Δρόμοι

Το αμερικανικό…

… υπουργείο Δικαιοσύνης είπε τις προάλλες σε έναν δικαστή που ανησυχούσε για
τις ατομικές ελευθερίες να πάρει τις ανησυχίες του και να τις βάλει εκεί που
ξέρει. Η κυβέρνηση Μπους φαίνεται να πιστεύει, χωρίς καμιά νομική βάση, πως αν
χαρακτηρίσει κάποιους «εχθρικούς μαχητές» στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας,
μπορεί να τους φυλακίζει επ’ αόριστον και να τους στερεί το δικαίωμα να έχουν
δικηγόρο. Την περασμένη Τρίτη έφτασε στα άκρα, επιμένοντας πως τα δικαστήρια
δεν έχουν τη δικαιοδοσία να αναθεωρούν τις αποφάσεις της.

Η περιφρόνηση…

… αυτή προς τα δικαστήρια, σχολιάζουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης» σε κύριο
άρθρο τους, πετάει στα σκουπίδια δύο αιώνες συνταγματικής τάξης και υπονομεύει
τις ίδιες εκείνες ελευθερίες που ο πρόεδρος Μπους λέει ότι υπερασπίζεται με
τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Η αυταρχική στάση της αμερικανικής
κυβέρνησης έγινε έκδηλη στην περίπτωση του Γιασέρ Εσάμ Χάμντι, που γεννήθηκε
στην Αμερική από Σαουδάραβες γονείς και συνελήφθη στο Αφγανιστάν ενώ πολεμούσε
στο πλευρό των Ταλιμπάν. Ο Χάμντι κρατείται σε μια ναυτική βάση χωρίς να έχει
διατυπωθεί εναντίον του καμιά κατηγορία και χωρίς να του επιτρέπεται να δει
δικηγόρο. Όταν δικαστήριο ζήτησε να ικανοποιηθούν αυτά τα δικαιώματά του, το
υπουργείο Δικαιοσύνης αρνήθηκε. Εξάλλου, τα «αποδεικτικά» στοιχεία που έχουν
προσκομιστεί εναντίον του είναι ισχνά, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα.

Η κυβέρνηση Μπους…

… φαίνεται να χρησιμοποιεί την περίπτωση Χάμντι με στόχο να καθιερώσει την
αρχή ότι διαθέτει την αποκλειστική και αδιαφιλονίκητη εξουσία να αποφασίζει
ποιος είναι και ποιος δεν είναι «εχθρικός μαχητής». Αν επικρατήσει η
κυβερνητική άποψη, τότε θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε πολλές άλλες
περιπτώσεις σαν του Χάμντι. Η αμερικανική κυβέρνηση θα έχει τότε το ελεύθερο
να αρπάζει όποιον της κάνει κέφι λέγοντας απλώς τις δύο μαγικές λέξεις:
«εχθρικός μαχητής». Και τα δικαστήρια θα είναι ανίσχυρα: δεν θα μπορούν ούτε
να αφήσουν ελεύθερους αυτούς τους ανθρώπους από τη φυλακή ούτε να τους
εξασφαλίσουν δικηγόρους.

Οι πατέρες…

… που ίδρυσαν την Αμερική μάλλον κάτι άλλο είχαν κατά νου. Γιατί είχαν
επινοήσει ένα σύστημα ελέγχων και ισορροπιών έτσι ώστε κανείς κλάδος της
εξουσίας να μην έχει απεριόριστη ισχύ. Και το Ανώτατο Δικαστήριο έδειξε, σε
πολλές υποθέσεις, πως τα δικαστήρια έχουν εκείνην ακριβώς τη δικαιοδοσία με
την οποία ο δικαστής προσπάθησε να προστατεύσει τα δικαιώματα του Χάμντι.
Σίγουρα είναι αξιέπαινες τέτοιες προσπάθειες, ιδιαίτερα όταν είναι κανείς
μόνος του μέσα στο «αγριεμένο πλήθος». Δεν αποκλείεται η αμερικανική κυβέρνηση
να υπαναχωρήσει, συνυπολογίζοντας ίσως το πολιτικό κόστος. Όμως, θα είναι μια
υποχώρηση προσωρινή. Όσο για να κερδίσουν καιρό οι αρχιτέκτονες του
αναδυόμενου αμερικανικού αστυνομικού κράτους, που μετά την 11η Σεπτεμβρίου δεν
έπαψαν ούτε στιγμή να το κτίζουν λιθαράκι – λιθαράκι.