Διπλωματία ή η εξαπάτηση ενός φτωχού φοιτητή

«Όλοι μας άρρωστοι είμαστε!». Μέρες γιορτινές και ήμασταν όλοι στην ώρα μας,
πιστοί στο ραντεβού, μαζεμένοι γύρω από το τραπέζι με την πράσινη τσόχα.
Ετοιμαζόμασταν να αρχίσουμε το παιχνίδι, όταν κάποιος από το καρέ είπε
γελώντας τη συνηθισμένη αυτή ατάκα.

«Όλοι μας άρρωστοι είμαστε!».

Αναφερόταν, ως συνήθως, στο πάθος ολονών μας για το παιχνίδι, στην
ανυπομονησία μας να αρχίσει… Τότε ένας από την παρέα πετάχτηκε και,
αρχίζοντας με το σχόλιο «Υπάρχουν και χειρότερα!»,

διηγήθηκε την εξής ιστορία από την εποχή που ζούσε στο Λονδίνο, σπουδάζοντας
Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτική.

Ένας Βρετανός συμφοιτητής του, τότε, εφαρμόζοντας προφανώς τις περί
διεθνολογίας γνώσεις και απόψεις του (σχολή ρεαλισμού), έπαιζε μανιωδώς
Diplomacy. Πρόκειται για ένα αγγλοπρεπέστατο παιχνίδι, με στρατούς και στόλους
των επτά μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων των αρχών του 20ού αιώνα, που
τοποθετούνται και κινούνται πάνω σε έναν χάρτη της Γηραιάς Ηπείρου. Το παίζουν
ισάριθμοι παίκτες, αλληλοδιαπραγματευόμενοι κάθε φορά τις επόμενες κινήσεις
τους, τις οποίες και στη συνέχεια γράφουν κρυφά σ’ ένα χαρτί για να τις
αποκαλύψουν αμέσως μετά ταυτοχρόνως Scripta manent!: Στρατά της Σιλεσίας ή της
Βουργουνδίας και στόλοι της Βαλτικής ή Μεσογείου μετακινούνται, επιτίθενται,
αμύνονται κατόπιν ρητών γραπτών εντολών. Δεν λείπουν, βέβαια, οι ύπουλοι
ελιγμοί, οι δυσάρεστες εκπλήξεις, οι ψεύτικες υποσχέσεις και οι προδοσίες. Το
παιχνίδι μπορεί να διαρκέσει ώρες πολλές, ακόμα και μέρες.

Παίζανε, λοιπόν, αυτή η παρέα φοιτητών, στη βρετανική πρωτεύουσα και μάλιστα
δι’ αλληλογραφίας: οι κινήσεις όλων των παικτών παραδίδονταν ή στέλνονταν προς
δημοσίευση σε εβδομαδιαία βάση σ’ ένα ειδικό περιοδικό. Μια νύκτα, ωστόσο, ο
ούτως ειπείν διαιτητής και εκδότης του εν λόγω εντύπου άκουσε κάτι ύποπτους
θορύβους στο σπίτι του, το οποίο εκτελούσε και χρέη γραφείου. Κάλεσε αμέσως
την αστυνομία και βρέθηκε προ εκπλήξεως: ένας από τους παίκτες συνελήφθη επ’
αυτοφώρω να έχει μπει κρυφά στο γραφείο για να πληροφορηθεί την ύστατη στιγμή,
ακριβώς πριν λήξει η προθεσμία, τις κινήσεις των αντιπάλων του οι οποίες είχαν
ήδη αποσταλεί. Είχε βάσιμες υποψίες ότι κάποιοι συμπαίκτες του είχαν συνάψει
ανίερη συμμαχία και ότι ένας εξ αυτών ίσως και να ετοιμαζόταν να τον πουλήσει.
Ως εκ τούτου τον είχε πιάσει μεγάλη αγωνία και ανασφάλεια. Ήθελε πάση θυσία να
βεβαιωθεί για το βάσιμο ή μη των φόβων του, προτού να καθορίσει και καταγράψει
τις κινήσεις του: ήταν γι’ αυτόν ζήτημα ζωής και θανάτου.

Δεν υπήρξαν εις βάρος του κυρώσεις. Το περιστατικό πέρασε στα ψιλά των
εφημερίδων. Τιμωρία του ήταν ότι απλώς δεν τον ξαναπαίξανε. Αυτός πρέπει να
έχει αποφοιτήσει από καιρό – ίσως μάλιστα και να κατέχει υψηλή θέση στο
βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, στο Λονδίνο ή σε καμιά πρεσβεία.

Τη σκυτάλη πήρε τότε αμέσως μετά ο Γιώργος, για να διηγηθεί μια προσωπική δική
του εμπειρία και παιγνιο-ιστορία. Όπως και την προηγούμενη, έτσι και αυτήν, τη
μεταφέρω διανθίζοντάς τη λιγάκι – υπάρχει άλλωστε «πραγματικά πραγματική» ιστορία;

