Η «ανάσταση» του Μπουλέντ Ετζεβίτ

«Το πιστεύεις ότι έμεινε δυόμισι ώρες στο τραπέζι της συνάντησης;» μου είπε
φίλος μου Τούρκος δημοσιογράφος. Αναφερόταν στον πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ
που συγκάλεσε στις 2/7, ύστερα από περίπου δύο μήνες, διάσκεψη αρχηγών των
τριών κομμάτων της συμπολίτευσης, η οποία διήρκεσε δυόμισι ώρες.

Πριν προλάβω να απαντήσω ότι μου φαίνεται πράγματι πολύ αδύναμος για κάτι
τέτοιο, μου θύμισε στο πι και φι δύο προηγούμενα, για να μου αποδείξει ότι
υπάρχει στην τουρκική πολιτική παράδοση που συνδέει τη διάρκεια με τη
σημαντικότητα.

«Αν βγω αμέσως έξω, οι δημοσιογράφοι θα αρχίσουν να βγάζουν συμπεράσματα από
το σύντομο της συνάντησης, γι’ αυτό ας αφήσουμε να περάσει λίγη ώρα. Έχετε εδώ
κάποιο χώρο όπου θα μπορούσα να αναπαυθώ λίγο», είχε πει ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ
στον οικοδεσπότη του Νετζμετίν Ερμπακάν και είχε πάρει έναν δίωρο υπνάκο στον
καναπέ που του είχε υποδείξει πριν βγει να ανακοινώσει την υπογραφή του
πρωτοκόλλου κυβερνητικής συνεργασίας με το κόμμα του Ερμπακάν (1978). Το ίδιο
είχε πράξει και ο ακροδεξιός Άλπασλαν Τουρκές στο εργοστάσιο των ηλεκτρικών
ειδών Αλάρκο, το οποίο είχε επισκεφθεί σε συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες του
για να σταματήσει η απεργία που είχαν κηρύξει εργάτες της ομοσπονδίας που
πρόσκεινταν στο κόμμα του.

Είναι γεγονός πάντως ότι ο Μπουλέντ Ετζεβίτ – παρά το ότι βρίσκεται, κατά
δήλωσή του, σε ιατρική άδεια – συγκάλεσε επίσης «διάσκεψη κορυφής για την
οικονομία» (4/7), η οποία κράτησε τρεις ώρες, με ημίωρη, μάλιστα, διακοπή,
κατά την οποία ο Τούρκος πρωθυπουργός πήγε και συνάντησε τον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας Αχμέτ Νετζντέτ Σέζερ.

Ένα πράγμα υπογραμμίσθηκε στις ανακοινώσεις που εκδόθηκαν μετά τις
«διασκέψεις»: ότι η κυβέρνηση «θα εξαντλήσει τη θητεία της», δεν θα γίνουν
εκλογές πριν από τον Απρίλιο του 2004 και γνωστοποιήθηκε ότι το Υπουργικό
Συμβούλιο, που δεν είχε συνέλθει επί σαράντα δύο ημέρες, θα συνέρχεται στο
εξής κάθε Τετάρτη. Στο θέμα της οικονομίας, από την άλλη πλευρά, όπου τα
πράγματα βαίνουν υπό την αυστηρή επίβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η
τουρκική κυβέρνηση υποσχέθηκε απλώς ένταση της προσπάθειας συντονισμού, ενώ οι
οικονομικοί κύκλοι επιμένουν ότι ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος νέας κρίσης το
φθινόπωρο.

Είτε ήταν όντως πολύωρες είτε όχι, οι διασκέψεις αυτές ήταν δύο προσπάθειες
του ασθενούντος Τούρκου πρωθυπουργού να δώσει την εντύπωση σταθερότητας της
κυβέρνησης και να καθησυχάσει η τουρκική χρηματοοικονομική αγορά, η οποία
μάλλον ανησύχησε καθώς η τιμή του δολαρίου ξεπετάχτηκε μετά τις διασκέψεις στα
ύψη μαζί με τα επιτόκια.

Η Εθνοσυνέλευση, εν τω μεταξύ, έκλεισε την 1η Ιουλίου χωρίς τις συνήθεις
τυμπανοκρουσίες. Μία Εθνοσυνέλευση, που είχε ξεκινήσει τις εργασίες της
χειμερινής περιόδου (1/10/2001) με πέντε και τις έκλεισε με οκτώ κόμματα και
εβδομήντα επτά «μεταγραμμένους» βουλευτές – εκτός από τους 53 που πέρασαν
ομαδικά στο κόμμα του Ερντογάν, τα μεγαλύτερα «σκορ» στον τομέα αυτό, είναι –
με την έκφραση του συρμού μετά το Μουντιάλ – στην Τουρκία: Τσιλέρ – Γιλμάζ
7-0, Μπαχτσελί – Τσιλέρ 4-1.

Σίγουρα η αποστασία δεν έχει εδώ την έννοια που έχει στην Ελλάδα. Οι Τούρκοι
ψηφοφόροι, εξάλλου, δεν «σταυρώνουν» υποψηφίους, αλλά «ψηφίζουν» κόμματα. Ο
νόμος περί πολιτικών κομμάτων και ο νόμος περί εκλογών είναι από τα σπουδαία
πράγματα που πρέπει να αλλάξουν στην Τουρκία στα πλαίσια των πολιτικών
κριτηρίων της Κοπεγχάγης, αν, βέβαια, οι πολιτικοί αρχηγοί κατορθώσουν να
τερματίσουν τον αγώνα που παίζουν με το «κεφάλι» του αρχηγού του ΡΚΚ
Αμπντουλλάχ Οτζαλάν – «να τον εκτελέσουμε και μετά να καταργήσουμε τη θανατική
ποινή;». Ποιος θα ήθελε να θέσει υπό συζήτηση την απόλυτη κυριαρχία του μέσα
στο κόμμα;

Οι πλέον ένθερμοι υπερασπιστές των αποφάσεων του Μπουλέντ Ετζεβίτ είναι οι
αντιπρόεδροι της κυβέρνησης, ο ακροδεξιός εθνικιστής Ντεβλέτ Μπαχτσελί και ο
ένθερμος υποστηρικτής της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Μεσούτ
Γιλμάζ, οι οποίοι προσυπογράφουν άνευ σχολίου τις «αποφάσεις» του, αλλά και
τις δριμείες επικρίσεις εναντίον του. Καταχειροκρότησαν δε, την προχθεσινή του
επιθετική – και εκ του ασφαλούς – δήλωση «αν η αντιπολίτευση μπορεί ας ρίξει
την κυβέρνηση» (απαιτείται πλειοψηφία ενός τρίτου (183 βουλευτές) για την
έκτακτη σύγκληση της Εθνοσυνέλευσης), αφού έτσι μπορούν να συνεχίσουν την
πολιτική τους χωρίς περισπασμούς έως τον Οκτώβριο.