Πρόσωπα Η φωνή του Λιβάνου

Η Φαϊρούζ είναι η μεγαλύτερη ντίβα του αραβικού τραγουδιού και η φωνή του
Λιβάνου – «φωνή βουτηγμένη στο μέλι και το ατσάλι».

Φαϊρούζ. «Πάντα μένει κάτι για να σου θυμίζει τη φρίκη…»

Το πραγματικό της όνομα είναι Νουχάντ Χαντάντ και γεννήθηκε το 1935 σε μια
φτωχή χριστιανική οικογένεια. Μικρή τραγουδούσε όλη μέρα σκοπούς που «έπιανε»
μέσα από τους τοίχους, θυμάται, «γιατί εμείς δεν είχαμε ραδιόφωνο». Και
τραγουδούσε τόσο καλά, που στο απέναντι σπίτι άφηναν τα παράθυρα ανοικτά για
να την ακούν. Ένας καθηγητής του Ωδείου έπεισε τους γονείς της να την αφήσουν
να παρακολουθήσει μαθήματα Μουσικής. Λίγους μήνες μετά, η Νουχάντ εντάσσεται
στη χορωδία της Λιβανικής Εθνικής Ραδιοφωνίας, παίρνει τον πρώτο μισθό της,
γίνεται σολίστ και γνωρίζει τους αδελφούς Ραμπανί. Τον Ασί, συνθέτη και
διευθυντή ορχήστρας, και τον Μανσούρ, στιχουργό. Εκείνοι γοητεύονται από το
ταλέντο της, την ονομάζουν Φαϊρούζ, «τιρκουάζ» στα αραβικά, για τη μυστηριώδη
λάμψη της. Από τον γάμο της με τον Ασί, θα γεννηθούν τέσσερα παιδιά, καθώς και
16 οπερέτες και εκατοντάδες τραγούδια.

Ωστόσο η ωραία και γλυκιά Φαϊρούζ είναι ένα σύμβολο μάλλον παράδοξο για μια
χώρα που προσπαθεί να συνέλθει από δεκαετίες τρέλας και καταστροφής. Όταν, το
1975, ο Λίβανος βυθίστηκε στον εφιάλτη, η Φαϊρούζ αποσύρθηκε από τη σκηνή. Δεν
εγκατέλειψε την πατρίδα της για κάποια «χρυσή» εξορία, αρνιόταν όμως να
τραγουδήσει και δεν διέκοψε τη σιωπή της παρά για σπάνιες περιοδείες στο
εξωτερικό, σε αίθουσες γεμάτες πρόσφυγες. Αρνιόταν ακόμη να υποστηρίξει κάποια
από τις παρατάξεις που μεταμόρφωσαν τη Βηρυτό σε σωρούς ερειπίων. «Άσε τη
νύχτα να συζητήσει με τη νύχτα», ικέτευε εκείνη, την ώρα που η φωτιά
διαλεγόταν με τη φωτιά. «Το σπίτι σου είναι μακριά. Σου ανοίγω τη δική μου
πόρτα». Το 1979 σταμάτησε για πρώτη φορά στο Παρίσι, στο Ολυμπιά: «Σ’ αγαπώ, ω
Λίβανε / Πατρίδα μου, σ’ αγαπώ…». Και αν κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς
άρχισε ο πόλεμος, είναι σίγουρο ότι τελείωσε εκείνη τη βραδιά του 1994 που η
Φαϊρούζ τραγούδησε στην πλατεία των Μαρτύρων: «Θα επιστρέψουμε μια μέρα στη
γειτονιά μας να βουτήξουμε στη ζέστη της ελπίδας, θα επιστρέψουμε αργά ή
γρήγορα και οι αποστάσεις που μας χωρίζουν θα εξαφανιστούν…».

Απόψε η Φαϊρούζ τραγουδάει και πάλι στο Παρίσι, στην αίθουσα Πλεγέλ. Τα παλιά,
μελαγχολικά τραγούδια της που αγκαλιάζουν την αιματοβαμμένη ιστορία του
Λιβάνου, αλλά και τα 10 καινούργια τού άλμπουμ της «Wala Kif» (Virgin), τα
περισσότερα σε στίχους και μουσική του γιου της, του Ζιάντ. Είναι δυτικότροπα,
με τζαζ ενορχηστρώσεις, δεν κολλάνε πραγματικά με τη φωνή της, λένε μερικοί.
«Αυτό που ενδιαφέρει τον Ζιάντ, είναι πριν απ’ όλα η μουσική του», εξηγεί η μητέρα.