Πρόσωπα Το «σατανικό» μπαλέτο

Ιμέν Σμάουι. «Οι στίχοι του Κορανίου ανήκουν σε μένα όσο και στους άλλους…»

Τις προάλλες, η Τυνήσια χορεύτρια και χορογράφος Ιμέν Σμάουι παρουσίαζε στη
Μεγάλη Αίθουσα της Λα Βιλέτ στο Παρίσι το σόλο της με τίτλο «Σημείο». Το
ονόμασε έτσι, εξηγεί, επειδή βρήκε μ’ αυτό, «σημείο προς σημείο», την
ισορροπία και την αλήθεια της. Ο χορός δεν είναι γι’ αυτήν αυτοσκοπός, αλλά
μέσο για την αυτογνωσία και για να αποκτήσει περισσότερη ελευθερία σε ένα
ανελεύθερο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο. Στη Λα Βιλέτ καταχειροκροτήθηκε,
αλλά μερικές εβδομάδες νωρίτερα, στις 26 Απριλίου στο Μαρακές, η απορριπτική
αντίδραση του κοινού ήταν τόσο βίαιη, που προκάλεσε τη ματαίωση των
παραστάσεων που θα ακολουθούσαν στο Ραμπάτ και την Τύνιδα. Η Ιμέν Σμάουι, 42
χρόνων, αφηγείται τη βραδιά εκείνη.

«Άρχισα το σόλο ενώ το κοινό ήταν κάπως ανήσυχο, αναμφίβολα εξαιτίας του
κοστουμιού μου, ένα είδος φορέματος από τούλι, διαφανές, το οποίο φορούσα πάνω
από ένα κολάν στο χρώμα του δέρματος… Μετά επικράτησε σιωπή και σκέφτηκα,
“Τους κέρδισα”. Αλλά όταν ακούστηκαν οι στίχοι από το Κοράνι που αποτελούν
μέρος της μουσικής επένδυσης, επικράτησε αναταραχή. Άκουγα φωνές διαμαρτυρίας,
θορύβους από καρέκλες. Πάντως τελείωσα το σόλο».

Υπό την προστασία των διοργανωτών, έφτασε στο καμαρίνι της μαζί με τον σύζυγό
της, που είναι αισθητικός χειρουργός. Απ’ έξω ακούγονταν βρισιές: «Αν είχα
όπλο, θα την είχα σκοτώσει, τη βρωμιάρα». Οι οργανωτές φώναξαν έναν από τους
διαμαρτυρόμενους στα παρασκήνια κι εκείνος κατηγόρησε τη χορεύτρια ότι
επιδιώκει το σκάνδαλο. «Δεν μπορούσα να μιλήσω», λέει η Ιμέν Σμάουι στη
«Λιμπερασιόν». «Είχα την εντύπωση πως βρισκόμουν στο δικαστήριο. Ένιωσα παιδί,
αισθανόμουν τιμωρημένη, ανίκανη να υπερασπιστώ τον εαυτό μου, σαν μια γυναίκα
που βιάζεται και αισθάνεται ένοχη και πολύ θυμωμένη».

Ίσως ακούγονται αφελή όλα αυτά από μια γυναίκα που εξακολουθεί να ζει στην
Τυνησία και να χορεύει στις χώρες της Βόρειας Αφρικής χρησιμοποιώντας ιερά
κείμενα. «Έπρεπε να προσέξω περισσότερο», συμφωνεί, «δεν είμαι προκλητική ούτε
κάνω πολιτική. Μεγάλωσα σε θρησκευτική ατμόσφαιρα. Είμαι μουσουλμάνα. Κάθε
Παρασκευή έφτανε στ’ αυτιά μου η φωνή του πατέρα μου να ψέλνει τους στίχους
στο τζαμί. Ήταν η μουσική μου, ανήκει σ’ εμένα όσο και στους άλλους». Ο
δικηγόρος πατέρας της είναι τώρα ιμάμης. «Βεβαίως και θα προτιμούσε να κάνω
άλλο επάγγελμα, να κερδίζω περισσότερα, όπως κάθε πατέρας. Βεβαίως πιστεύει
πως είναι αμαρτία να χορεύεις, όπως πολλοί πατέρες στον κόσμο, αλλά δεν μου
ζήτησε ποτέ να καλυφθώ, επειδή σέβεται τις επιλογές που κάνει καθένας στη ζωή
του. Άλλοι, ανάμεσά τους άνθρωποι αναμφίβολα λιγότερο θρησκευόμενοι από τον
πατέρα μου, δεν ανέχονται τη στάση μου. Και ακόμη λιγότερο το γεγονός ότι ο
σύζυγός μου με στηρίζει».