Ο ήρωας που τον έκαναν φονιά

Στέφανος Κυριακίδης. Ο Ηρακλής επιστρέφει από τον Άδη για να εκδικηθεί

Μπορεί ένας ημίθεος ήρωας να καταλήξει δολοφόνος στυγερός; Μπορεί
κάποιος που αναλαμβάνει να αποκαταστήσει μόνος του τη δικαιοσύνη και όλοι τον
θεωρούν ήρωα να κρίνεται με τα μέτρα και τα σταθμά του ανθρώπινου νόμου; Η
δίκη για τη 17 Νοέμβρη θα δώσει, ίσως, την απάντηση.

Πολύ νωρίτερα έχει δώσει τη δική του ο Ευριπίδης. Με τον
«Ηρακλή» του. Την ελάχιστα παιγμένη στην Ελλάδα τραγωδία του. Την οποία
ανέβασε το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος μετακαλώντας τον διάσημο Αντρέι
Σερμπάν να τη σκηνοθετήσει. Παράσταση που είδαμε κι εμείς οι «χαμουτζήδες»,
τώρα, στην Επίδαυρο. Μαζί με περίπου τρεις χιλιάδες άτομα.

Μαύρο παντού. Και σκούρο γκρίζο. Πολύ μέταλλο. Λίγο λευκό. Κι ελάχιστες
πινελιές κόκκινου. Στους τόνους αυτούς «ταξίδεψε» ο «Ηρακλής» του Αντρέι
Σερμπάν, όπως τον μετέφρασε η Μαίρη Γιόση, με σύμβουλο δραματουργίας του
σκηνοθέτη την Ελένη Παπάζογλου

Με ένα λείο μαύρο δάπεδο είχε στρώσει την ορχήστρα ο Διονύσης
Φωτόπουλος. Πάνω του, είκοσι έξι μεταλλικά τραπέζια που θα γίνουν ο άξονας της
παράστασης, καθώς, συρόμενα από τον Χορό -ένα στιβαρό Χορό από νέους
ηθοποιούς, άνδρες κυρίως αλλά και γυναίκες -θα σχηματίζουν πατάρια, πασαρέλες,
ολόκληρη σκηνή… Πάνω σ’ ένα από τα τραπέζια, ένα τεράστιο σπασμένο,
μαρμάρινο πέλμα σαν θραύσμα από κάποιο γιγαντιαίο άγαλμα, με κεράκια που
άναψαν γύρω του -ο βωμός του Δία στη Θήβα. Εκεί έχουν προσπέσει ικέτες,
καταδιωγμένοι και απειλούμενοι με θάνατο από τον σφετεριστή του θρόνου, τον
Λύκο, οι οικείοι του Ηρακλή, που δεν έχει γυρίσει από τον Άδη όπου κατέβηκε
για να τιθασεύσει τον Κέρβερο και όλοι νομίζουν νεκρό: ο πατέρας του Αμφιτρύων
– Δημήτρης Καμπερίδης, η γυναίκα του Μεγάρα – Λυδία Φωτοπούλου και τα τρία
αγοράκια τους. Ο ορίζοντας «έκλεινε» με ένα πανύψηλο, επίσης μαύρο και λείο,
επίπεδο, έναν «τοίχο» που σκίστηκε στα δύο κι έγινε πύλη ανακτόρου της Θήβας
για να προβάλει ο Αμφιτρύων.

Στα μαύρα όλοι – ηθοποιοί και Χορός (τα κοστούμια της Ελένης Κιρκινέ).
Χορός που είτε απήγγελλε σε ρυθμική συνεκφορά, πάνω στη μουσική της Έλεν
Σουέντος, συνοδευόμενος από τους επί της ορχήστρας μουσικούς, είτε
τραγουδούσε, ορχούμενος υπό την έντονη χορογραφική παρουσία του Κωνσταντίνου
Ρήγου. Και ατμόσφαιρα «σκοτεινή», ατμόσφαιρα φόβου, που θύμιζε την «Αντιγόνη»
του Εθνικού, της περασμένης εβδομάδας.

