Η Λίλη, η ΚΥΠ και τα πετρέλαια…
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
«Μην τους ακούτε που λένε «δεν με νοιάζει». Κατά βάθος ο σκηνοθέτης είναι
παιδί. Θέλει πάντα να νικάει». Η ρήση του Ρώσου Αντρέι Κοντσαλόφσκι είναι τόσο
αληθινή, όσο αληθινό είναι το γεγονός πως χάριν Ροβήρου Μανθούλη και «Lily’s
story» η Ελλάδα βρήκε μια θέση στο διαγωνιστικό πρόγραμμα της φετινής Μόστρας.
Μη μου πεις πως αδιαφορείς για το βραβείο;
«Σου φαίνομαι αφελής; Πενήντα χιλιάδες ευρώ είναι αυτά. Και ο πλουσιότερος
σκηνοθέτης θα τα έβλεπε στα όνειρά του».
Για την τσέπη του φυσικά…
«Μακάρι. Όμως η τρύπα της παραγωγής είναι μεγάλη».
Πόσο μεγάλη;
«Τεράστια. Κάναμε άλμα στο κενό. Αντί για 500 εκατομμύρια φτάσαμε στα 550».
Σου εύχομαι τα καλύτερα.
«Δύσκολο, πολύ δύσκολο. Τρομερός ο ανταγωνισμός».
Ποιον φοβάσαι;
«Μα φυσικά τον Στίβεν Σόντερμπεργκ».
Λογικό θα πείτε. Κι όμως. Στο τελευταίο Μουντιάλ όλοι στοιχημάτιζαν υπέρ
Αγγλίας, Γαλλίας, Γερμανίας. Στο φινάλε παραλίγο να τους την κάνει η… Κορέα.
Το αυτό μπορεί να προκύψει και στην αυριανή απονομή των Λεόντων.
Πώς βρέθηκες στη Μόστρα;
«Απλό. Ο διεθυντής του «Positif» (γαλλικού περιοδικού) είδε την ταινία και
επειδή του άρεσε την πρότεινε στο αφεντικό της Μόστρας, τον Μόριτς Ντε
Χάντελν. Η συνέχεια ήταν ακόμα πιο ευχάριστη. «Η ιστορία της Λίλης» (Lily’s
story) βρήκε μια θέση στο controcorrente, ας το πούμε «κόντρα στο ρεύμα»,
δηλαδή στο δεύτερο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ».
Από την εμπειρία μου σου λέω πως σπανίως τα βραβεία της Βενετίας
εξαργυρώνονται με εισιτήρια στα ταμεία.
«Θα δούμε. Προς το παρόν ακούω θετικές αντιδράσεις. Μια απλή γυναίκα που έκανε
τον υποτιτλισμό έμεινε ενθουσιασμένη».
Υποτιτλισμό από τα ελληνικά στα ιταλικά;
«Από πολλές γλώσσες. Γαλλικά, ελληνικά, σερβικά, ιταλικά».
Η εποχή της παγκοσμιοποίησης…
«Ποιας παγκοσμιοποίησης; Μιλάμε για την περίοδο από 1969 μέχρι 1972».
Πέντε αληθινές ιστορίες, «γουλιά-γουλιά»
 |
|
Έλληνες που στα τέλη της δεκαετίας του ’60 σκορπίστηκαν στις δύο πλευρές του |
Κώστας Γαβράς, Νίκος Παπατάκης και Ροβήρος Μανθούλης. Τα τρία ελληνικά ονόματα
με καριέρα στη Γαλλία. Ο πρώτος – ο Γαβράς – εντελώς Γάλλος. Στο σινεμά.
Γάλλος και λίγο… Αμερικανός (λόγω «Missing» και «Αγνοούμενου» αλλά και
«Μουσικού κουτιού»). Ο Παπατάκης μισο-Γάλλος μισο-Έλληνας. Στο σινεμά
εννοείται. Ο Ροβήρος έγινε γνωστός εν Ελλάδι με την αντιφασιστική κωμωδία του
«Ψηλά τα χέρια Χίτλερ» – με τον Βέγγο και τον Διαμαντόπουλο – αλλά διέπρεψε
διεθνώς με τα ντοκιμαντέρ του. Τα γαλλικά ντοκιμαντέρ του. Ένα εξ αυτών
«Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» κατήγαγε θρίαμβο. Και στα φεστιβάλ και στους
κριτικούς.
Την Παρασκευή θα προβληθεί τιμής ένεκεν και η «Άβυσσος» του Νίκου Παπατάκη.
«Ακριβώς. Και ο Νίκος είναι φίλος του διευθυντή του «Positif»».
