5.000 απολύσεις

Σε κρίση βρίσκεται ολόκληρη η χρηματιστηριακή αγορά. Ήδη, η συρρίκνωση του
τζίρου στη Σοφοκλέους και το αρνητικό κλίμα που επικρατεί, έχει αρχίσει να
περνά στην πραγματική οικονομία.

Απολύσεις, μείωση του οικογενειακού εισοδήματος, μείωση της κερδοφορίας των
εταιρειών, στροφή των επιχειρήσεων στον δανεισμό και αβεβαιότητα για το μέλλον
έφερε η παρατεταμένη κρίση στο Χρηματιστήριο.

Η απασχόληση στη χρηματιστηριακή αγορά έχει μειωθεί περισσότερο από 5.000
θέσεις. Πρόκειται για στελέχη όλων των βαθμίδων σε χρηματιστηριακές εταιρείες
και σε ΕΛΔΕ που έχασαν τη δουλειά τους από το 2001 μέχρι σήμερα. Παράλληλα,
υπολογίζεται ότι το 70% των ΕΛΔΕ έχουν κλείσει ή ότι βρίσκονται ανενεργές και
περιμένουν να βελτιωθεί το κλίμα για να ξαναλειτουργήσουν. Τα κέρδη των
χρηματιστηριακών εταιρειών εκτιμάται ότι το 2001 σημείωσαν μείωση 50% σε σχέση
με το 2000.

Αύξηση δανείων

Ταυτόχρονα οι επιχειρήσεις, βλέποντας ότι δεν μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια
από το Χρηματιστήριο για να χρηματοδοτήσουν τα επενδυτικά τους προγράμματα,
στράφηκαν στον τραπεζικό δανεισμό. Ήδη, από τον Νοέμβριο 2001 καταγράφηκε
αύξηση των δανείων σε εμπόριο και βιομηχανία με σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς
σε σχέση με το 1999 και το 2000. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2002 τα δάνεια
προς τις εμπορικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 24%, ενώ τον Νοέμβριο του 2001
είχαν αυξηθεί κατά 19,7% (σε ετήσια βάση). Επίσης, τον Μάρτιο του 2002 τα
δάνεια προς τη βιομηχανία αυξήθηκαν κατά 10%, έναντι 8,2% τον Νοέμβριο 2001.

Διπλό πλήγμα

Την ίδια στιγμή, τα κέρδη των εισηγμένων δέχονταν πλήγμα από την πτώση των
τιμών των μετοχών, αλλά και από τη μείωση της κατανάλωσης. Τα κέρδη προ φόρων
των εισηγμένων εταιρειών μειώθηκαν στο πρώτο τρίμηνο του έτους κατά 14%, παρά
την αύξηση του τζίρου κατά 5,1%.

Η μείωση της κατανάλωσης προήλθε τόσο από την αβεβαιότητα που προέκυψε από την
πτώση των τιμών των μετοχών όσο και από τις απολύσεις ή τον φόβο για
απολύσεις. Η πτώση των τιμών των μετοχών ροκάνισε εισοδήματα από υπεραξίες που
ενίσχυσαν χιλιάδες νοικοκυριά το 1999 και τις περιόδους χρηματιστηριακής
ευφορίας.

Μείωση εισοδημάτων

Η πτώση των αποτιμήσεων των χαρτοφυλακίων, αλλά και ο αριθμός των νοικοκυριών
που τους μειώθηκε το εισόδημα από μετοχές είναι μεγάλος. Ενδεικτικά αναφέρεται
ότι από τον Σεπτέμβριο του 1999 και μέχρι σήμερα ο Γενικός Δείκτης έχει
μειωθεί κατά 65%, ο τζίρος περισσότερο από 80%, ενώ οι επενδυτές που
δραστηριοποιούνται καθημερινά στη Σοφοκλέους έχουν μειωθεί κατά 70%.

Η ίδια εικόνα της Σοφοκλέους παρατηρείται από τις αρχές του έτους. Ο Γενικός
Δείκτης έχει μειωθεί κατά 16,34%, ο τζίρος στο πρώτο πεντάμηνο μειώθηκε κατά
44,4% (σε ετήσια βάση), ενώ καθημερινά ο αριθμός των επενδυτών που
δραστηριοποιείται στη Σοφοκλέους μειώνεται. Για παράδειγμα, τον Μάιο έκαναν
πράξεις το 3,8% των συνολικών κωδικών, έναντι του 7,8% τον Ιανουάριο. Σήμερα
δραστηριοποιούνται στην Σοφοκλέους περίπου 6.000-7.000 επενδυτές (μερικές
φορές είναι λιγότεροι και από 3.000), έναντι περισσότερων των 20.000 την ημέρα
το 1999 (μερικές φορές έφταναν τους 30.000).

Πρωταγωνιστές πτώσης

Εξάλλου, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Χρηματιστηρίου, η μέση ημερήσια
εμπορευσιμότητα στη Σοφοκλέους στο πρώτο εξάμηνο του έτους διαμορφώθηκε σε
0,24%, έναντι 0,42% στο δεύτερο εκάμηνο του 2001. Δηλαδή, η μέση
εμπορευσιμότητα στο ΧΑΑ μειώθηκε σχεδόν στο μισό.

Πρωταγωνιστές στην πτώση των τιμών ήταν οι μετοχές εταιρειών μεγάλης
κεφαλαιοποίησης. Ο δείκτης FTSE/ASE-20 έπεσε από την αρχή του έτους κατά
20,56%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης (FTSE/ASE-40 mid) μειώθηκε
κατά 13,28%. Πλήγμα δέχτηκαν και οι τιμές των μετοχών εταιρειών μικρής
κεφαλαιοποίησης. Ο δείκτης FTSE/ASE smallcap 80 μειώθηκε κατά 22,38%.

Μέτρα

Η συνέχιση της ίδιας εικόνας προβληματίζει κυβέρνηση και χρηματιστηριακές
αρχές, οι οποίες αναζητούν λύσεις. Την εβδομάδα αυτή ο ΣΜΕΧΑ θα ανακοινώσει
στις αρμόδιες αρχές δέσμη μέτρων για τη βελτίωση του κλίματος. Τα μέτρα
αποσκοπούν στην αύξηση της ρευστότητας, στην ενίσχυση της διαφάνειας και της
εμπιστοσύνης των επενδυτών, στη βελτίωση της εικόνας των εισηγμένων
(φορολογικά κίνητρα, επαναγορά ιδίων μετοχών κ.λπ.).