«Γυμνή» και μόνη με τα φάδος

«Δύο όνειρα είχα. Να τραγουδήσω στο “Ολεμπιά”, στο Παρίσι, και εδώ, στο Ηρώδειο», έλεγε η Μίσια από τη σκηνή του Ωδείου, ανάμεσα σε δύο φάδος. «Όταν το όνειρο, όμως, γίνει πραγματικότητα, παύει να είναι όνειρο. Τώρα το όνειρό μου, απλώς, είναι να ξανάρθω εδώ»

Κουβέντα δεν καταλάβαινα από τα πορτογαλικά της. Εκτός απ’ ό,τι μας
εξηγούσε η ίδια στα αγγλικά. Αλλά τι να μπορέσεις να «πιάσεις» από το άρωμα
των στίχων μέσα από μια πρόχειρη μετάφραση σε μια τρίτη γλώσσα…

Η συναυλία δεν είχε «θέαμα» – χορευτές, φλαμένκο ή τάνγκο, εφέ,
χειμάρρους φωτισμών… – ούτε ήχο που να σε αποσβολώνει. Η ίδια δεν κατέβηκε
«μέσω διαζώματος» ούτε «φλερτάρισε» με τους θεατές ούτε έκανε τσαλίμια – δεν
έθυσε στον εντυπωσιασμό α λα Χοσέ Κούρα, που τον έχω και πρόσφατο. Μόνη της
στη σκηνή, «γυμνή», με τους πέντε μουσικούς της, σε τόνους χαμηλούς,
«εσωτερικούς».

Το πρόγραμμά της δεν ήταν «αναψυκτηρίου», με κομμάτια «δημοφιλή» και με
«αμερικάνικη» δομή – «πώς να σας θαμπώσω». Μόνο φάδος. Τα τραγούδια της
πατρίδας της, της Πορτογαλίας, που βρίσκεται στην άλλη άκρη της Ευρώπης.
Τραγούδια με παράδοση έως και άνω των εκατό χρόνων, «ντυμένα» με καινούργιους
στίχους διακεκριμένων της πορτογαλικής ποίησης όπως ο Πεσόα και τραγούδια
καινούργια, στο ύφος αυτό. Τραγούδια καθόλου «πιασιάρικα».

Αυτή η γυναίκα, όμως, η μικροσκοπική, που βγήκε ξυπόλητη κι όχι με
κοθόρνους ή γόβες-στιλέτο για να φαίνεται ψηλή – αυτό κι αν είναι πρόκληση,
αγαπητές μου ξεβράκωτες «τραγουδίστριες»! -, αυτή η μόνη πάνω στη σκηνή, μόνο
με τη μουσική της, με την υπέροχη, τη «δική της» τη φωνή, και με την
προσωπικότητά της, με κράτησε «στην τσίτα» επί μιάμιση ώρα και με συγκίνησε.
Βαθιά.

Έχει κάτι το διαφορετικό αυτή η τραγουδίστρια, κάτι το «δίσημο». Με
περιβολή που μου άφησε μια αίσθηση «θρησκευτικότητας» – άσπρη μακριά τουαλέτα,
με μακριά μανίκια, απόλυτα λιτή, μια μαύρη τουνίκ από πάνω, πόδια γυμνά, στον
δεξί καρπό κάτι σαν βραχιόλι με «θαμπές» μαύρες και ρουμπινί πέτρες, το οποίο
μπλεκόταν σαν κομποσκοίνι στα δάχτυλά της και η άκρη του αιωρούνταν, μαλλιά
κομμένα πολύ κοντά μπροστά, πιο μακριά πίσω… -, ταυτόχρονα, όμως, και μιας
εξαιρετικής αλλά απόλυτα διακριτικής κομψότητας, με μια εντελώς οργανωμένη,
«αυστηρή» παρουσία, αλλά και με χιούμορ – έως και να αυτοσατιριστεί δεν
δίστασε -, η Μίσια φανέρωσε πάνω στη σκηνή μια προσωπικότητα ισχυρή αλλά και
μια βαθιά ευγένεια όταν ρώτησε – «είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση για μάς»,
είπε – αν υπάρχουν Πορτογάλοι στο κοινό και μόλις της απάντησαν καταφατικά,
τους μίλησε σαν δικούς της ανθρώπους στα πορτογαλικά, όπως και στη γλώσσα
τους, τους αποχαιρέτησε στο τέλος.

«Θέλετε να σας μιλώ στα γαλλικά ή στα αγγλικά», μας ρώτησε στην αρχή
της συναυλίας. «Στα ελληνικά!», της φώναξε κάποιος. Γέλασε. «Δύσκολο. Παλιά
έχω μελετήσει αρχαία ελληνικά, αλλά είναι άλλο πράγμα…». Πάντως, όσα λίγα
ελληνικά χρησιμοποίησε ήταν πολύ καλά. Όπως το «μυρμήγκι», για να μας εξηγήσει
τον τίτλο ενός τραγουδιού της ή όπως οι μεταφρασμένοι στα νέα ελληνικά στίχοι
της Σαπφούς στο τραγούδι της Αγγελικής Ιωνάτου που διάλεξε για πρώτο «ανκόρ».
Μια επιλογή καθόλου «εύκολη» και κοινότοπη – «μου αρέσει πολύ η ποιήτρια
Σαπφώ», μας είπε.

Με ωραία κίνηση, με αξιοθαύμαστο έλεγχο των μέσων της, «εισπράττοντας»
με τα γυμνά πέλματά της την ενέργεια του σανιδιού, ορθωνόμενη στα δάχτυλα των
ποδιών πότε πότε, με μια διακριτική θεατρικότητα, με μια φωνή που τεντώνεται
σαν τόξο και σε τοξεύει κατάστηθα μ’ αυτή την ανεπαίσθητη μελαγχολία του φάδο,
η Μίσια δεν ξέχασε την Αμάλια Ροντρίγκες – χειροκροτήματα από το κοινό -, στην
οποία αφιέρωσε ένα τραγούδι με στίχους που είχε γράψει λίγο πριν πεθάνει και
της είχε στείλει η ίδια η μεγάλη ομότεχνή της στα φάδος και που το τραγούδησε
με τη συνοδεία μόνο του πιάνου, «όπως η Αμάλια ήθελε».

Πάνω απ’ όλα, όμως, με το τραγούδι και τη σκηνική συμπεριφορά της, η
Μίσια, προσωπικά, μου κόμισε αυτό που, ώς τώρα, μόνον από τον αξέχαστο τενόρο,
τον Αλφρέντο Κράους έχω «εισπράξει» – όταν τον άκουσα να τραγουδάει στο
Μέγαρο. Το Ήθος. Και την Αξιοπρέπεια. Μια πραγματική Κυρία του τραγουδιού.
Πέρα από φθαρμένα δημοσιογραφικά «κλισέ».

INFO

Η συναυλία της Μίσια στο Ηρώδειο πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη και του Cine
Club των «ΝΕΩΝ».