Διαστάσεις Οι διαστροφές είναι αποδοτικές

«Από την εμπειρία μου έχω μάθει ότι οι τύποι που δεν έχουν διαστροφές έχουν
πολύ λίγες αρετές». Αβραάμ Λίνκολν

«Μου αρέσει η ποίηση, αλλά μόνο αν είναι αστεία» (σκίτσο από τον Νιου Γιόρκερ)

Στον ιμπεριαλισμό της ηθικής ευπρέπειας – εταιρείες που επενδύουν μόνο σε
χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα – έρχεται τώρα να απαντήσει ένα
Ταμείο οικονομικής απρέπειας. Με οδηγό τους τον Λίνκολν, και γνώμονα τη
διαπίστωση ότι ο Διάβολος δεν είναι ποτέ μακριά από τον καλό Θεούλη, μια ομάδα
Αμερικανών επενδυτών αποφάσισε να επενδύσει στη διαστροφή. Όχι (τόσο) για να
πάει κόντρα στο κλίμα. Ούτε (μόνο) για να χλευάσει τους υποκριτές των πολιτικά
ευπρεπών αθλητικών παπουτσιών ή της οικολογικά ευπρεπούς βενζίνης. Πρώτιστος
στόχος των επενδυτών που εγκαινίασαν την περασμένη Τρίτη το «Ταμείο της
Διαστροφής» (Vice Fund) είναι το κίνητρο όλων των καπιταλιστών που σέβονται
τον εαυτό τους: να βγάλουν λεφτά.

Ο Νταν Άρενς, πρόεδρος του Ταμείου, έκανε μια απλή παρατήρηση: «Ό,τι και να
γίνεται στην αγορά, οι άνθρωποι συνεχίζουν να πίνουν, να καπνίζουν και να
τζογάρουν. Όσο και να προοδεύει ο πολιτισμός, ο κόσμος βρίσκεται πάντα σε
πόλεμο». Τέσσερις είναι λοιπόν οι σίγουρες αξίες στις οποίες μπορεί και αξίζει
να επενδύσει κανείς: καπνός, αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια και όπλα. Η ομάδα των
επενδυτών έκανε μάλιστα κι έναν ενδιαφέροντα υπολογισμό: από το 1997 ως το
2002, το «χαρτοφυλάκιο της διαστροφής» θα παρουσίαζε αύξηση κατά 53%, έναντι
μόλις 12% που παρουσίασε ο S&Ρ 500, ένας από τους κυριότερους δείκτες του
αμερικανικού χρηματιστηρίου.

Η υποδοχή στην ιστοσελίδα του Ταμείου (www.mutuals.com) είναι χαρακτηριστική: ένα
ποτήρι του Μαρτίνι, ένα ζευγάρι ζάρια, ένα τσιγάρο που καπνίζει και ένας
στόχος τουφεκιού. Καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή – ούτε καν το να πουλάς όπλα.
«Τόσες και τόσες πολεμικές βιομηχανίες απασχολούν εκατομμύρια Αμερικανούς και
τροφοδοτούν με δισεκατομμύρια δολάρια την αμερικανική οικονομία προκειμένου να
προστατεύσουν τον καθένα από μας. Γιατί λοιπόν να μην επενδύσουμε σε αυτές τις
εταιρείες;», διερωτάται η ομάδα του Mutuals. com. Για όποιον σπεύσει να
προβάλει ηθικού τύπου αντιρρήσεις, το επιχείρημα είναι έτοιμο: «Ακόμη και η
Βίβλος, με τον Κάιν και τον Άβελ άρχισε». Όσο για τις καπνοβιομηχανίες, ποιος
μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι συνεισφέρουν αποφασιστικά στις οικονομίες
άνω των 150 χωρών και απασχολούν πάνω από 100 εκατομμύρια άτομα σε όλο τον
κόσμο;

Οι εταιρείες που επιθυμούν να ενταχθούν σε «ηθικά» επενδυτικά ταμεία είναι
υποχρεωμένες να αποδείξουν τις αρετές τους με βάση τη νέα κοινωνική ηθική. Στο
Ταμείο της Διαστροφής, αντίθετα, αρκεί να αναφέρει μια επιχείρηση την ένοχη
δραστηριότητά της για να γίνει αμέσως δεκτή. Όπως υπενθυμίζεται άλλωστε σε
όλους τους τόνους: «Όταν είναι κάτι καλό, είναι πολύ πολύ καλό, κι όταν είναι
κακό, είναι ακόμα καλύτερο».