Δρόμοι

Το καλό…

… με το χρηματιστήριο που εγκαταλείπει τα ύψη και επιστρέφει στη γη είναι
πως βάζει τους ανθρώπους να σκεφτούν μερικές παρεξηγήσεις για την οικονομία.
Όταν οι τιμές των μετοχών ήταν φουσκωμένες, ακούγαμε ένα σωρό ανόητα πράγματα
για νέα οικονομία, τεχνολογικές επαναστάσεις και αναμενόμενα κέρδη που όμως
ποτέ δεν βγήκαν αληθινά. Σε όσους περιμένουν ακόμη τα θαύματα της
παγκοσμιοποίησης, κάποιος θα πρέπει να τους πει πως ίσως να μην έρθουν ποτέ –
τους το λέει ο Μαρκ Ουάισμπροτ, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικής και
Πολιτικής Έρευνας της Ουάσιγκτον.

Τόσες δεκαετίες…

… μάς έλεγαν πως η αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου και των επενδύσεων θα
έκανε καλό σε όλους, με την εξαίρεση μερικών «χαμένων». Οι πραγματικοί αριθμοί
όμως μας τα λένε αλλιώς. Το 1973 ο πραγματικός μέσος μισθός ήταν 12,45 δολάρια
στην Αμερική (σε τιμές 2000). Το 2000 ήταν 12,90 δολάρια. Αν υπολογίσουμε πως
η αμερικανική οικονομία αυξήθηκε 72% σε αυτή την περίοδο, τότε σε ποιες τσέπες
κατέληξε αυτή η αύξηση; Όποιος είναι αρκετά μεγάλος για να θυμάται τις
δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970, ξέρει πως τότε ο μεροκαματιάρης
μπορούσε και αγόραζε σπίτι, συντηρούσε οικογένεια και σπούδαζε παιδιά με ένα
μόνο μισθό. Τώρα δεν φτάνουν ούτε ένας ούτε δυο.

Οι έρευνες…

… δείχνουν πως τα τρία τέταρτα του αμερικανικού εργατικού δυναμικού έχει
υποστεί απώλειες από το άνοιγμα στο διεθνές εμπόριο και την παγκοσμιοποίηση. Η
μαζική εγκατάσταση των αμερικανικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό, τα φτηνά DVD
και CD, ο ρουχισμός και άλλα αγαθά που εισάγονται στη χώρα έχουν κόψει πολλές
αμερικανικές θέσεις εργασίας. Για τους περισσότερους Αμερικανούς, οι απώλειες
από την παγκοσμιοποίηση είναι μεγαλύτερες από τα κέρδη. Η βορειοαμερικανική
ζώνη ελεύθερων συναλλαγών και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου έχουν δώσει
περισσότερη ισχύ στις επιχειρήσεις – όση έχουν αφαιρέσει από τους
εργαζομένους.

Η ιστορία…

… που διηγούνται οι αριθμοί για τον Τρίτο Κόσμο είναι και αυτή πολύ
διαφορετική από εκείνη που ακούμε κάθε τόσο από τους «ειδικούς» στα τηλεοπτικά
παράθυρα. Η αύξηση του ατομικού εισοδήματος στις αναπτυσσόμενες χώρες έχει
μειωθεί εντυπωσιακά τα τελευταία 20 χρόνια, υποστηρίζει ο Μαρκ Ουάισμπροτ. Αν
συγκρίνουμε τις δύο τελευταίες δεκαετίες (1980-2000) με τις δύο προηγούνενες
(1960-1980), θα διαπιστώσουμε πως οι τριτοκοσμικές οικονομίες δεν αναπτύχθηκαν
ούτε με τους μισούς ρυθμούς με τους οποίους αναπτύσσονταν προηγουμένως. Αυτή η
επιβράδυνση τα τελευταία 20 χρόνια είχε δυσμενείς επιπτώσεις στο προσδόκιμο
ζωής, την παιδική και βρεφική θνησιμότητα, τον αναλφαβητισμό και την
εκπαίδευση. Το μακροχρόνιο πείραμα της παγκοσμιοποίησης υπό την ηγεσία των
επιχειρήσεων κατέληξε σε αποτυχία, τόσο στο εσωτερικό της Αμερικής όσο και στο
εξωτερικό – δηλαδή παντού.