Επικρατούν οι αδιάλλακτοι

Μία κατ’ αρχήν διερεύνηση των προθέσεων της Τουρκίας αναφορικά με το θέμα
του ευρωστρατού, αλλά και συνολικά των ευρωτουρκικών σχέσεων, θα κάνει σήμερα
ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος θα συναντηθεί στην Κωνσταντινούπολη με τον
Ισμαήλ Τζεμ.

Σημίτης -Παπανδρέου. Η ελληνική κυβέρνηση ξέφυγε από την επικίνδυνη παγίδα της αντιπαράθεσης με τους Ευρωπαίους εταίρους της

Σήμερα εξάλλου πραγματοποιείται, στην Κωνσταντινούπολη και πάλι, η τέταρτη
ελληνοτουρκική συνάντηση για τα θέματα του Αιγαίου, μεταξύ των πρέσβεων κ.κ.
Σκοπελίτη και Ζιγιάλ.

Μετά την ενιαία στάση των «15» για τον τρόπο συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης και
ΝΑΤΟ στη λειτουργία του ευρωστρατού, στη Σεβίλλη, το ενδιαφέρον πλέον
στρέφεται στην Άγκυρα και στους λόγους για τους οποίους απέρριψε την πρόταση
της Ένωσης. Παρά τις επιμέρους ερμηνείες, κοινή είναι η πεποίθηση στην Αθήνα,
πως το «όχι» της Τουρκίας στη φόρμουλα των «15» για τον ευρωστρατό οφείλεται
στη γενικότερη – σταδιακή – στροφή της σε πιο «σκληρές» θέσεις.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μπουλέντ Ετζεβίτ, ο οποίος δεν προσήλθε στη Σεβίλλη
λόγω της ασθενείας του, σε συνέντευξή του στην «Τζουμχουριέτ» επικρίνει τον
Μεσούτ Γιλμάζ και την Τανσού Τσιλέρ για τις διαλλακτικές τους θέσεις στο
Κυπριακό. «Αυτού του είδους οι προσεγγίσεις με ενοχλούν. Τι δουλειά έχει η
Ε.Ε. στην Κύπρο… Εκεί υπάρχουν δύο κράτη, δύο έθνη, δύο γλώσσες και δύο
θρησκείες… Η Κύπρος για μας έχει επιλυθεί». Αντιστοίχως, ο Ισμαήλ Τζεμ είπε
πως «δεν τίθεται θέμα η Τουρκία να παρεκκλίνει από τη συμφωνία της Άγκυρας».

Επισήμως, η εξήγηση που δόθηκε για την τουρκική άρνηση είναι πως η Άγκυρα
ανέμενε μια καλύτερη διατύπωση για τις προοπτικές έναρξης των ενταξιακών της
διαπραγματεύσεων με την Ένωση. Όμως, ουδείς εκ των «15» είχε ποτέ υποσχεθεί
στην Τουρκία κάτι περισσότερο στα συμπεράσματα της Σεβίλλης – αντιθέτως,
υπήρξαν και ηγέτες, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ, που δημόσια
υποστήριξαν πως ούτε στη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, τον Δεκέμβριο, θα
επιτραπεί η έναρξη διαπραγματεύσεων με την Άγκυρα.

Ως εκ τούτου, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η εξήγηση θα πρέπει να
αναζητηθεί σ’ αυτήν καθαυτή τη φόρμουλα για τον ευρωστρατό και στο γεγονός πως
αυτή αναιρεί τον στόχο της Τουρκίας να έχει ιδιαίτερο ρόλο στον ευρωστρατό,
παρέχοντας ταυτόχρονα εγγυήσεις ασφάλειας στην Ελλάδα.

Οι διαπραγματεύσεις της Ένωσης με την Τουρκία με αντικείμενο τον ευρωστρατό θα
συνεχισθούν υπό την ισπανική προεδρία, έως το τέλος του μήνα, και εν συνεχεία
με την Ελλάδα να τις διευθύνει, αφού η προεδρία στα θέματα άμυνας θα ασκηθεί
επί ένα έτος από την Αθήνα, λόγω της εξαίρεσης των Δανών από αυτήν την
κοινοτική πολιτική.

Κρίσιμο εξάμηνο για ευρωστρατό – Κυπριακό

Τα χρονοδιαγράμματα για τη λειτουργία του ευρωστρατού είναι μάλλον ασφυκτικά:
η Ένωση αποφάσισε στη Σεβίλλη ότι θα αντικαταστήσει τη δύναμη του ΝΑΤΟ στα
Σκόπια, όταν λήξει η εντολή της (τον Οκτώβριο), εφόσον όμως στο μεταξύ έχει
επιλυθεί η εκκρεμότητα με την Τουρκία. Έτσι, δεν αποκλείεται οι «15» να
βρεθούν πριν τελειώσει το επόμενο εξάμηνο προ του διλήμματος να προχωρήσουν
χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του ΝΑΤΟ στον ευρωστρατό ή να αναβάλλουν επ’ αόριστον
το όλο εγχείρημα.

Την Αθήνα ανησυχεί ένα ακόμη ενδεχόμενο, το οποίο καθιστά εξαιρετικά κρίσιμο
το διάστημα από τώρα έως και τη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, τον Δεκέμβριο:
η χρονική σύμπτωση της ένταξης της Κύπρου στην Ένωση, του τέλους των
συνομιλιών για το Κυπριακό, της απόφασης για την έναρξη ή μη ενταξιακών
διαπραγματεύσεων της Τουρκίας και της απόφασης για τον ευρωστρατό. Αυτή η
χρονική «πακετοποίηση» θεμάτων που ενδιαφέρουν – σε μικρότερο ή μεγαλύτερο
βαθμό – την Ελλάδα αντιμετωπίζεται από το υπουργείο Εξωτερικών με αυξημένα
αντανακλαστικά. Για αυτό και συνεργάτες του κ. Παπανδρέου όχι απλώς
χαρακτηρίζουν «κρίσιμο» το εξάμηνο, αλλά επισημαίνουν ότι «είναι απαραίτητο να
υπάρξει μια στοίχιση όλων πίσω από την εξωτερική πολιτική». Και προσέθεταν πως
τώρα «θα χρειασθεί να τα παίξουμε όλα για όλα».