Τηλεοπτικές τυπικούρες

Στη μνήμη του συνθέτη που επένδυσε μουσικά τα όνειρα μιας εποχής, του Μάνου Χατζιδάκι, άξιζε ένα αφιέρωμα με περισσότερο έμπνευση και ψυχή, από το τυπικό που πρόβαλε η ΝΕΤ

Έκλεισαν οκτώ χρόνια το περασμένο Σάββατο από τον θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι
και, ως είθισται, ανέλαβε η κρατική τηλεόραση να προβάλει αφιέρωμα στη μνήμη
του. Ένα τυπικό, διεκπεραιωτικό, σαν χρέος που το βαριέται αλλά δεν μπορεί να
το αποφύγει.

Γιατί αυτό που είδαμε τουλάχιστον από τη ΝΕΤ, αμέσως μετά το δελτίο ειδήσεων,
δεν έφτανε ούτε στο ελάχιστο να τιμήσει τη μνήμη εκείνου που επένδυσε μουσικά
τα όνειρα μιας εποχής, που επηρέασε με τη γενναιόδωρη φιλία του πολλούς, που
ταξίδεψε τη χώρα παντού όπου γης με τη μουσική του, που τιμήθηκε με Όσκαρ, που
έφτιαξε έναν ραδιοφωνικό σταθμό σαν το Τρίτο Πρόγραμμα ανατρέποντας τά τότε
δεδομένα του ραδιοφώνου για να μην ξεπεραστεί ποτέ έκτοτε η δουλειά του, που
έφτιαξε ένα περιοδικό, το «Τέταρτο», μοναδικό τότε για την κίνηση των ιδεών.

Σαν πρόλογος του αφιερώματος προβλήθηκε το φιλμάκι που είχε ετοιμάσει η ΕΡΤ
για τη συμμετοχή της χώρας μας στην παγκόσμια τηλεοπτική εκδήλωση της υποδοχής
του έτους 2000, πριν από δύο χρόνια. Ένα ατμοσφαιρικό βίντεο, με την ορχήστρα
της στο πλάτωμα του σαντορινιού βράχου, την ώρα της ανατολής, ενώ παίζει
χατζιδάκεια μελωδία από το «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και οι παρτιτούρες
στροβιλίζονται γλυκά από το αεράκι του Αιγαίου. Ωραία σκηνοθεσία (Γιώργος
Πανουσόπουλος), βιντεοκλιπάτη, που τότε θεωρήθηκε κατάλληλη για τον σκοπό για
τον οποίο προοριζόταν, καθώς μετέφερε αυθεντικό ελληνικό χρώμα και ήχο σε όλο
τον κόσμο.

Και αίφνης, εκεί που περιμένουμε τη συνέχεια του αφιερώματος, που είχε
άλλωστε αναγγελθεί από το δελτίο ειδήσεων, ακολουθεί ένα ντοκιμαντέρ για τα
αλατωρυχεία της Πολωνίας – Ποιος «νους» του προγράμματος σκέφτηκε κάτι τόσο
άσχετο!

Μετά το πέρας του ντοκιμαντέρ επανερχόμαστε στο αφιέρωμα, με ένα ολιγόλεπτο
φιλμάκι που είχε την υπογραφή της Δήμητρας Γκουντούνα. Ακούσαμε ότι ο Μάνος
Χατζιδάκις γεννήθηκε στην Ξάνθη το 1925 και άλλα τέτοια εγκυκλοπαιδικά και
κατόπιν ένα επικολυρικό παραλήρημα, κάτι για γειτονιές των αγγέλων όπου
βρίσκεται τώρα πια, που δεν περιείχε κουβέντα για οτιδήποτε θα έδινε σε ένα
παιδί που δεν τον πρόλαβε την εικόνα του δημιουργού.

Ούτε μία λέξη, ούτε μία περιγραφή δεν ανέδυε το μοναδικό, ανυπέρβλητο στοιχείο
της χατζιδάκειας προσωπικότητας, τον Έρωτα. Ούτε πλάνα από ταινίες που
επενδύθηκαν με τη μουσική του, από συναυλίες του, ούτε μια λέξη από τα
συναρπαστικά «Σχόλια του Τρίτου».

Και στη συνέχεια το τυπικό αυτό αφιέρωμα ολοκληρώθηκε με την εύκολη
λύση της απ’ ευθείας σύνδεσης με το Μέγαρο Μουσικής όπου παρουσιάστηκε ένα
έργο του, το «Μύθοι μίας γυναίκας». Εξαιρετικό όπως όλα, αλλά αρκέστηκε σε
αυτό η κρατική τηλεόραση, αφήνοντας ακάλυπτη την πολυσχιδή μουσική
προσωπικότητα του Μάνου Χατζιδάκι, καθώς ένα αφιέρωμα απαιτεί να
συμπεριλαμβάνονται και κάποια από τα πασίγνωστα έργα του δημιουργού, αυτά που
θα ξυπνήσουν τη μνήμη στους παλαιότερους και θα δώσουν το νήμα της συνέχειάς
της στους νεώτερους.

Έλειπε ο έρωτας για την ομορφιά, έλειπε ό,τι χαρακτήριζε τον Μάνο Χατζιδάκι
από το αφιέρωμα στη μνήμη του, έλειπε η έμπνευση. Θύμιζε πολυκαιρισμένη
κονσέρβα, που την ανοίγεις για να χορτάσεις βιαστικά το στομάχι, ενώ δεν είναι
αυτό που πεινάει, αλλά η γεύση και το πνεύμα, το μάτι και η ψυχή. Λες και
εκείνο που αποστρεφόταν ο Μάνος Χατζιδάκις, που φοβόταν και μισούσε, δηλαδή το
να συνηθίσουμε «το πρόσωπο του τέρατος» και να μη βλέπουμε την ασχήμια («Τα
Σχόλια του Τρίτου» Εκδόσεις Εξάντας), εννοώντας τον φασισμό της κακογουστιάς,
βάρυνε σαν κατάρα το αφιέρωμα στη μνήμη του.