Λίλη, Λίλη, ποια τέλος πάντων είναι αυτή η Λίλη;
«Η Όλια Λαζαρίδου».
Το 1969 η Λαζαρίδου ως μωρό;
«Όχι, εννοώ πως στην ταινία την υποδύεται η Όλια».
Και οι άλλοι;
«Ακούγονται μόνο τα μικρά τους ονόματα, αλλά μερικοί απ’ αυτούς είναι
σπουδαίες προσωπικότητες. Ο Γιώργος Βογιατζής υποδύεται τον Σεβαστίκογλου. Ο
Μηνάς Χατζησάββας τον Δημήτρη Χατζή. Η Γιώτα Φέστα την Άλκη Ζέη. Και ο Μπρουνό
Πουτζουλού – ένας σπουδαίος Γάλλος ηθοποιός του θεάτρου που παίζει και στην
τελευταία ταινία του Γκοντάρ – υποδύεται τον αφηγητή».
Δηλαδή τον Μανθούλη;
«Κάπως έτσι. Όλοι αυτοί και μερικοί ακόμα από την πολιτική προσφυγιά και
διασπορά, μπλέκονται με πέντε ιστορίες. Πέντε ιστορίες που τρέχουν… μαζί,
κολλημένες σαν τις σαρδέλες. Όλα αυτά τα πρόσωπα έκλειναν τότε ραντεβού σε μια
ουδέτερη πόλη που τη λένε Πιράνο. Βρίσκεται κοντά στα σύνορα με την Ιταλία και
μοιάζει ΅ε Ελλάδα».
Κωμόπολη της παλιάς Γιουγκοσλαβίας του Τίτο.
«Εκεί έδιναν ραντεβού καμιά δωδεκαριά Έλληνες. Στην πραγματικότητα ήταν 60
αλλά στην ταινία έγιναν 12. Οι φίλοι που έμεναν στη Δύση με τους φίλους που
ζούσαν σε χώρες του Σιδηρού Παραπετάσματος».
Πολύ σκληρός ο χαρακτηρισμός.
«Μα έτσι το έλεγαν. Σιδηρούν Παραπέτασμα. Όσοι έμεναν στη Δύση είχαν
διαβατήρια, οι άλλοι, όπως ο Χατζής, δεν είχαν χαρτιά και γι’ αυτό μπορούσαν
να κυκλοφορούν μόνο σε Ανατολικές χώρες».
Ούτε ο Χατζής;
«Όχι, εκείνος κατάφερε και ήρθε στο Παρίσι. Τον φιλοξένησα και με το ζόρι τον
έπεισα να του δώσω 20 δολάρια για τη βίζα».
Απίστευτο…
«Μόνο αυτό; Κάποτε, εκείνα τα χρόνια, έφτασα στο σημείο να τηλεφωνήσω στον
Τίτο».
Δεν σε πιστεύω.
«Θα σου διηγηθώ το περιστατικό. Ο Γιώργος Βουδούρης, ο καθηγητής, έρχεται στο
Παρίσι με την ανιψιά του Κώστα Προβελέγγιου. Στο μεταξύ ο αφηγητής (δηλαδή ο
Μανθούλης) ψάχνει τον Βουδούρη στο Πιράνο. Άφαντος. Τότε αναγκάζομαι να
καταφύγω σε διάφορες υπηρεσίες και τελικά παίρνω τηλέφωνο τον Τίτο».
Και;
«Άσε κάτι για το σασπένς της ιστορίας. Πάντως ταυτοχρόνως συμβαίνουν τα εξής.
Από τη μια ένα τηλεφώνημα του Τζούλι για το γύρισμα μιας ταινίας και από την
άλλη εγώ τον ψάχνω μέσω… Τίτο».
Ποιος Τζούλι; Ο Ντασσέν;
«Ένας είναι ο Τζούλι. Η «ιστορία της Λίλης» επρόκειτο να γυριστεί τότε στη
Ρουμανία, με executuive producer τον Ντασσέν και με Αμερικανό παραγωγό. Αλλά
τα σχέδια έμειναν στα χαρτιά. Τελικά ήρθαν στο Παρίσι δύο επίσημοι Ρουμάνοι
για να μας πουν «ευχαριστούμε πολύ για την τιμή που μας κάνετε, αλλά το αίτημά
σας απορρίφτηκε μετά πολλών επαίνων». Ο λόγος ήταν εντελώς πολιτικός. Η χούντα
αγόραζε πετρέλαιο από τον Τσαουσέσκου και η «Λίλη» θα τους χάλαγε τη σούπα. Αν
δεν με πιστεύεις, ψάξε να βρεις και να διαβάσεις μια ανταπόκριση από το Παρίσι
με τον Τζούλι και τη Μελίνα να μιλάνε για την ταινία σ’ ένα «Βήμα» του ’71.
