Δρόμοι

Επιτέλους…

… η είδηση που πάντα περιμέναμε να διαβάσουμε, έστω και αν οι «καλοί τρόποι»
δεν μας άφησαν ποτέ να το ομολογήσουμε ανοιχτά, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα
«Λε Μοντ»: το πολύ πλύσιμο κάνει κακό. Είναι η θριαμβευτική εκδίκηση των
παιδιών που τόσα χρόνια τυραννιόντουσαν με ακατανόητες και νοσηρές
τελετουργίες, υποβάλλονταν στο βασανιστήριο του σαπουνιού, τρόμαζαν από την
τρομοκρατία των μικροβίων – όλων των παιδιών, αυτών που είναι σήμερα και
εκείνων που υπήρξαμε κάποτε.

«Χέρια και πρόσωπο!»…

… Σε αυτό το παράγγελμα σκύβαμε υποτακτικά το κεφάλι, κάθε φορά που γυρίζαμε
στο σπίτι καταϊδρωμένοι από το παιχνίδι. Και δεν τολμούσαμε τότε να προβάλουμε
καμιά αντίρρηση, επειδή δεν μπορούσαμε ακόμη να διαβάσουμε την έγκυρη γαλλική
εφημερίδα, η οποία άλλωστε δεν είχε δημοσιεύσει ακόμη την είδηση που
εμφανίστηκε τις προάλλες σε μια το ίδιο έγκυρη βρετανική επιστημονική
επιθεώρηση. Έστω και αργά, είναι μια ανακούφιση να διαβάζει κανείς αυτές τις
ανατρεπτικές και απελευθερωτικές αράδες: «Τα υψηλά επίπεδα υγιεινής» μπορούν
να προκαλέσουν «άσθμα και άτυπο έκζεμα» στα παιδιά, «η πρόωρη έκθεση στις
μολύνσεις προστατεύει αργότερα από τις αλλεργίες» και «η απουσία επαφής με
ορισμένους μολυσματικούς παράγοντες διαταράσσει την ισορροπία του
ανοσοποιητικού συστήματος». Θαυμάσια. Καιρός ήταν. Δεν υπάρχει λοιπόν
μικροβιακός «άξονας του κακού». Το αντίθετο μάλιστα. Τα μικρόβια είναι οι
σύμμαχοί μας στην κατάκτηση του κόσμου.

Ο εργάτης…

… φεύγει από το σπίτι καθαρός και γυρίζει βρώμικος, μα κανείς δεν σκέφτεται
να του ζητήσει τον λόγο γιατί κάτω από τα νύχια του κουβαλάει μαζί του τα
«σημάδια» της δουλειάς του. Γιατί να ζητάμε τον λόγο από τα παιδιά; Η δική
τους δουλειά είναι να τσαλαβουτούν στις λάσπες, να τρέχουν στους δρόμους και
τις αλάνες, να μουντζουρώνονται με το μολύβι. Καλό είναι βέβαια να ξεπλένουμε
τον «κόπο» τους, αλλά με μέτρο, χωρίς εκρήξεις υστερίας. Και πού ξέρω εγώ ποιο
μικρόβιο να σκοτώσω και ποιο να αφήσω; θα πει κανείς. Ποτέ δεν ξέρουμε. Η
αντιτρομοκρατική λίστα με τα «επικίνδυνα μικρόβια» είναι γεμάτη διαγραφές.
Γιατί ποτέ κανένα τους δεν είναι μόνο κακό ή μόνο καλό. Άλλωστε, τι θα ήμασταν
σήμερα χωρίς τα μικρόβια; Σε αυτά οφείλουμε ακόμη και το γονίδιό μας.

Μα πάντα…

… υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να αποκαθάρουν ό,τι φοβούνται, ό,τι δεν
γνωρίζουν και ό,τι δεν καταλαβαίνουν από καθετί ξένο, περιττό, βλαβερό ή
ρυπαρό, να απορρίψουν το «κάθαρμα» – το απορριπτόμενο κατά την κάθαρση – στα
σκουπίδια ή στο καθαρτήριο πυρ. Από τη φύση τους, τέτοιοι άνθρωποι βλέπουν
τέτοια «καθάρματα» παντού. Όμως, έτσι, μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά.
Στο κάτω-κάτω, δεν είναι τυχαίο, επισημαίνει η Τζοβάνα Τσουκόνι στην εφημερίδα
«Λα Στάμπα», που η δημιουργική δύναμη αυτού του κόσμου λέρωσε τα χέρια της στη
λάσπη για να πλάσει τους προγόνους μας.