Περιοδικό – μοντέλο

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Το λογαριάζουμε, από το 2ο κιόλας τεύχος του, σαν ένα από τα σημαντικότερα
λογοτεχνικά περιοδικά που γράφεται σε ελληνική γλώσσα, αυτό το κυπριακό
δημιούργημα. Η πλούσια ύλη του σοφά ταξινομημένη με κείμενα Ελλήνων, Κυπρίων
και ξένων λογοτεχνών, κριτικών και διανοουμένων, μεταφράσεις δόκιμων του
είδους, σχόλια, κριτικές – ένα σώμα ενηλικιωμένο από τα πρώτα του βήματα. Και
στις τελευταίες σελίδες του τεύχους σύντομα βιογραφικά όλων των συνεργατών –
ζώντων και τεθνεώτων – κάτι που από ολιγωρία ή ψευδοσνομπισμό αποφεύγουν οι
περισσότερες περιοδικές εκδόσεις αυτού του είδους. Επιλέγω λίγες δημοσιεύσεις
γνωρίζοντας ότι αδικώ πολλές.

– Το δοκίμιο του Δημήτρη Νόλλα «Ο Καύκασος στη νεοελληνική λογοτεχνία», όπου ο
συγγραφέας εισάγει το θέμα με την παρατήρηση:

«Όταν καταπιάστηκα με το θέμα είχα την βεβαιότητα πως αυτός ο γοητευτικός και
συγγενικός στους Έλληνες τόπος, θα είχε βρει μια θέση στα ελληνικά γράμματα,
ανάλογη αυτής που κατέχουν η Μαύρη Θάλασσα, ο Πόντος και τα παράλια της
Ιωνίας. Πίστευα ακράδαντα κάτι τέτοιο με την άνεση και το παραπανίσιο θράσος
που πηγάζουν από την άγνοια, όταν συχνά νομίζουμε πως και οι άλλοι, μαζί μ’
εμάς, βλέπουν το οφθαλμοφανές, αυτό που εμείς θαυμάζουμε. Φαίνεται όμως πως
στη διάρκεια του 20ού αιώνα, μόνον στο έργο του Ν. Καζαντζάκη, του Χρ.
Σαμουηλίδη και της Μάρως Δούκα, στους οποίους αναφέρομαι στη συνέχεια,
βρίσκουμε σελίδες λογοτεχνικά αξιόλογες».

– Το συναρπαστικό αφήγημα του Νίκου Κάσδαγλη για την Κάρπαθο.

– Την κατάθεση μνημών του Κώστα Σερέζη, από επίσκεψη του Οδυσσέα Ελύτη στην
Κύπρο το 1970, με πρωτοδημοσιευόμενες φωτογραφίες.

– Τη συγκινητική αφήγηση του Χριστόφορου Μηλιώνη «Αμμόχωστος – ένας προσωπικός
επαναπατρισμός».

– Τη μετάφραση ποιημάτων τεσσάρων Αμερικανών – δημοσιεύτηκαν στο «The New
Yorker» από τον Μανόλη Σαββίδη.

– Το μελέτημα του Μίμη Σουλιώτη για τα «Παράθυρα (κατα)σχισμένα» του Α. Κάλβου
και του Θ. Νικολάου.

– Την μικρή αλλά περιεκτική μελέτη της Φατίμας Ελόεβα, καθηγήτριας
Γλωσσολογίας, Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Αγίας
Πετρούπολης «Οι Διγενήδες στην ιστορία της ελληνικής και ρώσικης λογοτεχνίας».

– Το ποίημα «Λευκωσία» του Σουηδού ποιητή και φιλέλληνα Πίτερ Κουρμάν (γεν.
Στοκχόλμη 1941) σε απόδοση του Θανάση Βαλτινού.

– Τα τέσσερα ποιήματα του Ιωσήφ Μπρόντσκι (το ένα αφιερωμένο στον χορευτή
Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ) σε απόδοση Σοφίας Σαμιανίδου, Μιχάλη Πιερή, Φατίμας
Ελόεβα.

– Τα διηγήματα του Νίκου Νικολάου «Ο δραγουμάνος» και της Χρυστάλλας Κουλέρμου
«Γράφεις;».

«ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ»

Ευαίσθητοι παλαιοτέρων ημερών

«Όποιος αποπειράται σήμερα να παρεμβάλει τα ερωτήματά του ή τις ενστάσεις του
στη “φιλοσοφία” του κέρδους η οποία κυριαρχεί υπό τη μορφή τής απαστράπτουσας
τιποτολογίας των ημερών, θα εισπράξει το ολιγότερο, τον χαρακτηρισμό του
άκυρου και άκαιρου σχολιαστή ή του ξεπερασμένου “παλαιομαρξιστή”.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα σκέπτομαι κάποτε πως κάποια πράγματα έχουν όντως
παλιώσει, όσο κι αν η αγάπη μας για τα “παλιά” είναι ίσως το μόνο, πλέον,
μέτρο της αντοχής μας σε μια πληθωριστική πίεση που κατατείνει στην πολιτική
άπνοια, την πνευματική οξείδωση και την ιστορική αμνησία».