Όλα όσα περιγράφω είναι ντοκουμενταρισμένα»
Σκηνές από το αντάρτικο στις Άλπεις!
Κάποιος μου έλεγε πως η «Λίλη» είναι από τις πιο κοσμογυρισμένες παραγωγές του
ελληνικού σινεμά.
«Αλήθεια. Τα γυρίσματα έγιναν σε Ελλάδα, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία,
Σλοβενία…».
Φτάνει. Μοιάζει με ταξιδιωτικό γραφείο…
«Σκηνές από το Αντάρτικο τις γύρισα στις Άλπεις της Σλοβενίας».
Τελευταία σου παρουσία με μυθιστορηματική ιστορία;
«Οι «Ακυβέρνητες πολιτείες»».
Το ντοκιμαντέρ σε έχει απορροφήσει…
«Ήμουν ο πρώτος Έλληνας».
Μα δεν είναι ο Μάρος με την «Τραγωδία του Αιγαίου»;
«Όχι, είναι η «Λευκάδα» του Μανθούλη το 1957. Πρόλαβα τον Μάρο».
Ακατοίκητα πρόσωπα… αναρχικών
Επέστρεψες στην Ελλάδα μετά τη χούντα. Σε θυμάμαι διευθυντή της ΕΙΡΤ.
«Ναι. Όταν το 1975 Χορν – Μπακογιάννης παραιτήθηκαν επειδή μεταδόθηκε ο ύμνος
του ΕΛΑΣ (!), διορίστηκαν Βλάχος – Σολωμός. Ο Λαμπρίας πήρε τηλέφωνο τον
Κακογιάννη αλλά εκείνος αρνήθηκε και του είπε πως εγώ ήμουν ο κατάλληλος. Έτσι
κουβέντιασα με τον Λαμπρία και τον Καραμανλή και δέχτηκα με τον όρο της
πλήρους ανεξαρτησίας».
Το τήρησαν;
«Αστειεύεσαι; Άρχισαν οι πλάγιες παρεμβάσεις. Στην αρχή μικρές και…
ασήμαντες. Η χειρότερη συνέβη στις 17 Νοεμβρίου του 1976. Ένα εκατομμύριο
διαδήλωναν στους δρόμους και η ΕΙΡΤ έπαιζε ζωντανά ένα ματς του αγγλικού
ποδοσφαίρου».
Αστειότητες.
«Κάτι χειρότερο. Στην αρχή μου πρότειναν να παίξω το ματς αλλά τους είπα πως
είναι σκέτη μαλακία και πως θα γίνουμε ρεντίκολο. Τελικώς το είδα χωρίς να το
έχω εγκρίνει».
Και;
«Πήγα στον Λαμπρία, εκείνος με διαβεβαίωσε πως στο μέλλον δεν θα γίνουν άλλες
παρεμβάσεις και σε λίγο άρχισα να αντιλαμβάνομαι ότι προσλαμβάνανε στην
τηλεόραση πράκτορες της ΚΥΠ! Ο Λαμπρίας λειτουργούσε τότε υπό το βάρος
αφόρητων πιέσεων».
Από ποιους;
«Ας τους πούμε σκοτεινούς κύκλους».
Μπας και η 17 Νοέμβρη προέρχεται από τέτοιους κύκλους;
«Ένα θα σου πω. Σε όλη μου τη ζωή μέχρι σήμερα δεν συνάντησα ποτέ μου τέτοια
ακατοίκητα πρόσωπα… αναρχικών και αριστεριστών. Εδώ έχεις να κάνεις με
θαμώνες καφενείων. Μπορεί να είναι ένα παιχνίδι, μπορεί να είναι μόνο αυτοί,
αλλά αν ήμουν αριστεριστής δεν θα τους εμπιστευόμουνα ούτε το… παλτό μου».
INFO
«Η ιστορία της Λίλης».
Σκηνοθεσία: Ρ. Μανθούλης
Παραγωγή: Ελλάδα, Γαλλία, Σλοβενία.
Παίζουν: Μπρουνό Πουτζουλού, Όλια Λαζαρίδου, Γιώργος Βογιατζής, Μηνάς
Χατζησάββας, Γιώτα Φέστα.
INFO
Προβολή: Το Σάββατο, στο Φεστιβάλ Βενετίας.
Διαγωνίζεται: Στο παράλληλο διαγωνιστικό πρόγραμμα controrrente με
αντίπαλο τον Στίβεν Σόντερμπεργκ και την Τζούλια Ρόμπερτς.
Πιθανότητες: Όσες είχε η Κορέα στο Μουντιάλ!
Google news