Τελειώνοντας το Λύκειο στα Χανιά, εν έτει 1971, μεσούσης της δικτατορίας, ο
Γιώργος έδωσε εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο. Και βρέθηκε να σπουδάζει
Οικονομικά στη Θεσσαλονίκη, στο Αριστοτέλειο. Εκεί ανακατεύτηκε λιγότερο με το
Πανεπιστήμιο και περισσότερο με το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα που
φούντωνε, την εποχή εκείνη, σε όλη την Ελλάδα. Η μεταπολίτευση τον βρήκε
βουτηγμένο για τα καλά στα πολιτικά. Τα χρόνια μέχρι να αποφοιτήσει, εν τέλει,
το καλοκαίρι του 1977, διέπρεψε ως δεινός μηχανορράφος στη νόμιμη πλέον
πολιτική οργάνωση. Ο Γιώργος ήταν πράγματι μέγας ιντριγκαδόρος. Αλλά και
δεινός πρεφαδόρος: έπαιζε σχεδόν κάθε απόγευμα σε κάποια τοπική λέσχη Κρητών
της συμπρωτεύουσας, ξεπαραδιάζοντας εκ συστήματος κάτι ηλικιωμένους συντοπίτες
του και βγάζοντας έτσι το χαρτζιλίκι του. Το απαραίτητο προς το ζην. Διότι η
οικογένειά του λίγα του έστελνε, ελάχιστα, από το υστέρημά της,
ευθυγραμμιζόμενη με ουκ ολίγα άλλα ελληνικά νοικοκυριά.

Τη ζωή του Γιώργου, τα χρόνια εκείνα, την όριζαν λοιπόν το Πανεπιστήμιο (όπου
πήγαινε περισσότερο για τις συνελεύσεις φοιτητών και τις απαραίτητες
ζυμώσεις), η οργάνωση (όπου ήταν πλέον στέλεχος), το χαρτοπαικτικό καφενείο
(όπου υπήρχε καθημερινό ραντεβού προκαθορισμένη ώρα) και το σπίτι του – μια
άθλια μικροσκοπική γκαρσονιέρα στις Σαράντα Εκκλησιές. Δεν πολυανακάτευε τους
διακριτούς αυτούς χώρους. Με τους συντοπίτες συμπαίκτες του δεν μιλούσε περί
πολιτικής παρά ελάχιστα, κυρίως δε ως δικαιολογία όποταν τον ρωτούσαν πότε
επιτέλους θα πάρει το χαρτί. Στη δε οργάνωση ποτέ δεν καυχιότανε για τις
χαρτοπαικτικές του επιδόσεις. Άλλωστε, οι τελευταίες ήσαν, από ένα σημείο και
μετά, ένα είδος επαγγελματικής ενασχόλησης που είχε τον χαρακτήρα σχεδόν
ρουτίνας. Βρέξει χιονίσει, πήγαινε κάθε απόγευμα λίγες ώρες στο καφενείο, όπου
οι τρεις άλλοι ηλικιωμένοι Χανιώτες τον περίμεναν ήδη, και στρώνονταν στο
παιχνίδι το οποίο ανελλιπώς κατέληγε στο πανομοιότυπο, κάθε φορά,
αγανακτισμένο αλλά φιλικό σχόλιο των συμπαικτών του:

«Βρε τον Γιώργο! Πάλι τα κατάφερε και μας κέρδισε! Τι παικταράς, Θεέ μου,
είναι τούτο το κοπέλι!»

Φεύγοντας, ο Γιώργος είχε πάντα μια κάπως δυσάρεστη αίσθηση: σα να κλέβει
εκκλησία. Όμως αυτή η πικρή επίγευση του έφευγε γρήγορα, με το που άλλαζε
παραστάσεις.

Έχασε πρώτη φορά το 1977, την ημέρα που υπερήφανα τους δήλωσε ότι πήρε το
πτυχίο και φεύγει να κάνει το στρατιωτικό του. Τότε μόνον κατάλαβε. Επί
τέσσερα σχεδόν συναπτά έτη, τα εξόχως εξασκημένα αυτά γερόντια έπαιζαν μαζί
του προσυνεννοημένα: όχι για να τον μαδίσουνε αλλά, τουναντίον, με σκοπό να
ενισχύουν οικονομικά τον άφραγκο νεαρό συντοπίτη τους. Δεν ήθελαν με κανένα
τρόπο να πληγώσουν την υπερηφάνεια του. Έπαιζαν τόσο μα τόσο καλά,
επιστρατεύοντας όλη τους τη μαεστρία, που κάθε φορά καταφέρνανε να χάνουν
δίχως αυτός να αντιλαμβάνεται ότι αυτό ακριβώς επιδιώκανε. Ακόμα και την ημέρα
εκείνη, που τον κερδίσανε για πρώτη και τελευταία φορά, δεν του είπανε τίποτα
επ’ αυτού. Τον άφησαν να καταλάβει μόνος του. Με άκραν διπλωματικότητα.

Ποτέ δεν έπαιξα πρέφα με τον Γιώργο.

Μόνον πόκα.

Με το που τελειώσανε οι ως άνω διηγήσεις, η καινούργια τράπουλα είχε
τελετουργικά ανοιχτεί και ανακατευτεί, οι πίτσες είχαν καταφθάσει και είχαμε
τραβήξει φύλλα, ως είθισται, για να καθορίσουμε τις θέσεις μας στο τραπέζι.

Στρωθήκαμε στο παιχνίδι. Μοίρασε πρώτος ο άσος. Κούκος μονός. Μου ήρθε
πεντάρι. Πήγα αμέσως πάσο. Την ώρα που οι άλλοι ποντάριζαν-εφτά ολόκληρα
χτυπήματα, έβγαλα από την τσάντα μου χαρτί μολύβι και σημείωσα συνοπτικά τις
δύο ιστορίες. Ποιος ξέρει, σκέφτηκα, μπορεί κάποτε να μου χρειαστούν.

Επιμέλεια: Μικέλα Χαρτουλάρη