Η τέχνη της υπομονής

Μετά τα γεγονότα της δεύτερης αγωνιστικής κάποιοι γνωστοί-άγνωστοι αρχίζουν
ήδη να βγάζουν από τη ναφθαλίνη τις πράσινες φόρμες τους. Οι επιλογές, τόσο
νωρίς στην αγωνιστική περίοδο, είναι αναγκαστικά λίγες, καθώς ο Λίπι μάλλον
δεν θα αφήσει τη Γιουβέντους κι ο Αλέφαντος κάτι τέτοιες συναναστροφές τις
αποφεύγει όπως τα πουλόβερ τον χειμώνα. Αν την ώρα που διαβάζετε αυτές τις
γραμμές ο Κυράστας, ο Ρότσα ή ο Λιβαθηνός έχουν ξανάρθει στο προσκήνιο (ο
Καραγεωργίου, ο Κουρμπανάς και ο Καρούλιας είναι δυστυχώς πιασμένοι), μια
βαθιά ριζωμένη ελληνική νοοτροπία – ας την πούμε «θυσιάζω για να γλιτώσω» – θα
έχει επικρατήσει στο άντρο του ελληνικού ποδοσφαιρικού εκσυγχρονισμού. Αν,
αντιθέτως, ένας μονίμως μουτρωμένος – και πλέον βαριά ταρακουνημένος –
Πορτογάλος κόουτς έχει διατηρήσει τη θέση του, θα το χρωστά κυρίως στους
δικηγόρους που συνέταξαν το συμβόλαιό του αλλά και σε μια πρόσκαιρη αναλαμπή
των ίδιων φερέλπιδων παραγόντων. Σε κάθε περίπτωση, ένας δύσοσμος άνεμος πνέει
σε γειτονιές που προορίζονταν, πριν αρχίσουν τα παιχνίδια, να υποδεχτούν τους
προαναγγελθέντες ως νέους πρωταθλητές. Μια λεωφόρος γίνεται όμως τόσο γρήγορα
δρομάκι;

Δεν υπάρχει ανθρώπινη, πόσο μάλλον συλλογική, επιτυχία που να μη βασίστηκε
στην αρετή της υπομονής. Ελάχιστες και εντελώς εξαιρετικές ήταν οι περιπτώσεις
ατόμων ή ομάδων που κατάφεραν κάτι σπουδαίο με την πρώτη, που δεν χρειάστηκε,
ακόμα και έχοντας φτάσει στα μισά ή και κοντά στην κορυφή του βουνού, να
μαζέψουν τα συντρίμμια τους και να ξαναρχίσουν από την αρχή. Στον χώρο του
ποδοσφαίρου το πιο τρανταχτό σύγχρονο παράδειγμα είναι ασφαλώς η Μάντσεστερ
Γιουνάιτεντ, όπου, αν λειτουργούσαν τα ελληνικά κριτήρια, δεν θα έλεγε σερ τον
κύριο Φέργκιουσον ούτε ο θυρωρός της σκωτσέζικης πολυκατοικίας του. Η επιμονή
και η υπομονή έχουν βέβαια λογική μόνο από τη στιγμή που όσοι αποφασίζουν για
τις τύχες μιας ομάδας είναι αποφασισμένοι να θυσιάσουν κάτι βραχυπρόθεσμα
προκειμένου να δρέψουν αργότερα σπουδαιότερους καρπούς. Το πρόβλημα με τον
Παναθηναϊκό – ασφαλώς όχι η μόνη διαφορά με τους «μπέμπηδες» – είναι ότι
ύστερα από τόσα χρόνια χωρίς τίτλους η ώρα του μακροπρόθεσμου είναι σήμερα.
Και η επιλογή του Φερνάντο Σάντος αυτή και μόνο τη σκοπιμότητα υπηρετούσε. Άρα
σήμερα, μετά το μηδέν στα δύο στην αρχή του πρωταθλήματος, τι;

Άρα σήμερα, ακριβώς επειδή βρισκόμαστε στην αρχή του πρωταθλήματος, υπομονή.
Αυτό τουλάχιστον θα απαιτούσε μια στοιχειωδώς ψύχραιμη αντιμετώπιση των
πραγμάτων, ακριβώς δηλαδή εκείνη η ιδιότητα που βρίσκεται σε μεγαλύτερη
ανεπάρκεια στο ελληνικό ποδοσφαιρικό στερέωμα. Οι ίδιοι παίκτες που πέρσι –
επί εποχής του ήδη προθερμαινόμενου Κυράστα αλλά και του εντελώς καμένου πλέον
Μαρκαριάν – εντυπωσίαζαν την Ευρώπη δεν μπορεί ξαφνικά να ξέχασαν την μπάλα.
Κι ο προπονητής που παραδίνοντας μαθήματα σοβαρότητας κόντεψε, σε πείσμα του
Μάκαρου, να βγάλει τον Φερούζεμ πρωταθλητή δεν μπορεί ξαφνικά να ξέχασε τα
μυστικά του πάγκου. Η αλήθεια πάντως είναι ότι, στην πράσινη θητεία του, έχει
κάνει μέχρι στιγμής κάθε δυνατή προσπάθεια για να δημιουργήσει αυτή την
εντύπωση. Μίλησε για το νέο και κατέστρεψε τους αυτοματισμούς του παλιού.
Υποσχέθηκε διαρκές τρέξιμο και σε πρώτη φάση παρέδωσε συνεχείς τραυματισμούς.
Παρέλαβε μια αδιαπέραστη για τους αντιπάλους άμυνα και μια αποτελεσματική
επίθεση και σμίλεψε στους πρώτους αγώνες μια φιλική προς τους αντιπάλους άμυνα
και μια δυσεύρετη για τους συμπαίκτες της επίθεση. Πρόσθεσε ένα πολλά βαρύ
ύφος κι ενδυματολογικές επιλογές που δεν ταιριάζουν με τα εκλεπτυσμένα γούστα
των τριφυλλοφόρων οπαδών και κινδυνεύει τώρα να χάσει, αν όχι τη δουλειά του,
πάντως μεγάλο μέρος από την αξιοπιστία του.

Η νίκη λοιπόν της ταπεινής Προοδευτικής μέσα στην άδεια Λεωφόρο μπορεί να
αποτελέσει την απαρχή αρκετών εξελίξεων. Καλό θα ήταν πάντως όσοι τις
αποφασίσουν να δώσουν στον εαυτό τους – αλλά και στην ιστορία του Παναθηναϊκού
– την πολυτέλεια της περίσκεψης.