Δρόμοι

Μπρους Μπολτ:

«Είμαι πολύ επιφυλακτικός ως προς την πρόβλεψη των σεισμών. Το ρήγμα του Σαν
Αντρές εκτείνεται σε 400 χιλιόμετρα. Στο ρήγμα αυτό σημειώνεται μια σειρά
μικρών σεισμικών δονήσεων, οι οποίες αμέσως πεθαίνουν. Γιατί το 1906 δεν
σταμάτησαν, και έγινε ένας μεγάλος σεισμός; Δεν ξέρουμε να προβλέπουμε
σεισμούς και νομίζω πως ποτέ δεν θα μάθουμε. Υπάρχουν άνθρωποι που λένε ότι το
έχουν καταφέρει, αλλά αυτή η επιστήμη είναι κακή, δεν λειτουργεί, δεν γνωρίζω
σχετικές εργασίες υψηλού επιστημονικού επιπέδου. Ο μεγάλος σεισμός του Κόμπε
δεν είχε προβλεφθεί, παρόλο που οι Ιάπωνες έχουν μηχανήματα μεγάλης ακριβείας.
Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να προβλέψουμε πώς θα συμπεριφερθεί ένας
συγκεκριμένος τόπος απέναντι σε μια σεισμική δόνηση τάδε μεγέθους. Και αυτό
έχει μεγάλη σημασία όταν κτίζεις μία πόλη».

Ο άνθρωπος…

που κάνει τις παραπάνω δηλώσεις είναι γεωλόγος, γεννήθηκε στην Αυστραλία το
1930, ασχολήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του με το ρήγμα του Σαν Αντρές,
δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ και σήμερα είναι σύμβουλος οικοδομικών
εταιρειών του Σαν Φρανσίσκο. Όταν ξεκίνησε την καριέρα του, η θεωρία της
τεκτονικών των πλακών δεν ήταν παρά μια υπόθεση που δύσκολα μπορούσε κανείς να
πιστέψει. Σήμερα, ελάχιστοι την αμφισβητούν. «Οι πλάκες κινούνται, και
συγκρούονται. Ο φλοιός υφίσταται ρήγμα, και το ρήγμα προκαλεί δονήσεις. Το
ερώτημα είναι: γιατί κινούνται οι πλάκες; Αυτό δεν μπορούσε να εξηγηθεί για
καιρό. Ακόμα και σήμερα, η εξήγηση δεν είναι πλήρης. Δεν υπάρχει ένα μοντέλο
ηλεκτρονικού υπολογιστή που να αναπαράγει με ακρίβεια αυτό που συμβαίνει στο
εσωτερικό της Γης».

Μια θεωρία…

που έχει διατυπωθεί σε σχέση με τους σεισμούς είναι ότι ο στερεός πυρήνας της
Γης περιστρέφεται με διαφορετική ταχύτητα από τον φλοιό της. Αλλά οι
αποδείξεις γι’ αυτό είναι λίγες, σημειώνει ο Αυστραλός γεωλόγος, πρέπει να
παρακολουθήσει κανείς πολλούς ακόμη σεισμούς για να φτάσει σε ένα αξιόπιστο
συμπέρασμα. «Αν πραγματικά ο στερεός πυρήνας της Γης περιστρεφόταν με
διαφορετική ταχύτητα, θα έπρεπε να έχουμε δραματικότερα αποτελέσματα. Ο
στερεός πυρήνας έχει μέγεθος όσο η Σελήνη. Ύστερα υπάρχει ο υγρός πυρήνας. Εδώ
βρίσκεται το “δυναμό”, το οποίο πιστεύουμε ότι δημιουργεί το γήινο μαγνητικό
πεδίο. Αν ο στερεός πυρήνας περιστρέφεται με διαφορετική ταχύτητα, οι
επιπτώσεις στα υπόλοιπα μέρη του συστήματος είναι τεράστιες. Αλλά δεν
παρατηρούμε κάτι τέτοιο».

Όταν…

ένα σεισμικό κύμα διασχίζει τη Γη, οι χρονικές διαφορές, που εξαρτώνται από τα
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε ζώνης, μπορεί να φτάνουν το ένα δέκατο του
δευτερολέπτου. Κι όλα αυτά γίνονται μέσα σε τρομερό θόρυβο, ο φλοιός της Γης
προκαλεί πολύ θόρυβο. «Όπως οι αστρονόμοι θέλουν να πάνε πιο ψηλά από την
ατμόσφαιρα», λέει ο Μπολτ, «εμείς θα θέλαμε να κατεβούμε 100 χιλιόμετρα κάτω
από τον φλοιό. Η πιο μεγάλη τρύπα που έχουμε καταφέρει όμως να κάνουμε είναι
βάθους πέντε χιλιομέτρων και πλάτους μόλις μερικών εκατοστών».