Το γονίδιο της βίας

Η αλληλεπίδραση ενός συγκεκριμένου γονιδίου και ενός ορισμένου περιβάλλοντος
μπορεί να «δημιουργήσει» ένα βίαιο άτομο. Αυτό αποδεικνύει για πρώτη φορά μία
έρευνα που μόλις δόθηκε στη δημοσιότητα.

Η διαμάχη μεταξύ των ντετερμινιστών της γενετικής και των κοινωνικών
ντετερμινιστών της συμπεριφοράς είναι ιδιαίτερα έντονη, όσον αφορά την
ανθρώπινη βιολογία. Για δεκαετίες, κάθε πλευρά, πεπεισμένη για την ορθότητα
των θέσεών της δεν απέδιδε καμία αξία στα επιχειρήματα της άλλης. Τα τελευταία
χρόνια, όμως, παρατηρείται μια «συμφιλίωση» και γίνεται κατανοητό το γεγονός
ότι, παρ’ όλο που το περιβάλλον, ιδιαίτερα αυτό των παιδικών χρόνων,
αναμφισβήτητα διαμορφώνει τη συμπεριφορά του ατόμου, η γενετική «σύνθεση» του
ατόμου πιθανόν επηρεάζει σημαντικά τη διαδικασία αυτή. Την περασμένη εβδομάδα
δημοσιεύτηκε μια έρευνα που δείχνει ξεκάθαρα ότι ο βαθμός παρουσίας ενός
γονιδίου που σχετίζεται με την ανάπτυξη της επιθετικότητας αλληλεπιδρά
πράγματι με τις συνθήκες που έχει ένα πρόσωπο νωρίς στη ζωή του για να
διαμορφώσει βίαιη ή ήπια προσωπικότητα.

Τα στοιχεία. Η Τέρι Μόφιτ, του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής του Κινγκς
Κόλετζ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, και οι συνάδελφοί της επέλεξαν το ΜΑΟΑ,
το γονίδιο της πρωτεΐνης μονοαμινική οξειδάση-Α, για την έρευνά τους που
δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό «Science». Η μονοαμινική οξειδάση-Α είναι
ένα ένζυμο που σχετίζεται με την αδρανοποίηση των νευροδιαβιβαστών, των μορίων
που μεταφέρουν σήματα μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Αυτοί οι νευροδιαβιβαστές
περιλαμβάνουν την ντοπαμίνη, τη σεροτονίνη και τη νορεπινεφρίνη, οι οποίες
συντελούν στη ρύθμιση της ψυχικής διάθεσης του ατόμου.

Υπάρχουν άφθονα στοιχεία που συνηγορούν ότι μειωμένο επίπεδο μονοαμινικής
οξειδάσης-Α (και επομένως, αυξημένο επίπεδο νευροδιαβιβαστών) προκαλεί βίαιη
συμπεριφορά. Υπάρχουν, επίσης, στοιχεία ότι χρόνια χαμηλά επίπεδα μονοαμινικής
οξειδάσης-Α στα πρώτα χρόνια της ζωής δημιουργούν ένα άτομο που είναι
περισσότερο προδιατεθειμένο από το μέσον όρο να αντιδράσει βίαια ως ενήλικας,
ανεξάρτητα από τα επίπεδα της μονοαμινικής οξειδάσης-Α που θα έχει τότε.