«Συνήγορος» της Τουρκίας στην Ε.Ε. με στόχο την αποφυγή κρίσης

Ρόλο… συνηγόρου των τουρκικών αιτημάτων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται
να αναλάβει τους επόμενους μήνες η ελληνική κυβέρνηση, καθώς εκτιμάται πως εάν
η Κύπρος εισέλθει στην Ένωση, χωρίς να λάβει η Άγκυρα κανένα αντάλλαγμα,
μπορεί να δημιουργηθεί σοβαρή κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και συνθήκες
έντασης στο Αιγαίο. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου, δέχεται
εισηγήσεις στενών συνεργατών του, που του προτείνουν να αναλάβει ρόλο
διαμεσολαβητή μεταξύ των «14» εταίρων και της Άγκυρας. Αφορμή για να
διατυπωθεί η πρόταση αποτελεί αφενός μεν το ρευστό εσωτερικό πολιτικό σκηνικό
που έχει διαμορφωθεί στην Τουρκία, αφετέρου δε η κατηγορηματική άρνηση των
Ευρωπαίων να δώσουν στην Άγκυρα αυτό που περισσότερο επιθυμεί: την ημερομηνία
έναρξης των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.

Η ένταξη της Κύπρου

Οι συνεργάτες του κ. Παπανδρέου υποστηρίζουν πως εάν δεν έχει υπάρξει λύση του
Κυπριακού και τον Δεκέμβριο, στην Κοπεγχάγη, οι «15» αποφασίσουν την ένταξη
της Κύπρου στο ευρωπαϊκό «κλαμπ», χωρίς να δώσουν στην Τουρκία την ικανοποίηση
που επιθυμεί, Ελλάδα και Ευρώπη θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα «πληγωμένο
θηρίο». Και, τότε, θα είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν οι αντιδράσεις του,
τόσο στην Κύπρο όσο και στο Αιγαίο. Επιπλέον, εάν δεν υπάρχει μια ισχυρή
κυβέρνηση στην Άγκυρα – που είναι και το πιθανότερο – η τουρκική αντίδραση
μπορεί να μην είναι καν ελεγχόμενη. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται η Ελλάδα να
εξηγήσει αυτούς τους κινδύνους στους εταίρους της, ζητώντας τους να
υποχωρήσουν από την εκπεφρασμένη πλήρη άρνησή τους να δεχθούν το τουρκικό
αίτημα για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Και να υιοθετήσουν, στην
Κοπεγχάγη, ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα ενθάρρυνσης της Τουρκίας – με τη
διατύπωση, για παράδειγμα, ότι ως ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών θα ληφθεί
ένας χρόνος αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2003.

Οι ίδιοι συνεργάτες του κ. Παπανδρέου αναγνωρίζουν, πάντως, πως θα είναι
δύσκολος ο ρόλος αυτός της Ελλάδας. Όχι μόνο λόγω της αρνητικής θέσης των
εταίρων, αλλά και γιατί θα είναι δύσκολο να πεισθεί η ελληνική γνώμη για την
ανάγκη ελληνικής συνηγορίας προς την Τουρκία την ώρα που δεν θα έχει
επιδειχθεί καμιά θετική στάση του κ. Ντενκτάς στο Κυπριακό.

Οι αποφάσεις

Όπως και να έχει, η οριστική απόφαση του κ. Παπανδρέου δεν αναμένεται να
ληφθεί πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε θα έχει πλήρη εικόνα των
διαθέσεων των «15» – στο άτυπο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών στη Δανία,
στις 30 Αυγούστου – και των εξελίξεων στη γείτονα. Επιπλέον, θα έχει και
σαφέστερη εικόνα των διαθέσεων των Αμερικανών έναντι των εθνικών μας θεμάτων,
αφού στις 12 Σεπτεμβρίου θα αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη. Εκεί, εκτός
απροόπτου, θα έχει και κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Κόλιν Πάουελ και την
Κοντολίζα Ράις.