Χωρίς τόκο 500 δισ.

Άτοκα παραμένουν κεφάλαια των μικροκαταθετών ύψους περίπου μισού
τρισεκατομμυρίου δραχμών λόγω της πολιτικής παροχής μηδενικού επιτοκίου που
εφαρμόζουν οι περισσότερες τράπεζες στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου με μικρά
υπόλοιπα.

Οι συνολικές καταθέσεις σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου ανέρχονταν τον περασμένο
Μάρτιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, στα 19,8
τρισεκατομμύρια δραχμές (58,3 δισ. ευρώ). Από εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών
προκύπτει ότι περισσότερο από το 2% των καταθέσεων ταμιευτηρίου βρίσκεται σε
λογαριασμούς με υπόλοιπο που δεν ξεπερνάει τις 340.000 δραχμές (1.000 ευρώ).

Αυτοί οι λογαριασμοί τιμωρούνται με την παροχή μηδενικού επιτοκίου. Ο λόγος
τον οποίο επικαλούνται οι τράπεζες για να μην προβλέπουν τόκο είναι το μικρό
όφελος σε σύγκριση με το υψηλό κόστος διατήρησης και επεξεργασίας αυτών των
λογαριασμών. Επιπλέον, χαρακτηριστικό μια σημαντικής μερίδας των Ελλήνων
αποταμιευτών είναι ότι διατηρούν πολλαπλούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου με μικρά
υπόλοιπα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το λειτουργικό κόστος των τραπεζών για
την επεξεργασία τους. Η πολιτική της παροχής μηδενικού επιτοκίου είναι
ουσιαστικά και ένα αντικίνητρο προς τους καταθέτες για τη διατήρηση πολλαπλών
λογαριασμών, αλλά έχει ως αποτέλεσμα οι μικροκαταθέτες να χάνουν κάθε χρόνο
τόκους ύψους περίπου οκτώ δισεκατομμυρίων δραχμών (24 εκατ. ευρώ), αν ο
υπολογισμός των τόκων γίνει με το μέσο ετήσιο επιτόκιο 1,66% που προσφέρουν οι
τράπεζες στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου.

Ο συνδυασμός του μηδενικού επιτοκίου στους λογαριασμούς με μικρό υπόλοιπο και
της γενικότερης πτωτικής πορείας που έχουν ακολουθήσει τα τελευταία χρόνια –
λόγω και της ένταξης της Ελλάδος στη ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος –
τα επιτόκια καταθέσεων έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο τους μικροκαταθέτες, καθώς
βλέπουν τις οικονομίες τους να ψαλιδίζονται από τις αρνητικές αποδόσεις. Κατά
τη διάρκεια των τριών τελευταίων χρόνων τα επιτόκια καταθέσεων σε λογαριασμούς
ταμιευτηρίου έχουν μειωθεί συνολικά περίπου κατά 6,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος το μέσο επιτόκιο
στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου το 1999 ήταν 8,03%, ενώ σήμερα έχει υποχωρήσει
στο 1,66%.

Στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου οι τράπεζες προσφέρουν στην καλύτερη περίπτωση
– για μεγάλα υπόλοιπα – ετήσιο ονομαστικό επιτόκιο 2,25%, το οποίο δεν επαρκεί
για να καλύψει τις απώλειες από τον πληθωρισμό, ο οποίος τρέχει με ετήσιο
ρυθμό υψηλότερο του 3%. Όπως εξηγούν ειδικοί της τραπεζικής αγοράς, η καλύτερη
λύση για τους αποταμιευτές είναι να μεταφέρουν τις οικονομίες τους σε άλλα
τραπεζικά προϊόντα, όπως είναι οι προθεσμιακές καταθέσεις και οι συμφωνίες
επαναγοράς (repos) προκειμένου να εξασφαλίζουν υψηλότερες αποδόσεις.