αλ Κάιντα ήθελε επίσης να παρασύρει τον αμερικανικό στρατό στο Αφγανιστάν,
ελπίζοντας ότι θα είχε την ίδια τύχη με τον σοβιετικό στρατό μια δεκαετία
νωρίτερα. Οι μάζες του μουσουλμανικού κόσμου θα εξεγείρονταν, και η
αμερικανική αυτοκρατορία θα κατέρρεε, όπως κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση το
1989. Τίποτα απ’ αυτά δεν συνέβη. Οι μάζες δεν ακολούθησαν, εκτός από μια
πρόσκαιρη έκρηξη ενθουσιασμού μερικών νεαρών Μουσουλμάνων για τον Μπιν Λάντεν.
Οι Ταλιμπάν απομακρύνθηκαν από την εξουσία και το δίκτυο της Αλ Κάιντα υπέστη
σοβαρό πλήγμα, έστω κι αν δεν είναι γνωστή η τύχη των ηγετών του.

Η προηγούμενη…

… δεκαετία, γράφει ο γνωστός ισλαμολόγος Ζιλ Κεπέλ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»,
δεν έδωσε την ευκαιρία για μια μαζική εξέγερση κατά του Ισραήλ. Οι συμφωνίες
του Όσλο έπεισαν πολλούς Παλαιστινίους ότι η ειρήνη βρισκόταν επί θύραις και
το Ισραήλ πέρασε σε δεύτερη μοίρα ως στόχος των εξτρεμιστών της Αλ Κάιντα, οι
οποίοι επικέντρωσαν την προσοχή τους στην οργάνωση ενός ιερού πολέμου κατά της
σαουδαραβικής δυναστείας. Ο πόλεμος αυτός ξέσπασε πράγματι στη Σαουδική
Αραβία, και επεκτάθηκε στην Αίγυπτο, στην Αλγερία, στη Βοσνία, στο Κασμίρ,
στην Τσετσενία και στις Φιλιππίνες. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, όμως, ήταν
σαφές ότι η «τζιχάντ» είχε οδηγήσει σε στρατιωτικό και πολιτικό φιάσκο. Οι
Αιγύπτιοι και οι Αλγερινοί μαχητές συνετρίβησαν και η λαϊκή τους βάση
συρρικνώθηκε: σε αυτό συνέβαλαν και οι σφαγές που έγιναν «στο όνομα του Θεού».

Τα δίκτυα…

… στα στρατόπεδα του Αφγανιστάν άρχισαν έτσι να εκπαιδεύονται για έναν
διαφορετικό ισλαμικό πόλεμο, έναν πόλεμο που δεν θα χρειαζόταν από πίσω του
τις μάζες. Είδαμε τότε καταστροφικές επιθέσεις εναντίον της βάσης των
Αμερικανών πεζοναυτών στη Σαουδική Αραβία, το 1996, εναντίον των αμερικανικών
πρεσβειών στην Κένυα και στην Τανζανία, το 1998, και εναντίον του αμερικανικού
αεροπλανοφόρου «USS Cole» στην Υεμένη, το 2000. Ο στόχος αυτών των επιθέσεων
ήταν οι σχέσεις των ΗΠΑ με τη Σαουδική Αραβία. Ο Μπιν Λάντεν ήθελε να εκβιάσει
τις Ηνωμένες Πολιτείες να απομακρυνθούν από τη βασιλική οικογένεια του Ριάντ.
Ενδεχομένως μάλιστα να χρηματοδοτήθηκε από ορισμένους κύκλους της Σαουδικής
Αραβίας που θέλουν να ανατρέψουν την οικογένεια. Σε κάθε περίπτωση, οι
Ηνωμένες Πολιτείες δεν έκαναν πίσω.

Ύστερα…

… ήλθε η 11η Σεπτεμβρίου, και η αποτυχημένη προσπάθεια του Μπιν Λάντεν να
προκαλέσει μια νέα εξέγερση εναντίον της συμμαχίας των ΗΠΑ και της Σαουδικής
Αραβίας. Οι κληρικοί και οι ιμάμηδες, που αρνήθηκαν όμως να ακολουθήσουν τον
Μπιν Λάντεν, χρειάζονταν ένα υποκατάστατο για να πείσουν τη μουσουλμανική
νεολαία ότι δεν είχαν «ξεπουλήσει» τον αγώνα. Το Ισραήλ έγινε και πάλι ο
κύριος στόχος τους. Οι κληρικοί χειροκρότησαν τις επιθέσεις αυτοκτονίας
εναντίον Ισραηλινών, δίνοντας την ευλογία τους στους εξτρεμιστές της Χαμάς. Οι
επιθέσεις αυτοκτονίας εναντίον Ισραηλινών αμάχων είναι όμως πιθανό να
αποδειχθούν μακροπρόθεσμα καταστροφικές για την παλαιστινιακή υπόθεση.