Κάποια ζώα… περισσεύουν

Κουνέλια, γάτες, άλογα, είναι ανεπιθύμητα στην Αυστραλία. Στη Νέα Ζηλανδία
πληρώνουν περίπου 22 εκατομμύρια δολάρια ετησίως για να περιορίσουν… την
ερωτική επιθυμία των κουνελιών, που εξαπλώνονται διεκδικώντας τροφή ή ζωτικό
χώρο από ζώα που ζούσαν πάντα εκεί. Στη Νότιο Αφρική, ο αφρικανικός ελέφαντας
προστατεύεται, όμως, στα εθνικά πάρκα, οι καμηλοπαρδάλεις και οι ρινόκεροι που
τους βλέπουν να υπερισχύουν και να κλέβουν την τροφή τους, αν μπορούσαν θα
φώναζαν «φτάνει, δεν θέλουμε άλλους». Είναι οργανισμοί και πλάσματα που όχι
απλά περισσεύουν, αλλά αποδεικνύονται άκρως απειλητικά για την ισορροπία ενός
οικοσυστήματος και την οικονομία μιας χώρας.

«Δεν μπορώ να υπολογίσω το οικονομικό κόστος, παγκοσμίως. Μια μελέτη όμως που
έγινε στις ΗΠΑ, το 2000, έδειξε πως η προσπάθεια να περιορίσουν τους εισβολείς
της φύσης και τις δημογραφικές εκρήξεις διαφόρων ειδών, κοστίζει περίπου 137
δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως», λέει στους «Ορίζοντες» ο Jeffrey Waage,
καθηγητής Οικολογίας στο Imperial College της Μ. Βρετανίας και επικεφαλής του
διεθνούς προγράμματος για τα «εξωτικά» είδη (alien species). Μεταξύ αυτών των
ειδών είναι το αφρικανικό σαλιγκάρι, η μύγα της γλυκοπατάτας, το καφέ φίδι των
δέντρων, το τρελό μυρμήγκι, τα ποντίκια, τα γουρούνια, οι κατσίκες, το κόκκινο
ελάφι, οι αλεπούδες, ο γκρι σκίουρος… «Εξωτικά» θεωρούνται από τη στιγμή που
θα βρεθούν μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον. Τότε, αναπαράγονται
ανεξέλεγκτα, εξαπλώνονται ραγδαία και καταλήγουν να είναι ανεπιθύμητα.

Στην Ελλάδα, δεν έχει γίνει αντίστοιχη καταγραφή, αν εξαιρέσει κανείς ένα φύκι
του είδους Caulerpa στο Αιγαίο και τον βάτραχο-βούβαλο που εντοπίστηκε στα
Χανιά της Κρήτης. «Η απειλή κρύβεται στον βυθό της θάλασσας, προέρχεται από
φύκια, ψάρια ή οστρακόδερμα που έρχονται από τα τροπικά και καθώς δεν βρίσκουν
φυσικούς εχθρούς στο εδώ περιβάλλον, αναπαράγονται με εκπληκτικούς ρυθμούς»,
εξηγεί ο Νίκος Χαραλαμπίδης, βιολόγος θαλάσσης και διευθυντής στο ελληνικό
γραφείο της Greenpeace. «Στο ολιγοτροφικό θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου,
ένα νεοφερμένο είδος είναι αδύνατον να αναπτυχθεί, χωρίς να παραγκωνίσει
κάποιο άλλο».

Η Yvonne Baskin, ερευνήτρια σε θέματα φυσικής ιστορίας που εδρεύει στη Μοντάνα
των Ηνωμένων Πολιτειών, ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μελέτη για τα επικίνδυνα
ξενικά είδη, σημειώνοντας πως «η διαχωριστική γραμμή είναι λεπτή. Δεν μπορούμε
να χαρακτηρίσουμε όλα τα “εξωτικά” είδη ανεπιθύμητα. Κανείς δεν λέει πως οι
ντομάτες δεν έπρεπε να φτάσουν ποτέ στην Ιταλία, ή ότι οι πατάτες δεν έπρεπε
να ταξιδέψουν από τις Άνδεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Ανεπιθύμητοι είναι οι
οργανισμοί που βρίσκονται σε λάθος τόπο, όταν η πληθυσμική ισορροπία χάνεται
και μετατρέπονται σε επικίνδυνα παράσιτα. Οι κατσίκες ή οι λαγοί, για
παράδειγμα, επιβιώνουν πολύ άνετα και χωρίς να προκαλούν προβλήματα στην
Ελλάδα. Για ρωτήστε όμως τους επιστήμονες στα νησιά Γκαλαπάγκος ή την
Αυστραλία… Το μαρσιποφόρο πόσουμ που είναι ενδημικό είδος και προστατεύεται
στην Αυστραλία, από τη στιγμή που πάτησε το πόδι του στη Νέα Ζηλανδία, έχει
“επικηρυχθεί” ως ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του εκεί οικοσυστήματος».

LINKS

http: //www.jasper.stanford.edu/gisp/home.htm

http: //www.issg.org/database/

http: //www.invasivespecies.gov/

http: //www.ciesm.org/atlas/index.html