Ο Λύκος – Βασίλης Σπυρόπουλος εμφανίστηκε με φρουρούς κρανοφόρους, με
μαύρα δερμάτινα μπουφάν και με διάφανες ασπίδες και κλομπ στα χέρια -ίδιους
άντρες των ΜΑΤ -και με άγριες διαθέσεις: έχει αποφασίσει να αφανίσει την
οικογένεια του Ηρακλή. Επίκληση της Μεγάρας στον Ηρακλή να γυρίσει, έστω κι αν
είναι νεκρός, να τους σώσει, με χτυπήματα πάνω στα τραπέζια που έχουν γίνει
ένα σώμα, και, ξαφνικά, ένα από τα τραπέζια στο βάθος παραμερίζει, καπνοί, ένα
χέρι που κρατάει τόξο «αναδύεται», μια πλάτη… και ο Ηρακλής – Στέφανος
Κυριακίδης γύρισε!

Ο Λύκος θα επανεμφανιστεί. Εδώ ένας θεατής εξερράγη: «Σαν Γερμανός
είναι αυτός! Κι εγώ είμαι Έλληνας!» βροντοφώναξε, αλλά το επεισόδιο δεν είχε
συνέχεια. Ο σφετεριστής θα χάσει τη ζωή του από τον ήρωα και τα μέλη του Χορού
θα γράψουν με λευκή μπογιά πάνω στον μαύρο τοίχο ένα τεράστιο ΗΡΑΚΛΗΣ, που
τα… ΜΑΤ θα μπουγελώσουν με μπογιές κόκκινες, σε μια προσπάθεια να το
εξαφανίσουν. Τα τραπέζια θα διαμορφωθούν σε πασαρέλα και ιδού οι απεσταλμένες
της Ήρας, που ανέκαθεν μισούσε τον Ηρακλή! Η Ίρις – Ελένη Ουζουνίδου και η
Λύσσα – Μαρία Χατζηιωαννίδου. Με γκλίτερ πασπαλισμένες από κορυφής μέχρις
ονύχων, αστραφτερές, με μαύρες τουαλέτες, με διάφανα μανίκια και γάντια
δικτυωτά, χωρίς δάχτυλα, η Λύσσα με μακριά πλεξούδα πλεγμένη με κόκκινα
κορδελάκια, θα μας ανακοινώσουν εν είδει νούμερου του μιούζικ χολ -σούσουρο
και κάποια γελάκια στο κοίλον, χωρίς «παρεπόμενα»… -την αποστολή τους: να
ρίξουν τον Ηρακλή σε μανία για να σκοτώσει γυναίκα και παιδιά. Όπερ και
εγένετο. Ο Άγγελος – Μανώλης Μαυροματάκης θα κομίσει το φοβερό μαντάτο.

Θα φέρουν στη σκηνή τα τέσσερα κουφάρια τυλιγμένα σε λευκά σάβανα και
τον Ηρακλή δεμένο με ζουρλομανδύα σ’ ένα κρεβάτι με ροδάκια. Όταν συνέλθει και
λυθεί, θα συνειδητοποιήσει τον όλεθρο που έσπειρε γύρω του και θα τρέξει στον
κεντρικό διάδρομο του κοίλου θρηνώντας και κρύβοντας από ντροπή το κεφάλι του
με τον λευκό μανδύα του τρελού. Ο Θησέας – Δημήτρης Σιακάρας που θα εμφανιστεί
ως από μηχανής θεός θα του ανταποδώσει το καλό που του έκανε ο Ηρακλής να τον
φέρει πίσω από τον Άδη, προσφέροντάς του καταφύγιο στην Αθήνα για να
εξαγνιστεί. Η παράσταση θα κλείσει με τον Θησέα να σέρνει τον καταρρακωμένο
Ηρακλή με τα όπλα του στα χέρια. Ο Ήρωας είναι πια ένας αξιολύπητος άθελά του
φονιάς.

Το χειροκρότημα ήταν θερμό και με «μπράβο» για όλους και έγινε θερμότερο για
τον Δημήτρη Καμπερίδη και τον Στέφανο Κυριακίδη.