Αυτές οι δύο παράγραφοι του Γερ. Λυκιαρδόπουλου, που αναθυμάται και τις
«παλιές ειδήσεις» του Θωμά Γκόρπα («νεαρέ εμποράκο βλάκα / αύριο θα πεθάνεις
για μιαν ένεση / που θα τιμάται με τη ζωή σου»), χαρακτηρίζουν το κλίμα – κι
όχι μόνο του νέου τεύχους.

Η μνήμη ως αντίσταση, λοιπόν, σε ό,τι θεωρούν οι ευαίσθητοι των παλαιοτέρων
ημερών ευτελές, απάνθρωπο και αγοραίο.

Διαβάστε: Ποιήματα του Βύρωνα Λεοντάρη, του Τάσου Πορφύρη, του Γεράσιμου
Λυκιαρδόπουλου, του Στέφανου Ροζάνη.

Ακόμα: Το κείμενο του Μάριου Μαρκίδη «Η πανωλεθρία του έρωτα στα χρόνια της
καταναλωτικής ευτυχίας», τις ηδονές και τις οδύνες από τις μνήμες του Γιώργου
– Ίκαρου Μπαμπασάκη, το μικρό μελέτημα του Στέφανου Ροζάνη «Από τον Παλαμά
στον Καβάφη».

Δείγμα από τα ποιήματα του Ροζάνη, η «Ατοπία»: «Με κύκλωνες με τα σημάδια σου
/ τώρα ψάχνω να βρω σε ποιον ορίζοντα / πλανιέται η φωνή σου / ποιες λέξεις
άρχισαν τον κόσμο / κι έμειναν αφανέρωτες».

«ECHO & ARTIS»

Τα πετσετέ βρακιά

«Έτσι όπως κυκλοφορώ με αυτά τα πετσετέ βρακιά, με τα πουκάμισα ανοιχτά και τα
βυζιά όξω, με τα τσεμπέρια στο κεφάλι και όπου γης πατρίς, αισθάνομαι την
ελευθερία του τσιγγάνου μες στην πόλη.

Πιθανολογώ ότι από πίσω μου θα λένε «τι είν’ τούτο που βλέπω…». Απόσπασμα
από την ενδιαφέρουσα συνέντευξη αυτού του συνθέτη, αυτής της «ροκ παρουσίας»
που του αρέσει «να πουλάει τον εαυτό του αρνητικά».

Στο περιοδικό που διευθύνει η Άννα Βλαβιανού και που βελτιώνεται εντυπωσιακά
από τεύχος σε τεύχος, απολαμβάνουμε θέματα από τον χώρο του ελληνικού
τραγουδιού και τις «παράπλευρες» επιπτώσεις του, όπως για παράδειγμα το
στοχαστικό συχνά κείμενο στο αφιέρωμα «Τα τσιγάρα, τα ποτά και τα ξενύχτια ­
ουσίες και οινοπνεύματα στο ελληνικό τραγούδι». Γράφουν γνώστες του
αντικειμένου: Παναγιώτης Κουνάδης, Νίκος Μωραΐτης, Μάκης Μηλάτος, Γιώργος
Νοταράς, Γιώργος Τσάμπρας.

Με αφορμή τα 80 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Γιώργος Παπαδάκης μάς
προσφέρει από τα αρχεία του και τις έρευνές του τους «Κορυφαίους των δύο
ηπείρων», δέκα Μικρασιάτες εκπροσώπους του λαϊκού τραγουδιού που αξιώθηκαν την
ιδιότητα του επιφανούς τόσο στην (Μικρά) Ασία όσο και στην Ευρώπη.

«ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Για φιλολόγους

Ποικίλα μελετήματα που ασφαλώς θα ενδιαφέρουν φιλολόγους ερευνητές και
κριτικούς λογοτεχνίας. Μεταξύ άλλων: Ελένης Φιλοκύπρου: «Ανδρείκελα», «Κούφιοι
άνθρωποι» και «Raven». Μια συνάντηση Καρυωτάκη – Έλιοτ – Σεφέρη Ιωάννη Βάσση:
Των νέων φιλολόγων παλαίσματα – Η συλλογή σχεδών του κώδικα Vaticanus
Palatinus. Γιώργου Κεχαγιόγλου: Ανατολίτικη γραμματεία, ευρωπαϊκός ανατολισμός
και δυτικοί φαντεζίστες στον Σεφέρη. Η περίπτωση του «πραματευτή από τη
Σιδώνα».

Ελένης Γκαστή: Σοφοκλέους Ηλέκτρα 32-37 – Μια περίπτωση ελεύθερου πλάγιου
λόγου. Στα «Σύμμικτα» του περιοδικού δημοσιεύεται η εργασία της Γ. Κατσούδα «Η
σχέση της Γραμματικής του Νικολάου Σοφιανού με τις Γραμματικές του
Κωνσταντίνου Λασκάρεως και Διονυσίου Θράκα».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «Ύλαντρον»: Τ.Θ. 16025, Λευκωσία 2085, τηλ. 99677.529

* «Σημειώσεις»: Εκδόσεις Έρασμος, Μαυρομιχάλη 133, Αθήνα – 114 72, τηλ.
010-6436.676

* «ECHO & Artis»: Ηλιουπόλεως 2-4, Αθήνα – 172 37, τηλ.
010-9792.500

* «ΕΛΛΗΝΙΚΑ»: Εθνικής Αμύνης 4, Θεσσαλονίκη – 546 21, τηλ. 0310-268.710