Τριγμοί στην παγκόσμια οικονομία

Τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία προκαλεί το εκρηκτικό μείγμα λογιστικών
σκανδάλων στις ΗΠΑ, πτώσης του δολαρίου και έντονων διακυμάνσεων στις αγορές.
Όλα αυτά αποτελούν έναν εν δυνάμει κίνδυνο απώλειας της εμπιστοσύνης των
επενδυτών όλου του κόσμου στην αμερικανική οικονομία.

Μία ημέρα μετά τη συντονισμένη παρέμβαση των μεγάλων κεντρικών τραπεζών που
έκοψε τα φτερά τού γιεν και φρέναρε την πτώση του δολαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ
Τζορτζ Μπους έσπευσε με διάγγελμά του να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των
Αμερικανών στην οικονομία τους, ενώ έντονες ανησυχίες για την πτώση του
δολαρίου εξέφρασε και ο Πέδρο Σόλμπες, Ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για
νομισματικά θέματα.

Εβδομάδα αποκαλύψεων

Οι τριγμοί προκαλούνται από το λογιστικό σκάνδαλο της αμερικανικής
τηλεπικοινωνιακής εταιρείας WorldCom που αποκαλύφθηκε την περασμένη Τρίτη,
μόλις έξι μήνες μετά το σκάνδαλο χρεοκοπίας της ενεργειακής εταιρείας Enron.
Την Παρασκευή ακολούθησε η επίσης αμερικανική εταιρεία εξοπλισμού γραφείων
Xerox, η οποία παραδέχθηκε ότι τα βιβλία της έχουν «μαγειρευτεί» προκειμένου
να εμφανίζει υψηλότερα έσοδα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών,
τυχόν απώλεια της εμπιστοσύνης στην οικονομία των ΗΠΑ θα προκαλέσει μαζική
φυγή κεφαλαίων από τη χώρα, νέα σημαντική πτώση του δολαρίου και των
αμερικανικών αγορών και ένα πρώτης τάξεως πλήγμα για την αμερικανική οικονομία
– εξαρτάται άμεσα από την πορεία της Wall Street – και κατ’ επέκταση και για
την παγκόσμια.

Προεδρική διαβεβαίωση

Ο Τζορτζ Μπους, έχοντας κατά νου αυτούς τους κινδύνους, έσπευσε το Σάββατο να
κάνει ραδιοφωνικό διάγγελμα στον αμερικανικό λαό προκειμένου να διασκεδάσει
τους φόβους για την απώλεια εμπιστοσύνης των Αμερικανών στην οικονομία τους
και τις επιχειρήσεις.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «παρά τα πρόσφατα πλήγματα στην εμπιστοσύνη του κοινού, η
οικονομία μας παραμένει δομικά υγιής και ισχυρή, και η μεγάλη πλειοψηφία των
ανθρώπων των επιχειρήσεων σέβονται τους νόμους», τόνισε χαρακτηριστικά ο
πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, πρόσθεσε: «Παρ’ όλα αυτά, η
εμπιστοσύνη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του οικονομικού μας συστήματος και
μερικοί κακοί παράγοντες μπορούν να υπονομεύσουν συνολικά το σύστημά μας, αυτό
της ελεύθερης αγοράς».

Ενίσχυση ευρώ – γιεν

Πρόσθετος παράγοντας ανησυχίας είναι η συνεχής και ταχύτατη πτώση του δολαρίου
και αντιστοίχως η ενίσχυση του ευρώ και του γιεν. Το τελευταίο έπεσε την
Παρασκευή μετά τη συντονισμένη παρέμβαση πώλησής του από τις μεγάλες κεντρικές
τράπεζες του κόσμου. Η άνοδος του γιεν αποτελεί κίνδυνο για τις εξαγωγές της
Ιαπωνίας, η οποία βρίσκεται σε κρίσιμη φάση για την ανάκαμψή της, ύστερα από
δέκα συναπτά χρόνια στασιμότητας και ύφεσης. Επιπλέον, η ταχύτατη πτώση του
δολαρίου δημιουργεί παρενέργειες και στην ευρωπαϊκή οικονομία, λόγω της ανόδου
του ευρώ και των κινδύνων που συνεπάγεται για την ανταγωνιστικότητα των
ευρωπαϊκών εξαγωγών.

Επιπτώσεις σε Ε.Ε. – Ελλάδα

«Η ενίσχυση του ευρώ είναι καλή για την οικονομία της ευρωζώνης, αλλά η
ταχύτητα της ανόδου έναντι του δολαρίου είναι ανησυχητική», τόνισε ο Πέδρο
Σόλμπες, επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμόδιος για νομισματικά θέματα, σε
συνέντευξη που παραχώρησε στην ισπανική εφημερίδα «El Pais». «Η άνοδος του
ευρώ ρίχνει τον πληθωρισμό επειδή μειώνει την τιμή των καυσίμων. Βραχυπρόθεσμα
όμως μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις εξαγωγές».

Ανάλογες επιπτώσεις προκαλεί η άνοδος του ευρώ και στην ελληνική οικονομία.
Όσον αφορά τις εξαγωγές, το πλήγμα για την Ελλάδα αναμένεται να είναι
μεγαλύτερο από τις άλλες οικονομίες της ευρωζώνης, αφενός λόγω του υψηλότερου
πληθωρισμού που έχει η χώρα, αφετέρου λόγω της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της
οικονομίας.

Το ευρώ κινείται μιαν ανάσα από την απόλυτη ιστοτομία με το δολάριο αλλάζοντας
χέρια στο επίπεδο των 99 σεντς. Τους τελευταίους δύο μήνες έχει κερδίσει
περισσότερο από 9%.

Προβλέψεις αναλυτών

Πάντως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πολλών διεθνών αναλυτών, είναι πολύ πιθανή
τους επόμενους μήνες η ομαλοποίηση της κατάστασης στις διεθνείς αγορές
συναλλάγματος και η συνέχιση της ανάκαμψης των κυριότερων οικονομιών του
κόσμου.

Η πλειονότητα των αναλυτών προβλέπει ότι η αμερικανική οικονομία θα αναπτυχθεί
φέτος με ταχύτερους ρυθμούς σε σχέση με την ευρωπαϊκή και την ιαπωνική,
προσελκύοντας κεφάλαια στις αμερικανικές αγορές τα οποία θα βοηθήσουν στη
σταθεροποίηση του δολαρίου. Ας σημειωθεί ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
προβλέπει ανάπτυξη 2,3% φέτος για την αμερικανική οικονομία, ενώ για την
ευρωπαϊκή προβλέπει 1,4%. Για την ιαπωνική προβλέπει συρρίκνωση 1%.